به پاس بیش از شش دهه فعالیت در حفظ و گسترش میراث موسیقایی ایران، شانزدهمین جایزه «بیتا برای هنرهای ایرانی» در دانشگاه استنفورد آمریکا به سیما بینا، خواننده و پژوهشگر برجسته موسیقی نواحی ایران، اهدا شد.
مراسم اهدای این جایزه روز شنبه ۱۶ آبان در تالار یادبود دانشگاه استنفورد در ایالت کالیفرنیا برگزار شد، و بیتا دریاباری، نیکوکار ایرانی‌آمریکایی و حامی این جایزه، آن را به سیما بینا اهدا کرد.
دانشگاه استنفورد در معرفی برنده امسال جایزه بیتا، سیما بینا را یکی از چهره‌های برجسته موسیقی محلی ایران توصیف کرده و از تلاش‌های او برای گردآوری، ثبت و حفظ ترانه‌ها و نغمه‌های سنتی مناطق مختلف ایران تجلیل کرده است.
در معرفی رسمی این دانشگاه آمده است که سیما بینا در طول فعالیت هنری خود به مناطق دورافتاده ایران سفر کرده، از موسیقی‌دانان محلی آموخته، و مجموعه گسترده‌ای از آثار موسیقی اقوام مختلف، از لالایی‌های کردی تا نغمه‌های بلوچی، را گردآوری و ثبت کرده است.
تأکید دانشگاه استنفورد بر مقاومت سیما بینا در برابر محدودیت‌های جمهوری اسلامی
یکی از بخش‌های قابل توجه معرفی دانشگاه استنفورد، اشاره به فعالیت‌های سیما بینا برای آموزش موسیقی به زنان با وجود محدودیت‌های اعمال‌شده از سوی جمهوری اسلامی است.
دانشگاه استنفورد در این معرفی نوشته است که سیما بینا، به ویژه در دهه‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ میلادی، با وجود محدودیت‌های جمهوری اسلامی بر صدای زنان و کنترل شدید فعالیت‌های فرهنگی، به تلاش‌های خود برای حفظ میراث موسیقایی ایران ادامه داد.
بر اساس این معرفی، او با پذیرش خطر، کارگاه‌های موسیقی برگزار می‌کرد، و به صورت مخفیانه به زنان ایرانی موسیقی سنتی آموزش می‌داد. دانشگاه استنفورد تأکید کرده است که این فعالیت‌ها نقش مهمی در انتقال موسیقی سنتی ایران به نسل‌های بعد و فراهم کردن امکان بیان هنری برای زنان داشته است.
سیما بینا که در ۱۴ دی ۱۳۲۳ در خراسان متولد شده، فعالیت حرفه‌ای خود را از دهه ۱۹۶۰ (دهه ۴۰ خورشیدی) گسترش داد؛ و علاوه بر خوانندگی و آهنگسازی، سال‌های بسیاری را به پژوهش درباره موسیقی نواحی ایران اختصاص داده است.
او همچنین کتاب‌هایی درباره موسیقی محلی ایران منتشر کرده است؛ و با تدریس و سخنرانی در دانشگاه‌ها و مراکز فرهنگی مختلف جهان، برای معرفی این بخش از میراث فرهنگی ایران تلاش کرده است.
جایزه‌ای برای پاسداشت هنر و آزادی آفرینش
جایزه بیتا برای هنرهای ایرانی از سال ۲۰۰۸ میلادی (۱۳۸۷ خورشیدی) با حمایت بیتا دریاباری و در چارچوب برنامه مطالعات ایرانی دانشگاه استنفورد بنیان‌گذاری شده است.
بر اساس توضیحات رسمی دانشگاه، این جایزه هر سال به هنرمند یا چهره فرهنگی برجسته‌ای اهدا می‌شود که در طول زندگی خود دستاوردهای مهمی در حوزه هنر و فرهنگ ایران داشته و در دفاع از حق هنرمندان برای آفرینش آزادانه و بدون محدودیت نقش‌آفرینی کرده باشد.
از جمله دریافت‌کنندگان پیشین این جایزه می‌توان به محمدرضا شجریان، سیمین بهبهانی، بهرام بیضایی، شهرنوش پارسی‌پور، کیهان کلهر، پریسا، شهرام ناظری، و هما سرشار اشاره کرد. حسین امانت، معمار ایرانی، نیز پارسال دریافت‌کننده پانزدهمین شماره این جایزه بود.
بر اساس معرفی رسمی دانشگاه استنفورد، اهدای جایزه امسال به سیما بینا، افزون بر پاسداشت فعالیت‌های هنری و پژوهشی او، یادآور تلاش این هنرمند برای حفظ موسیقی بومی ایران و ادامه آموزش موسیقی به زنان در شرایط محدودیت‌های فرهنگی و هنری جمهوری اسلامی است.