همزمان با اعلام گران شدن ۶۰ درصدی بهای اینترنت در ایران و کاهش کیفیت و سرعت اینترنت، کارشناسان و کاربران در شبکههای اجتماعی علاوه بر ابراز نارضایتی از این روند، به شرکتها و نهادهای فنی اشاره میکنند که بازوهای اجرای چنین برنامههایی هستند.
در این میان بسیاری از کاربران توجه خود را معطوف به شرکتی کردهاند که به زعم این کاربران از طرحها و برنامههای جمهوری اسلامی در کنترل، سرکوب و قطع اینترنت پشتیبانی کرده و با نام ابر آروان شناخته میشود.
- ابر آروان چیست و چه میکند؟
شرکت ابر آروان که خود را «تنها عرضهکننده یکپارچه زیرساخت ابری» در ایران معرفی میکند، شامل «یک تیم ۲۰۰ نفره» است که «بخش بزرگی از کسبوکارهای آنلاین و وبسایتهای بزرگ و کوچک ایرانی و خارجی از بستر ابری آن استفاده میکنند» و بنا بر اعلام خودش، «بزرگترین شرکتهای فعال در زمینه تجارت الکترونیک کشور، سازمانهای دولتی، بانکها، و خبرگزاریها» از خدمات آن استفاده میکنند.
سرمایهگذار اصلی شرکت ابر آروان «هلدینگ فناپ»، زیرمجموعه بانک پاسارگاد، است که در حال حاضر «بیش از ۵۰ درصد سهام» آن را در اختیار دارد.
کارشناسان و کاربران بر این باورند که این شرکت یکی از بازوهای اصلی دولتمردان جمهوری اسلامی در اجرای طرحهای محدود کننده اینترنت در ایران است.
تمامی این در حالی است که پویا پیرحسینلو، مدیرعامل شرکت ابر آروان بر «عدم ارتباط شرکتهای ابری و ابر آروان به محدودیت اینترنت» اشاره دارد و با «تأسفبار» خواندن طرح مشهور به صیانت، از زیر بار چنین اتهاماتی شانه خالی میکند.
پنجمین #سوارابرها دیروز به پایان رسید. در این بخش درباره ساختار #اینترنت ایران، عدم ارتباط شرکتهای ابری و #ابرآروان به محدودیت اینترنت، طرح تاسفبار #صیانت و خیانت بزرگ دشمنان مردم گفتم. (تا پایان ببینید)امیدوارم برای کسانی که گوشی برای شنیدن دارند همه چیز شفاف شفاف بشه.۱/۳ pic.twitter.com/ycFm9mDgYp
— Pouya Pirhosseinloo (@pPirhosseinloo) April 18, 2022
با اینهمه، برخی کارشناسان همچنان بر نقش داشتن این شرکت در اجرای طرحهای محدودکننده، بهویژه در قطع اینترنت همزمان با اعتراضات مردمی آبان ۹۸ پافشاری میکنند.
آقای پیرحسینلو در همایش ابرآوران که با عنوان «سوار ابرها» برگزار شد، میگوید شرکتهای ابری به وجود آمدهاند تا جهانی «امنتر، پایدارتر و سریعتر» برای «مردم و کسبوکارها» بسازند.
مدیرعامل ابر آروان با بیان این که برخی در شبکههای اجتماعی به او و همکارانش لقب «قاتل مردم» و «سلاخان اینترنت» میدهند، تأکید میکند که شرکتهای ابری «مطلقا نمیتوانند تأثیری در محدودیت و مسدودیتهای اینترنت داشته باشند.»
تصویری ازاظهارات پویا پیرحسینلو مدیرعامل ابرآروان در آبان ۹۸
- اظهارات منتقدان
همزمان با برگزاری همایش «سوار ابرها» توسط شرکت ابر آروان، نریمان غریب، پژوهشگر امنیت سایبری کاربران توییتر را دعوت کرد که با هشتگ «سوار ابرها» درباره اقدامات این شرکت بنویسند.
با استفاده از هشتگ #سوار_ابرها از خیانت ابرآروانیها و رانتیها به اینترنت آزاد در ایران بنویسید.
— me@narimangharib.com🇺🇦 (@NarimanGharib) April 17, 2022
حسین رونقی، کنشگر مدافع آزادی بیان در ایران، با اشاره به اظهارات مدیران شرکت ابر آروان مبنی بر این که «ما سیاسی نیستیم و صرفا متخصص هستیم»، معتقد است که آنها «در کنار حکومت تمامیتخواه با موقعیت رانتی (حاصل از فساد حاکم) علیه آزادی اینترنت و آزادی شهروندان ایران» ایستادند.
ابرآروانیها، شما که میگویید: «ما سیاسی نیستیم و صرفا متخصص هستیم»، شما #سوار_ابرها در کنار حکومتِ تمامیتخواه با موقعیت رانتی (حاصل از فساد حاکم) علیه آزادی اینترنت و آزادی شهروندان ایران ایستادید.شما دشمنان آزادی هستید. https://t.co/rVSAlo4vXv
— Hossein Ronaghi (@HosseinRonaghi) April 17, 2022
امین ثابتی، کارشناس فناوری و اینترنت، نیز پیشنهاد افزودن نام ابر آروان به «لیست تحریمهای غرب به خصوص دولت آمریکا» را مطرح کرده است.
راه حل مبارزه با #ابرآروان یک چیز است: اضافه کردن ابرآروان به لیست تحریمهای غرب به خصوص دولت آمریکا.باقی داستان دیگه مهم نیست...#سوارابرها
— Amin Sabeti | امین ثابتی (@AminSabeti) April 18, 2022
کاربری به نام پیمان پارسا نیز در رشته توییتی به وضعیت مالی این شرکت پرداخته و اشاره کرده و نوشته است: «اسنپ و هزاردستان تنها دو درصد فروش ابر آروان را شامل میشوند.
۱)خالی از لطف نیست که یک نگاهی هم به وضعیت مالی ابرآروان بندازیم:⬅️ درآمدعملیاتی:در سال مالی ۱۴۰۰ (منتهی به آذرماه) شرکت ۷۲ میلیارد تومان درآمد شناسایی کرده، که نسبت به سال گذشته ۱۰۵٪ رشد داشته است.تقریبا ۵۰٪ درآمد از زیرساخت ابری و ۴۰٪ هم از CDN حاصل شده است.#سوار_ابرها
— Peyman Parsa (@onlyparsa) April 18, 2022
بر اساس صورتهای مالی شرکت ابر آروان که در سامانه «کدال» انتشار یافته، «درآمد عملیاتی» این شرکت طی یک سال گذشته «۷۲ میلیارد تومان» و سود خالص آن «۲۱ میلیارد تومان» است.
بر اساس این گزارش، «داراییهای نامشهود این استارتآپ نیز چیزی در حدود ۹۷ میلیارد تومان برآورد شده است.»
این درحالی است که براساس دادههای موجود، شرکت ابرآروان علاوه بر ارائه خدمات به بسیاری از بخشهای دولتی، در تامین قسمتی از زیرساخت شبکه ملی اطلاعات شرکت کرده است.