لینکهای قابل دسترسی

پنجشنبه ۲۶ شهریور ۱۴۰۵ ایران ۱۶:۲۴

گزارش | اعدام قائم حسینی؛ وقتی «برای ایستادن در سمت حق نیازی به شناسنامه نیست»

قائم حسینی، ۲۱ ساله، تبعه افغانستان ساکن اصفهان، ۲۹ مرداد ۱۴۰۵ اعدام شد. او از بازداشتی‌های اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ بود. قائم حسینی در ارتباط با پرونده موسوم به «میدان علیخانی» به اعدام محکوم شده بود. او پنجمین معترض دی ماه و دومین تبعه افغانستان در پرونده «میدان علیخانی» بود که اعدام شد.

محل اجرای حکم او در روایت رسمی جمهوری اسلامی اعلام نشده است، اما سازمان حقوق بشر ایران می‌گوید حکم اعدام او در زندان مرکزی اصفهان (دستگرد) اجرا شده است.

زینب محمدی، فعال اجتماعی متولد ایران با تبار افغانستانی، در ویدیویی در اینستاگرام، قائم حسینی را «فرزند افغانستان و جان‌فدای ایران» خواند، کسی که به گفته محمدی «در برابر ظلم‌های جمهوری اسلامی سکوت نکرد و در انقلاب ملی همراهی کرد». زینب محمدی در این ویدیو گفت که قائم حسینی و گلمحمد محمدی «دو نشانه از شرف، انسانیت، شهامت و شجاعت هستند. کسانی که به طرفداران جمهوری اسلامی می‌فهمانند که برای ایستادن در سمت حق، نیازی به شناسنامه نیست، نیاز به شرافت است.»

بنا بر گزارش‌ها، قائم حسینی پسرعمه گل‌محمد محمدی بود. گل‌محمد محمدی یکی دیگر از متهمان پرونده میدان علیخانی بود که پیش از قائم حسینی در روز ۲۸ تیرماه سال‌ جاری هم‌زمان با عرفان اسفندیاری دیگر متهم پرونده در زندان مرکزی اصفهان اعدام شد. پس از آن دو، ابوالفضل سپاهی و امیرحسین صفری در سحرگاه ۶ مرداد در ملاعام و در میدان علیخانی، محل وقوع جرائم مورد ادعای جمهوری اسلامی، اعدام شدند.



جز موضوع خویشاوندی قائم حسینی و گل‌محمد محمدی و آنچه در روایت رسمی جمهوری اسلامی درباره او اعلام شده ، این‌که قائم حسینی، معروف به «آرین»، فرزند عربعلی بوده است، اطلاعات چندان دیگری از این جوان افغان در دست نیست. نمی‌دانیم کجا به دنیا آمده، اگر در افغانستان متولد شده بود چه زمانی به ایران مهاجرت کرده و در ایران به چه کاری مشغول بوده است. همچنین مشخص نیست آیا، همان‌طور که درباره گل‌محمد محمدی گفته شده، قائم حسینی نیز به معترضان پناه داده و به همین دلیل بازداشت شده و در نهایت به اعدام محکوم شده است؟

در پرونده موسوم به «میدان علیخانی» اصفهان، جمهوری اسلامی می‌گوید چهار نفر از نیروهای انتظامی و بسیج، به نام‌های حسین رمضانی، محمد همتی، سیدعلی خشوعی و ولی‌الله صفری، در جریان اعتراضات ۱۸ دی‌ماه در میدان علیخانی، در منطقه ملک‌شهر اصفهان، کشته شده‌اند. جمهوری اسلامی مدعی است این چهار نفر به دست معترضان کشته شدند. رسانه‌های حکومتی اعلام کرده‌اند که «برای ۱۶ نفر در این پرونده کیفرخواست صادر شده است».

منابع حقوق بشری می‌گویند در این پرونده، ۱۴ نفر از معترضان به اعدام محکوم شده‌اند. در برخی موارد تعداد احکام اعدام ۱۲ مورد ذکر شده است. اسامی این ۱۲ نفر که به اطلاع و تایید نهادهای حقوق بشری رسیده این است: ابوالفضل سپاهی بادجانی، علیرضا سپاهی، علیرضا رئیسی، قائم حسینی، گل‌محمد محمدی، امیرحسین صفری، امیرحسین ملکی، علی دشتی، امیرحسین ابراهیمی انالوجه، شروین باقریان، عرفان اسفندیاری، و ابوالفضل ابراهیمی.

اعدام برای «لگد زدن به ماموران» و «آتش زدن وسایل یک خیریه»

خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه جمهوری اسلامی، در گزارشی که پس از اعدام قائم حسینی منتشر کرد، او را یکی از افرادی خواند که «در جنایت میدان علیخانی و همچنین آتش‌سوزی عمدی خیریه امیرالمؤمنین» مشارکت داشته است. میزان، پوشیدن کاپشن، کلاه و ماسک از سوی قائم حسینی را نشانه‌ای از تلاش او برای شناسایی‌نشدن در محل وقوع جنایت دانسته و اعلام کرده است که او تلفن همراه خود را نیز خاموش کرده بود تا قابل ردیابی نباشد.

میزان همچنین همچون دیگر پرونده‌های زندانیان سیاسی که در ماه‌های اخیر اعدام شده‌اند، به «اقرار» قائم حسینی علیه خود اشاره کرده و آورده است که او به «حضور خود در اغتشاشات میدان شهید علیخانی اقرار کرده و سلاح سرد نیز به همراه داشته است».

