گزارش | تحریم‌های جدید آمریکا، ضربه‌ای متفاوت به جمهوری اسلامی و حزب‌الله در لبنان

یک صراف در حال شمردن اسکناس‌های دلار آمریکا در مغازه‌اش در بیروت (عکس از آرشیو)

روز پنج‌شنبه ۳۱ اردبیهشت، وزارت خزانه‌داری آمریکا در اقدامی قابل توجه، ۹ شخصیت سیاسی و امنیتی لبنانی را از طریق «دفتر کنترل دارایی‌های خارجی»، در لیست تحریم‌های خود قرار داد. دولت آمریکا، این افراد را متهم کرده است که شبکه نفوذ گروه تروریستی حزب‌الله در داخل حکومت لبنان را تشکیل می‌دهند، شبکه‌ای که بر سر راه فرآیند صلح این کشور مانع‌تراشی می‌کند.

در بیانیه وزارت خزانه‌داری آمریکا آمده که این افراد «به حزب‌الله کمک می‌کنند تا به فعالیت‌های نظامی خود ادامه دهد و نفوذ اجباری خود را در نهادهای دولتی تثبیت کند»، که نتیجه آن «تضعیف توانایی دولت لبنان برای اعمال اقتدار و حاکمیت در قلمرو خود است.»

این تحریم‌ها، یک وزیر سابق به همراه سه نماینده حزب‌الله در پارلمان لبنان را در برگرفته است. محمد فنیش که از سال ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۶ در چندین دولت لبنان وزارت‌خانه‌های متفاوتی گرفته، و در تمام این مدت به جای وفاداری به کشور و دولت، تبعیت حزبی را دنبال می‌کرد، در رأس تحریم‌های جدید وزارت خزانه‌داری آمریکا قرار دارد.

دولت آمریکا او را متهم می‌کند که با مدیریت «شورای اجرایی» گروه تروریستی حزب‌الله، مسؤول بازسازی ساختار اداری و تشکیلاتی این حزب بوده است. محمد فنیش با هماهنگی با نیروی قدس سپاه و برخی از مقامات نظامی و امنیتی رژیم ایران، تلاش کرده است، توان سازمانی گروه تروریستی حزب‌الله، را از نو آماده عملیات تخریبی خارج از اراده دولت و مردم لبنان کند.

در ادامه فهرست تحریم‌های جدید آمریکا، نام‌های حسن فضل‌الله، ابراهیم موسوی، و حسین حاج حسن، سه نماینده حزب‌الله در پارلمان لبنان دیده می‌شود. حسن فضل‌الله از سال ۱۳۸۴ تاکنون، نماینده حزب‌الله در پارلمان لبنان بوده است. او با دریافت کمک‌های مالی از جمهوری اسلامی، رادیوی «نور» بنگاه تبلیغاتی گروه تروریستی حزب‌الله را تأسیس کرد، و برای مدتی سمت اجرایی مهمی را در تلویزیون «المنار»، دیگر شبکه تبلیغاتی حزب‌الله به عهده داشت. هم رادیوی «نور» و هم تلویزیون «المنار»، هر دو در لیست تروریسم ایالات متحده قرار دارند.

ابراهیم موسوی دیگر نماینده حزب‌الله در مجلس لبنان، در حال حاضر ریاست کمیته تبلیغاتی گروه تروریستی حزب‌الله را به عهده دارد، و حسین حاج حسن سومین نماینده حزب‌الله، از سال ۱۳۶۱ عضو حزب‌الله، و از سال ۱۳۷۵ نماینده این گروه تروریستی در پارلمان لبنان بوده است.

اما تحول مهم در این تحریم‌ها، آن است که برای اولین بار، دو افسر اطلاعاتی و امنیتی دولت لبنان را در برگرفته است. نخست سرهنگ «سامر حماده» رئیس اطلاعات ارتش لبنان در منطقه ضاحیه در جنوب بیروت، و دوم «خطار ناصرالدین» رئیس اداره تحلیل داده‌های امنیتی در نیروهای انتظامی لبنان می‌باشند.

دولت لبنان در اشاره به مشمول شدن این دو افسر در تحریم‌های جدید آمریکا، اعلام کرد:«افسران ارتش فقط باید به نهاد ارتش وفادار باشند». و این تأکیدی است از سوی دولت لبنان که، کسانی که به دنبال وفاداری گروهی یا حزبی هستند، همان بهتر که شامل این تحریم‌ها شوند.

