لینکهای قابل دسترسی

دوشنبه ۱ آبان ۱۳۹۶ ایران ۲۰:۵۳
دولت فدرال کانادا اعلام کرده است ایده تعطیلی سفارت کانادا در تهران و خارج کردن دیپلمات های کشورش از ایران را چندین ماه پیش از اعلام علنی این خبر مورد بررسی قرار داده بود.

با وجودی که خبر تعطیلی سفارت ایران در اتاوا، اخراج دیپلمات های جمهوری اسلامی از کانادا، خروج غیرمنتظره دیپلمات های کانادایی از تهران و در نهایت اعلام قطع کامل مناسبات بین دو کشور بسیاری از صاحبنظران بین المللی و کارشناسان سیاسی روابط خارجی کانادا را غافلگیر کرد، اما خبرگزاری رسمی کانادا گزارش داده است مقامات دولت محافظه کار در اتاوا این تصمیم را پس از چندین ماه مطالعه و بررسی اخذ کرده اند.

استفان هارپر، نخست وزیر و جان برد، وزیر امور خارجه دولت فدرال کانادا در اظهارنظرهای هفته گذشته خود نگرانی از امنیت و سلامت دیپلمات های اتاوا در تهران و فعالیت های سفارت جمهوری اسلامی در اتاوا را دلیل قطع کامل مناسبات با ایران مطرح کردند.

در شرایطی که طی روزهای اخیر سفارت خانه های کشورهای غربی در کشورهای اسلامی به دلیل پخش یک فیلم اهانت آمیز به پیامبر اسلام و نیز ابراز خشم و انزجار مسلمانان، مورد حمله معترضان قرار گرفته، بنا به گزارش به خبرگزاری رسمی کانادا، جان برد، وزیر امور خارجه روز جمعه گفته است «با وجود مشکلاتی که کانادا با دولت ایران دارد، اما همواره به مردم این کشور متعهد بوده اما نگرانی او در عدم تمایل ایران برای کمک به محافظت از سفارتخانه های خارجی از حمله های احتمالی ریشه داشته است. او تاکید کرده این نگرانی عامل کلیدی تعطیلی سفارت کانادا در تهران بوده است.

آقای برد تاکید کرده است «ما به طور قطع سه چهار هفته پیش و زمانی که این تصمیم (تعطیلی سفارت کانادا در ایران) را گرفتیم، آنقدر روشن بینی نداشتیم که ناآرامی های اخیر منطقه را پیش بینی کنیم، اما شورش هایی که هم اکنون در تونس و قاهره، بنغاضی و طرابس شاهد هستیم، نشان می دهند که دولت ها و نیروهای امنیتی آن ها برای محافظت از سفارتخانه ها و کارمندان دیپلماتیک کشورهای دیگر نهایت تلاش خود را به کار می گیرند، اما دولت و نیروهای امنیتی تهران چنین نمی کنند».

وزیر امور خارجه کانادا تصریح کرده است دولت فدرال ارزیابی مجدد حضور خود در ایران را چندین ماه پیش، بار دیگر مورد ارزیابی مجدد قرار داد، به ویژه پس از آن که مقامات ایران برای پیشگیری از حمله به سفارت بریتانیا در ماه نوامبر سال گذشته اقدامی به عمل نیاوردند. بنا به گفته آقای برد، «ما هفت هشت ماه پیش تصمیم گرفتیم تا کارمندان خود را از ایران فرا بخوانیم، برنامه ارائه روادید مهاجرت در تهران را متوقف کردیم و تعداد کارمندان سفارت را به هفت یا هشت نفر محدود کردیم».

این مقام بلندپایه سیاست خارجی کانادا گفت پیشینه عدم همکاری و کمک ایران به سفارتخانه های خارجی به چندین دهه پیش بازمی گردد و حمله نیروهای شبه نظامی به سفارت ایالات متحده در طی انقلاب ایران در سال ١٩٧٩ و گروگان گیری ٥٢ دیپلمات آمریکایی به مدت ٤٤٤ روز یکی از نمونه های آن است.

