تشدید برخوردهای امنیتی و قضایی رژیم جمهوری اسلامی با بازداشتشدگان اعتراضات در ایران، نگرانیها درباره صدور و اجرای احکام اعدام را افزایش داده است. گزارشهای منتشرشده از سوی نهادهای حقوق بشری حاکی از تشکیل پروندههای سنگین برای شماری از معترضان و افزایش خطر اجرای حکم اعدام برای برخی از آنان است.
مرکز اسناد حقوق بشر ایران چهارشنبه ۷ مرداد گزارش داد که شماری از بازداشتشدگان اعتراضات دی ۱۴۰۴ در شاندیز مشهد با پروندههای سنگین قضایی روبهرو هستند و منابع حقوق بشری نسبت به وضعیت آنان و خطر صدور و اجرای احکام اعدام هشدار دادهاند.
به گزارش مرکز اسناد حقوق بشر ایران، ایلیا اکبری، علی زاغی، متین شبانی، فرشاد حسینپور، مجید حسینپور، حسین صفرپور، سجاد چرانی، و حسین رسولی از جمله افرادی هستند که در این پرونده تحت پیگرد قضایی قرار دارند.
منابع آگاه با ابراز نگرانی نسبت به در خطر بودن جان تمامی این افراد، هشدار دادهاند: «مهدی ظریف و علی زاغی بیش از دیگران با خطر اجرای حکم اعدام مواجه هستند.»
در همین راستا پیشتر وبسایت حقوقی «دادبان» گزارش داده بود که مهدی ظریف، جوان اهل شاندیز که در جریان اعتراضات دی ۱۴۰۴ بازداشت شد، از سوی دادگاه انقلاب مشهد به اعدام محکوم شده است. به گفته منابع مطلع، این حکم با استناد به اتهامات ادعایی از جمله «محاربه» صادر شده است. گزارشها همچنین حاکی از آن است که در رأی دادگاه هیچ مدرکی دال بر ارتباط مستقیم او با دولتهای خارجی، دریافت دستور، تأمین مالی، یا همکاری سازمانیافته ارائه نشده و پرونده عمدتاً بر مبنای حضور او در اعتراضات و اقداماتی که در جریان آن به وی نسبت داده شده، شکل گرفته است.
بر اساس گزارش دادبان، منابع نزدیک به خانواده مهدی ظریف گفتهاند که آنان در ماههای گذشته تحت فشار نهادهای امنیتی از اطلاعرسانی درباره پرونده خودداری کرده بودند. با این حال، تماس اخیر برای انجام آخرین ملاقات، نگرانیها درباره اجرای قریبالوقوع حکم اعدام او را به شدت افزایش داده است.
نهادهای حقوق بشری در ماههای اخیر بارها نسبت به افزایش صدور و اجرای احکام اعدام در ایران هشدار دادهاند و میگویند روند رو به رشد اعدامها، بهویژه در پروندههای مرتبط با اعتراضات، نگرانیهای جدی درباره رعایت دادرسی عادلانه و حق حیات را افزایش داده است.
به گزارش اخیر کانون حقوق بشر ایران جمهوری اسلامی در تیر ۱۴۰۵ طی ۱۶ روز دستکم ۵۸ زندانی را در زندانهای مختلف سراسر کشور اعدام کرده است، که به طور متوسط نشاندهنده اعدام ۳ تا ۴ زندانی در روز است.
همچنین بر اساس گزارش تازه عفو بینالملل هبه مورایف، مدیر منطقهای عفو بینالملل در خاورمیانه و شمال آفریقا، نسبت به موج هولناکی اعدامها و احکام اعدام در ایران هشدار داد.