دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، روز سهشنبه ۱۵ اردیبهشت در اظهاراتی در کاخ سفید، ضمن اشاره به وضعیت جاری تنشها با حکومت ایران، تأکید کرد که جمهوری اسلامی در موقعیتی ضعیف قرار دارد و توان نظامی آن بهشدت تضعیف شده است.
او در عین حال گفت که ایالات متحده مصمم است از دستیابی رژیم ایران به سلاح هستهای جلوگیری کند، و در صورت لزوم اقدامات بیشتری انجام خواهد داد.
پرزیدنت ترامپ که در دفتر بیضی کاخ سفید و در حاشیه دیدار با گروهی از ورزشکاران و با حصور خبرنگاران صحبت میکرد، در توصیف وضعیت فعلی گفت: «ما درگیر یک درگیری نظامی کوچک هستیم. من آن را کوچک مینامم، چون [رژیم] ایران هیچ شانسی ندارد، هیچ وقت هم نداشته است.» او افزود که مقامهای رژیم ایران خود نیز به این واقعیت واقفند، هرچند در اظهارات عمومی تلاش میکنند تصویری متفاوت ارائه دهند.
رئیس جمهوری آمریکا با اشاره به آن چه «شکست گسترده» توان نظامی رژیم ایران خواند، گفت: «آنها دیگر نیروی دریایی ندارند، نیروی هوایی ندارند، و سامانههای پدافندیشان از بین رفته است.» او گفت که زیرساختهای راداری و فرماندهی جمهوری اسلامی نیز تضعیف شده است، و افزود «رهبری مؤثر» در این کشور وجود ندارد.
او در ادامه با تاکید بر از بین رفتن توان دریایی رژیم ایران، گفت که جمهوری اسلامی اکنون فقط به «قایقهای کوچک مسلح به مسلسل» متکی است. به گفته آقای ترامپ، رژیم ایران جنگ را با ناوگانی متشکل از حدود ۱۵۹ کشتی آغاز کرد، اما «در همان هفته اول تمام آنها به قعر دریا فرستاده شدند.» او افزود: «الان میخواهند با قایقهای کوچک با نیروی دریایی شکوهمند ما مقابله کنند.»
پرزیدنت ترامپ همچنین به عملکرد نیروهای آمریکایی در منطقه اشاره کرد و از محاصره دریایی علیه بندرهای جمهوری اسلامی سخن گفت. او با اشاره به یک مورد خاص گفت که یک کشتی تلاش کرد این محاصره را بشکند، اما پس از هشدارهای مکرر، نیروهای آمریکایی موتورخانه آن را از فاصله چند مایلی هدف قرار دادند و کشتی متوقف شد. او این اقدام را نشانه «دقت و برتری عملیاتی» نیروهای آمریکا دانست.
در پاسخ به پرسشی درباره احتمال نقض آتشبس توسط رژیم ایران، رئیس جمهوری آمریکا گفت: «آنها میدانند چه کار باید بکنند، و مهمتر از آن، چه کار نباید بکنند. اگر [آتشبس را] نقض کنند، شما خواهید فهمید، چون من اطلاع میدهم.» او تأکید کرد که واشنگتن تحرکات رژیم ایران را بهدقت زیر نظر دارد.
رئیس جمهوری آمریکا همچنین بار دیگر بر موضع دولت خود در قبال برنامه هستهای رژیم ایران تأکید کرد و گفت: «ما اجازه نخواهیم داد ایران به سلاح هستهای دست پیدا کند.» او افزود که اگر ایالات متحده وارد این درگیری نشده بود، «اکنون با یک ایران هستهای روبهرو بودیم»؛ سناریویی که به گفته او میتوانست پیامدهای بسیار خطرناکی داشته باشد.
آقای ترامپ در ادامه سخنانش به وضعیت داخلی ایران نیز اشاره کرد و گفت که مردم ایران «تمایل به اعتراض دارند، اما سلاحی در اختیار ندارند.» او با اشاره به سرکوب اعتراضات گفت نیروهای امنیتی رژیم ایران با استفاده از تکتیراندازها معترضان را هدف قرار میدهند و همین امر مانع از گسترش اعتراضات شده است.
پرزیدنت ترامپ درباره وضعیت داخلی ایران گفت که یکی از عوامل اصلی محدود شدن اعتراضات مردمی، نبود دسترسی معترضان به سلاح است.
او در پاسخ به پرسشی درباره چرایی عدم گسترش اعتراضات در ایران، اظهار داشت که مردم این کشور «تمایل به اعتراض دارند، اما ابزار لازم برای دفاع از خود را در اختیار ندارند.» ترامپ با اشاره به شرایط امنیتی حاکم بر ایران افزود که در چنین فضایی، حتی تجمعهای بزرگ نیز میتواند به آسانی با خشونت سرکوب شود.