وزیر امور خارجه کانادا گفته است «ایران به طور آشکار یکی از حامیان تروریسم است و واقعیت های آشکاری در این مورد وجود دارند. من نمی دانم چطور می توان یک کشور را حامی تروریسم خواند و زنان و مردان کانادا را در ایران را رها کرد».

جان برد یادآوری کرده است «حتی در مورد ساختمان سفارت (در تهران) نیز نگرانی هایی وجود داشت و در سطح مدنظر دولت امن نبود. ما زمان زیادی برای گفتگو و اندیشه در این مورد صرف کردیم و در نهایت به این نتیجه رسیدیم که باز بودن سفارت ذهن ما را نگران کرده است».

مسئول سیاست خارجی کانادا گفته است ما تصمیم دشواری گرفتیم که من برای اخذ آن پوزش خواهی نمی کنم چرا که ما معتقدیم تصمیم درستی بود.

استفان هارپر، نخست وزیر دولت محافظه کار کانادا نیز ضمن انعکاس اظهارات وزیر امور خارجه کشور گفته است «ایران در احترام و رعایت مصونیت دیپلماتیک پیشینه بدی دارد و محافظت از کارمندان (سفارت اتاوا در تهران) حیاتی بود». نخست وزیر کانادا نیز برای توجیه تصمیم کشورش برای تعطیلی سفارت در تهران به ناآرامی های اخیر در خاورمیانه اشاره کرده و گفته است «محافظت از مردم کشورمان مسئولیت من است».

تعطیلی سفارت خانه های ایران و کانادا و قطع کامل مناسبات دو کشور واکنش های بسیاری را از سوی مقامات جمهوری اسلامی ایران برانگیخت. علی لاریجانی، رئیس مجلس ایران در اعتراض به این اقدام سفر برنامه ریزی شده خود به کانادا را لغو کرد.

رامین مهمان پرست، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران نیز دیدگاه های دولت استفان هارپر، نخست وزیر محافظه کار کشور را «افراطی» خواند و تصمیم کانادا برای تعیین ضرب الاجل پنج روزه برای دیپلمات های ایران برای ترک کشور را «نابخردانه» توصیف کرد. وزارت امور خارجه ایران نیز تعطیلی سفارت را «غیرحرفه ای، غیرمتعارف و غیرقابل توجیه» نامیده بود.

در شرایطی که دو شهروند کانادایی ایرانی تبار و یک ایرانی مقیم تورنتو در ایران به اعدام محکوم شده اند، دولت فدرال کانادا از اتباع کشورش خواسته است تا به ایران سفر نکنند. وزیر امور خارجه کانادا تاکید کرده است به این دلیل که ایران تابعیت دوگانه را به رسمیت نمی شناسد، اتباع ایرانی کانادایی آسیب پذیرتر خواهند بود. با وجودی که کانادا سفارتخانه خود در تهران را تعطیل کرد، اما وزیر امور خارجه گفته است این شهروندان کانادایی محکوم به اعدام در ایران «از حمایت کامل دولت کانادا برخوردار هستند» و کانادا از «دوستان و متحدان» خود می خواهد تا برای حل و فصل این پرونده ها بر دولت ایران فشار اعمال کند.

بنا به گفته وزیر امور خارجه کانادا، تلاش دیپلمات های کانادایی در این مورد با «برخورد خصومت بار و اظهارنظرهای خشم آلود و انزجارآمیز» مقامات ایرانی روبرو شده بود. وزیر خارجه کانادا با اشاره به قتل زهرا کاظمی، عکاس و خبرنگار کانادایی ایرانی در زندان اوین، اذعان کرده است که «توانایی ما برای نفوذ بر حکومت ایران مدت هاست که محدود شده بود».

در پی ناآرامی های اخیر در منطقه خاورمیانه و در برخی از کشورهای اسلامی، دولت کانادا پنج شنبه گذشته سفارت خود در قاهره را تعطیل کرد. وزارت امور خارجه بازگشایی مجدد آن را به تحولات آتی در این کشور منوط دانسته است.
XS
SM
MD
LG