سازمان‌های حقوق بشری سال‌ها است هشدار می‌دهند که «اقاریر» یا «اعترافات» اجباری گرفته‌شده از متهمان در ایران، در شرایط فشار، انزوای طولانی‌مدت یا شکنجه جسمی و روانی، فاقد اعتبار حقوقی است و خود می‌تواند نشانه‌ای از نقض جدی حقوق متهم و اصول دادرسی عادلانه باشد.

در پرونده «میدان علیخانی» شواهد و روایت‌هایی درباره شکنجه شدید روانی و جسمی بازداشت‌شدگان برای اخذ اعترافات اجباری علیه خود و دیگران و محرومیت بازداشت‌شدگان از دسترسی موثر به وکیل و امکان دفاع عادلانه مطرح است.

برای نمونه، در پرونده ابوالفضل سپاهی، یکی از متهمان این پرونده، یکی از نزدیکان او پیش‌تر با صدای آمریکا مصاحبه کرده و جزئیات مشخصی درباره روند شکنجه و اخذ اعترافات منتشر شده است. یکی از نزدیکان خانواده او، در برنامه «میدان» صدای آمریکا، با تایید شکنجه ابوالفضل گفت که او و پسرعمویش، علیرضا سپاهی، که او نیز از متهمان این پرونده و در معرض خطر اعدام است، در برابر چشمان مادر و خواهر علیرضا شکنجه شده‌اند. به گفته او، مادر و خواهر علیرضا نیز در مقابل چشم آنها تحت شکنجه قرار گرفته‌اند تا این دو نفر علیه خود اعتراف کنند.

در پرونده قائم حسینی نیز به «اعترافات صریح دیگر متهمان» علیه او اشاره شده است. با این‌همه، به‌رغم اشاره به آن‌چه «اقاریر» و «اعترافات» او و دیگر متهمان خوانده شده، در گزارش میزان هیچ اتهامی مبنی بر مشارکت یا دست داشتن او در کشته‌شدن چهار مامور امنیتی که جمهوری اسلامی می‌گوید در میدان علیخانی کشته شده‌اند، مطرح نشده است.

در این گزارش ادعا شده است که قائم حسینی «در صحنه به شهادت رسیدن ماموران نیروی انتظامی حضور فعال داشته و با لگد به پیکر شهدا ضربه زده است». جز ادعای لگد زدن به پیکر ماموران، که مشخص نیست در آن زمان زنده بوده‌اند یا پیشاپیش جان باخته بودند، توضیحی درباره منظور میزان از «حضور فعال» ارائه نشده است.

میزان سپس مدعی شده است که شامگاه پنج‌شنبه ۱۸ دی‌ماه، مسجد و خیریه «امیرالمومنین» در خیابان بهارستان غربی ملک‌شهر اصفهان «به دست آشوبگران به آتش کشیده شد». این خبرگزاری، مسجد را «کاملا مردمی» توصیف کرده و مدعی شده است که قائم حسینی، همراه با دیگر معترضانی که میزان از آنها با عنوان «اغتشاشگران» یاد می‌کند، «وسایل داخل خیریه را که شامل جهیزیه نوعروسان بود، از محل خارج کرده و به آتش کشید».

در نهایت، قائم حسینی در حالی به اتهام محاربه از طریق «کشیدن سلاح و ایجاد رعب و وحشت و ناامنی در محیط»، افساد فی‌الارض از طریق اقدام علیه امنیت ملی به نحوی که «موجب اخلال شدید در نظم عمومی و ایجاد ناامنی در حد وسیع شده است»، تخریب اموال عمومی به قصد اخلال در نظم و امنیت جامعه و همچنین تبانی برای اقدام علیه امنیت ملی، به اعدام محکوم و سپس اعدام شد که در گزارش میزان، تنها دو مورد مشخص از اقدامات منتسب به او ذکر شده است: «لگد زدن به بدن ماموران» و «آتش زدن وسایل داخل خیریه».

در این گزارش، به‌رغم ادعای حضور وکیل در پرونده، هیچ اطلاعاتی درباره هویت یا مشخصات او منتشر نشده است. در عین حال، گزارش میزان با تاکید بر حضور وکیل و تایید حکم در دیوان عالی کشور، در حالی تلاش دارد که تصویری از رعایت تشریفات دادرسی ارائه بدهد که هیچ نهاد رسانه‌ای یا حقوق بشری، دست‌کم در اطلاعات منتشرشده، به پرونده دسترسی نداشته و حتی یک جمله از دفاعیات وکیل نیز منتشر نشده است.

محمود امیری‌مقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران، در گزارشی که این سازمان درباره اعدام قائم حسینی منتشر کرد، اعلام کرده است: «پرونده میدان علیخانی نمونه‌ای آشکار از مجازات جمعی و استفاده خودسرانه جمهوری اسلامی از مجازات اعدام برای ارعاب جامعه است.» او با اشاره به موج اعدام‌ها و با بیان این‌که «از ۲۸ اسفند تا کنون، به‌طور میانگین، بیش از یک معترض در هر هفته اعدام شده است»، تاکید کرده است که «جامعه جهانی باید برای متوقف کردن این موج فزاینده اعدام‌ها هرچه سریع‌تر اقدام کند.»

همچنبن ببینید:
XS
SM
MD
LG