رئیس جمهوری آمریکا با ارائه مثالی گفت: «ممکن است ۲۰۰ هزار نفر در حال اعتراض باشند، اما در مقابل چند نفر آدم مسلح قرار بگیرند. وقتی تیراندازی آغاز شود و مردم یکی پس از دیگری هدف قرار بگیرند، در حالی که معترضان هیچ سلاحی ندارند، طبیعی است که بسیاری قادر به ادامه حضور نخواهند بود.»
او همچنین با اشاره به اعتراضات خونین دی، گفت که دهها هزار معترض غیرمسلح در ایران کشته شدهاند، و نیروهای امنیتی از تاکتیکهایی مانند استقرار تکتیرانداز روی ساختمانهای بلند برای متفرق کردن تجمعات استفاده میکنند. به گفته پرزیدنت ترامپ، چنین اقداماتی موجب ایجاد فضای رعب و در نهایت فروپاشی تجمعات میشود.
او با اشاره به اعتراضات زنان در سالهای گذشته به عنوان نمونه گفت که در ابتدا تصور میشد این تجمعات به نقطه عطفی در تحولات داخلی ایران تبدیل شود، اما با تیراندازی به معترضان و انتشار خبر کشته شدن افراد، فضای وحشت شکل گرفت و جمعیت متفرق شد.
او تأکید کرد که ایالات متحده تمایلی به تشدید خشونت یا سوق دادن اوضاع به چنین سناریوهایی ندارد و گفت: «ما چنین چیزی را نمیخواهیم. ضرورتی برای آن وجود ندارد.»
در عین حال، آقای ترامپ بار دیگر بر این نکته تأکید کرد که نارضایتی عمومی در ایران وجود دارد، اما شرایط میدانی و محدودیتهای امنیتی مانع از بروز گسترده آن میشود.
او در پاسخ به پرسشی درباره احتمال حمایت نظامی از معترضان ایرانی، پرزیدنت ترامپ گفت که در این زمینه تصمیمی اعلام نمیکند، اما تأکید کرد که وضعیت داخلی ایران پیچیده است و هرگونه اقدامی باید با دقت بررسی شود.
رئیس جمهوری آمریکا همچنین با انتقاد از سیاستهای دولتهای پیشین ایالات متحده در قبال ایران، گفت که رویکرد فعلی «قاطع و مبتنی بر قدرت» است. او بهطور خاص از توافقهای گذشته انتقاد کرد و گفت که در آن زمان منابع مالی قابلتوجهی در اختیار رژیم ایران قرار گرفت بدون آن که تغییر رفتار پایداری حاصل شود.
پرزیدنت ترامپ در بخش دیگری از سخنان خود، ضمن تأکید بر قدرت نظامی ایالات متحده، گفت: «نیروی دریایی ما بینظیر است.» او افزود که حضور نظامی آمریکا در منطقه باعث شده کشورهای دیگر نیز «احترام بیشتری» برای ایالات متحده قائل شوند.
رئیس جمهوری آمریکا همزمان با هشدار تندش به رژیم ایران، بار دیگر به احتمال دستیابی به توافق اشاره کرد و گفت که مقامهای جمهوری اسلامی در خفا تمایل به مذاکره دارند. پرزیدنت ترامپ افزود: «آنها بازی درمیآورند، اما میخواهند توافق کنند. وقتی ارتششان از بین رفته است، راهی ندارند جز این که توافق کنند.»
ترامپ همچنین گفت که حکومت ایران «در حال حاضر برای بقا تلاش میکند»، و افزود که ادامه فشارها میتواند تهران را به اتخاذ تصمیمهای جدید وادارد.
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که تنشها در خلیج فارس و بهویژه در تنگه هرمز همچنان در سطح بالایی قرار دارد. این آبراه یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان به شمار میرود، و هرگونه اختلالی در آن میتواند پیامدهای گستردهای برای اقتصاد جهانی داشته باشد.
دولت ایالات متحده طی هفته جاری با اجرای عملیات «پروژه آزادی» برای تأمین امنیت کشتیرانی و مقابله با تهدیدهای جمهوری اسلامی، تلاش کرده است جریان آزاد تجارت را در این مسیر حیاتی برقرار کند. رئیسجمهوری آمریکا روز سهشنبه تأکید کرد که این تلاشها ادامه خواهد یافت و ایالات متحده آماده است در صورت لزوم اقدامات بیشتری برای تضمین ثبات و امنیت منطقه انجام دهد.