ساسان آزادوار جونقانی، ۲۱ ساله، از معترضان دیماه اصفهان، سحرگاه ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ اعدام شد. او در صفحه اینستاگرامش، خود را «بختیاری» معرفی کرده بود. ساسان آزادوار، که گفته میشود قهرمان سبک کیوکوشین کاراته در اصفهان بود، یکبار زیر یکی از عکسهای اینستاگرامیاش که تاریخ آن به حدود دو سال و نیم پیش بازمیگردد، نوشته بود: «هزاران امید میان استخوانهایم آواز میخواند.»
جوانی که از «هزاران امید» نوشته بود، در جریان اعتراضات دیماه و پیش از اوجگیری اعتراضات در ۱۸ و ۱۹ دی بازداشت شد. به گزارش هرانا (ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران)، در ۱۱ دیماه و به گزارش سازمان حقوق بشر ایران، در ۱۳ دیماه بازداشت شده بود. به گزارش هرانا، ساسان آزادوار در سلول انفرادی زندان دستگرد اصفهان نگهداری میشد و روز ۲۶ اسفندماه ۱۴۰۴ در شعبه اول دادگاه انقلاب اصفهان محاکمه شد.
او در این دادگاه به اتهام «محاربه» به اعدام محکوم شد. مصادیق اتهام منتسب به او شامل «حمله به ماموران نیروی انتظامی، تخریب خودروهای عمومی و نظامی، پرتاب سنگ و چماق به سمت نیروهای امنیتی و تحریک مردم به جنگ و کشتار با یکدیگر به قصد برهم زدن امنیت کشور و تشویق دیگران به اغتشاش و آشوب در کشور» عنوان شده بود.
به گزارش خبرگزاری میزان، خبرگزاری قوه قضاییه جمهوری اسلامی، دادگاه انقلاب این اقدامات را «همکاری موثر با دشمن» و در چارچوب «دعوت رسمی رژیم صهیونیستی و رئیسجمهور مجرم آمریکا» توصیف کرده است.
نهادهای حقوق بشری، این دسته اتهامات را در پروندههای مرتبط با اعتراضات در قالب اتهامات «امنیتی» توصیف میکنند؛ اتهاماتی با دامنه تفسیری گسترده که میتواند زمینه صدور احکام سنگین، از جمله مجازات اعدام، را علیه معترضان فراهم کند.
به گزارش هرانا، ساسان آزادوار همچنین از بابت اتهام «تبلیغ علیه نظام» به ۱۵ ماه حبس، به اتهام «اغوا یا تحریک مردم به جنگ و کشتار با یکدیگر به قصد برهم زدن امنیت کشور از طریق تشویق دیگران به اغتشاش و آشوب در کشور در فضای عمومی و مجازی» به ۷ سال زندان و از بابت اتهام «اهانت به رهبری»، به ۲۵ ماه حبس محکوم شد.
در نهایت حکم اعدام این معترض ۲۱ ساله اصفهانی، ساسان آزادوار، در دیوان عالی کشور تایید شد و او روز ۱۰ اردیبهشت اعدام شد. اگرچه در گزارشهای رسمی جمهوری اسلامی، تاکید شده است که وکیل در پرونده حاضر بوده است، اما اطلاعاتی درباره هویت وکیل، مستقل بودن او و یا دفاعیات مطرحشده از سوی او منتشر نشده است.
به گزارش هرانا، پیکر ساسان آزادوار همان روز اجرای حکم در فضایی امنیتی و با حضور تنها ۱۰ نفر از بستگانش به خاک سپرده شد. او دو روز پیش از اجرای حکم، با خانواده خود ملاقات کرده بود و نزدیکانش به هرانا گفته بودند که این دیدار، «ملاقات آخر» بوده است.
در ویدیویی که روز ۱۴ خرداد منتشر شده است، مراسمی نمایش داده میشود که گفته شده است مراسم چهلم ساسان آزادوار در اصفهان است و حضور مردم بر سر مزار او را نشان میدهد.
اعدام یک جوان برای پرتاب سنگ و آجر
اما ساسان آزادوار چه کرده بود که محکوم به مرگ و حق زندگی از او گرفته شد؟
در گزارشهایی که از سوی قوه قضاییه در خبرگزاری این نهاد جمهوری اسلامی منتشر میشوند، صدای معترضان بازداشتشده شنیده نمیشود و حتی نقلقولی از دفاعیات وکیل آنها نیز ارایه نمیشود. با این حال، گزارش قوه قضاییه در خبرگزاری میزان درباره ساسان آزادوار یکی از معدود مواردی است که در آن نقلقولی از خود او نیز منتشر شده است.
در گزارش خبرگزاری میزان آمده است: «محکومعلیه در اعترافات خود بیان داشته است: جمعیت دور مینی بوس متعلق به نیروی انتظامی جمع شده بودند، من هم با سنگ و آجر چند ضربه زدم و بعد هم با چوب شیشه عقب و سمت راننده را شکستم و نهایتا با چوب شیشهها را شکستم. به سپر ماموری که پشت فرمان بود ضربه زدم. مامورها ریختند و متفرق شدیم و چند متر آن طرفتر چند سنگ و آجر پرت کردیم و من ۵-۶ سنگ پرتاب کردم. با علم و آگاهی از حضور راننده در خودرو به دنبال تهیه بنزین برای آتش زدن مینی بوس بودم که موفق نشدم».
همین موارد در گزارش صداوسیمای جمهوری اسلامی نیز تکرار شدهاند. در این گزارش، پس از پخش تصاویری از اعتراضات، که عمدتا شامل صحنههایی از آتش و بستن خیابانهاست، ساسان آزادوار به عنوان یکی از «تروریستها» معرفی میشود. در ادامه، او در بخشی از تصاویر میگوید: «چند ضربه زدم به عقب ماشین. شیشه شکست.» هرچند اظهارات او بهصورت بریده و تدوینشده پخش شده است، اما در مجموع آنچه از روایت ارایهشده برمیآید، بهجز اشاره به ضربه زدن به خودروی پلیس و تلاش برای تهیه بنزین از دیگر خودروها برای ریختن روی آن، مورد دیگری دیده نمیشود.
با این حال، با وجود آنچه در این گزارشها به عنوان «اعترافات» منتشر شده، محتوای منتسب به او هیچگونه رفتاری که به فردی آسیب رسانده باشد اشاره ندارد. اینجاست که بخشی دیگر از گزارش قوه قضاییه جلب توجه میکند: در گزارش خبرگزاری میزان آمده است که ساسان آزادوار پیش از حضور در تجمعات، به اطرافیان خود اعلام کرده بود که با هدف «براندازی نظام» در خیابان حاضر خواهد شد و دوستانش را نیز به حضور در «اغتشاشات» دعوت کرده بود. در ادبیات رسمی جمهوری اسلامی، اعتراضات مردمی با عنوان «اغتشاشات» توصیف میشود.
همزمان با اجرای حکم ساسان آزادوار، غلامحسین محسنیاژهای، رئیس قوه قضائیه جمهوری اسلامی، اعلام کرد که حکومت ایران به درخواستهای بینالمللی برای توقف اجرای احکام اعدام توجهی نخواهد کرد. یک روز پیش از اجرای حکم، مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر در ایران، و فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، در بیانیههایی جداگانه از مقامات ایرانی خواسته بودند روند اعدامها را متوقف کنند.