رای بی رای - تحریم انتخابات
برخلاف دوره‌های قبل، در این دوره بسیاری از مردم صراحتا از عدم تمایل برای شرکت در انتخابات می‌گویند

در هفته‌های گذشته کارزار فراگیر «نه به جمهوری اسلامی» که از سوی مردم داخل ایران آغاز شد، مورد حمایت کنشگران مخالف جمهوری اسلامی در داخل کشور و همچنین طیف گسترده‌ای از نیروهای اپوزیسیون خارج از کشور و چهره‌های شاخص سیاسی و فرهنگی قرار گرفت. مدافعان این کارزار، تحریم انتخابات را یکی از نمودهای این کمپین فراگیر می‌دانند و آن را نوعی «رفراندوم نرفتن پای نمایش انتخابات» قلمداد می‌کنند. 

از سویی، اعلام کاندیداتوری افرادی چون مصطفی تاج‌زاده با وعده‌هایی مثل «پی‌گیری مطالبات سرکوب‌شدگان» اعتراضات سراسری چند سال گذشته، «جلب نظر آیت‌الله خامنه‌ای برای اصلاح قانون اساسی» و «دوره‌ای کردن رهبری» حمایت گروه‌ها و چهره‌های منتقد درون نظام جمهوری اسلامی از او، واکنش‌های متفاوتی را در فضای سیاسی ایران برانگیخته است.

دبیرکل نهضت آزادی ایران طی نامه‌ای به تاج‌زاده، با استقبال از «ورود» او به «صحنه انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰» از «مواضع صریح و شجاعانه»اش تقدیر کرد و آن را «آگاهی‌بخش» و موجب «ارتقای گفتمان اصلاحات ساختاری و جامعه‌محور» توصیف کرد.

از سویی، برخی فعالان در واکنش‌هایی، آنها را به «مشروعیت‌بخشی به انتخابات نمایشی» و تلاش برای «داغ کردن تنور انتخابات» و از طرفی، «از آن خود کردن ثمره جنبش مردمی دی ۹۶ و آبان ۹۸»، متهم می‌کنند. 

 

واکنش‌های موافق و مخالف

بهاره هدایت با بیان این که «انتخابات بی‌معناست»، می‌گوید: «تا ظهور یک جنبش اجتماعی فراگیر، هنوز خیلی راه مانده و باید به بعد از ۲۸ خرداد فکر کرد.»

اما به عقیده مهدی قدیمی، «جنبش اجتماعی برخاسته از متن جامعه، چهل ماه است شکل گرفته، درست از دی ماه ۹۶. این جنبش در دل خود، از دختران خیابان انقلاب تا افکاری‌ها را داشته و آبان ۹۸ یک نقطه عطف مهم آن بوده.»

آقای قدیمی در بخشی از یک رشته توییت تاکید کرده است: «نباید این جنبش را با تعابیری همچون کور و بی‌هدف و بی‌سرانجام نامیدن، یا فروکاستنش به مطالبات معیشتی، یا تحقیر و تقلیل و تمسخر آن ... از کار بیندازیم.  باید کمک کنیم تا دست جریان‌های طماعی که با اعلام کاندیداتوری به قصد رد صلاحیت شدن، می‌خواهند میوه این درخت را بچینند و در کیسه خود بریزند، کوتاه شود.» 

کاربری به نام اسماعیل، در رشته توییتی نوشته است: «ورود تاج‌زاده به نمایش ۱۴۰۰، نسخه کمدی ورود کروبی به انتصابات ۸۸ بود … و ترکیب فعالان محترمی که اطراف ایشان هستند، نشان می‌دهد آرزویی مثل تشکیل جنبش اجتماعی (نخبه‌گرای) حول ستاد کروبی ۸۸ را در سر می‌پرورانند اما متاسفانه شرایط آن‌چنان عوض شده که این ورود و حواشی رسانه‌ای‌اش، از نگاه بیرون بیشتر به کمدی شبیه است.»

امیرهادی انواری با انتشار ویدئوی سخنان محمدجواد ظریف که می‌گوید «اگر چنان‌که مخالفان می‌گویند ما وحشی هستیم و مردم را سرکوب می‌کنیم، پس چرا آنها هنوز ما را حمایت می‌کنند و در هر انتخابات ۷۳ درصد پای صندوق‌های رای می‌آیند؟»، نوشته است: «هر بار فکر رای دادن به ذهنت رسید، این را نگاه کن … قبله آرزوهای بعضی‌ها، امیر-ظریف‌کبیر هستند در حال پاک‌سازی.»

کاربر قلمفرسا نیز با انتشار یک طرح که به نتیجه حضور در انتخابات اشاره دارد، نوشته است: «پول مردم ایران را در آسمان اسرائیل دیدید؟»

هاشم خواستار، یکی از امضاکنندگان بیانیه ۱۴ برای گذار از جمهوری اسلامی و استعفای آيت‌الله خامنه‌ای، در نامه‌ای از زندان وکیل آباد مشهد با «خائن» دانستن کاندیداهای ریاست جمهوری و شورای شهر، خطاب به مردم ایران گفته است، حرف اول در جمهوری اسلامی، بی‌عدالتی و تبعیض است و هر کس در انتخابات چنین حکومتی شرکت کند، باید «مزدور» باشد.

کاربری به نام سجاد علی مولا درباره نتیجه شرکت در انتخابات می‌نویسد: «همین گزارش‌های فساد در شهرداری و هلدینگ یاس، همین حرکت به سمت شفافیت، همین ایجاد تضاد منافع با شکل‌گیری رقابت ...»

عماد بهاور نوشته است: «(حسن) خمینی را گفتند نیاید، نوار ظریف را منتشر کردند. تاج‌زاده را از ثبت نام منع کردند، برادر جهانگیری را گرفتند. تهمت اخلاقی به محسن هاشمی زدند … ولی این لقمه حرام راحت از گلویتان پایین نمی‌رود.»

کاربری به نام «پسر ساحل» نیز با استفاده از هشتگ‌های «نه به جمهوری اسلامی» و «مصادره آبان ممنوع»، ضمن انتشار عکس تعدادی از جان‌باختگان آبان ۹۸، می‌نویسد: «هر وقت بچه‌های آبان زنده شدند، من هم رای می‌دهم.»