اما حلقه سنگین تحریم‌های جدید آمریکا، جائی است که شامل دو تن از بلندپایگان جنبش امل، یعنی احمد بعلبکی مسؤول امور امنیتی تشکل امل و احمد صفاوی رهبر جنبش امل در منطقه جنوب لبنان شده است. هرچند این اولین بار نیست که اعضای بلندپایه جنبش امل در دایره تحریم‌های آمریکا قرار می‌گیرند، و قبلا «علی حسن خلیل» وزیر سابق دارایی لبنان، به اتهام کمک مالی به گروه تروریستی حزب‌الله، مورد تحریم آمریکا قرار گرفته بود، اما این تحریم‌های جدید، به شدت رهبری جنبش امل و شخص نبیه بری را عصبانی کرده و به تلویزیون العربیه گفته‌اند: «این تحریم‌ها قابل قبول نیست و ما نمی‌دانیم براساس چه معیارهایی وضع شده‌اند.»

این موضع‌گیری رهبری جنبش امل در حالی است، که رسانه‌های عربی فاش کرده‌اند، احمد بعلبکی رئیس صندوقی است، که اموال ارسالی شیعیان از افریقا به لبنان در آن نگهداری می‌شود. افزون بر این، یک شخصیت سیاسی بلندپایه دولت لبنان، بعنوان مشرف بر این صندوق نظارت می‌کند. این گزارش‌ها مشخص نمی‌کند که این شخصیت بلندپایه لبنانی، نبیه بری است یا نه، اما تحریم کردن دو تن از نزدیکان وی، پیام آشکاری از سوی ایالات متحده به ایشان است، که در هفته‌های گذشته، تلاش کرد بطورمخفیانه و علنی بر سر فرآیند مذاکرات مستقیم اسرائیل و لبنان سنگ‌اندازی کند.

علاوه بر این، تحریم‌های جدید آمریکا در زمانی افسران بلندپایه دولت لبنان را نشانه می‌رود، که قرار است در روز ۸ خرداد آینده، جلسه «ترتیبات امنیتی» فرآیند صلح لبنان و اسرائیل میان نظامیان دو کشور، و با میزبانی ایالات متحده، در پنتاگون، وزارت جنگ آمریکا برگزار شود.

این تحریم‌ها حاوی این پیام روشن و آشکار از سوی ایالات متحده که هیچ‌گونه کارشکنی در راه صلح را نمی‌پذیرد و آماده است در صورت ضرورت، اقدامات لازم را انجام دهد.

پس از حمله تروریستی حماس به اسرائیل در روز ۱۵ مهر ۱۴۰۲ (۷ اکتبر ۲۰۲۳) که با کشتار بیش از ۱۲۰۰ تن و گروگان گرفته شدن بیش از ۲۵۰ تن دیگر همراه بود و آتش جنگ در غزه را روشن کرد، جمهوری اسلامی و به اصطلاح «محور مقاومت» آن در تلاش بلندمدت خود برای نابودی اسرائیل، ضربات زیادی را متحمل شده‌اند.

در همین راستا حزب‌الله لبنان یک روز پس از حمله تروریستی حماس به اسرائیل در ۱۵ مهر ۱۴۰۲، به‌طور یک‌جانبه حملات راکتی و پهپادی خود را به شمال اسرائیل آغاز کرد.

اسرائیل هم در واکنش، با انجام حملات شدید علیه مواضع این گروه در لبنان و سوریه، علاوه بر کشتن صدها تن از اعضای این بازوی نیابتی حکومت جمهوری اسلامی در منطقه، بسیاری از رهبران و فرماندهان ارشد نظامی آن - از جمله حسن نصرالله، فواد شکر، ابراهیم عقیل، و هاشم صفی‌الدین - را از پا درآورد.

اسرائیل و لبنان در هفته‌های اخیر در نتیجه تلاش‌های گسترده ایالات متحده و چندین کشور دیگر، به یک توافق آتش‌بس دست یافتند. اما در پی نقض آتش‌بس توسط حزب‌الله، اسرائیل در واکنش به تحرکات این گروه در جنوب لبنان حملاتی را علیه مواضع آن انجام داده است.

حزب‌الله لبنان در سال ۱۳۶۱ توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تاسیس شد. تاکنون چندین کشور، از جمله ایالات متحده، اسرائیل، آلمان، صربستان، لیتوانی، استونی، لتونی، و استرالیا کلیت این گروه را به عنوان یک سازمان تروریستی شناخته شده است.

شناسایی کلیت حزب‌الله لبنان به عنوان یک سازمان تروریستی به مفهوم تفاوت قائل نشدن میان شاخه سیاسی با شاخه نظامی آن حزب و تروریست شناختن هر دو شاخه حزب‌الله است.

کارشناسان در گفت‌وگو با صدای آمریکا اظهار داشته‌اند که ادامه گفت‌وگوهای اسرائیل و لبنان شکستی برای حزب‌الله و رژیم ایران خواهد بود. استمرار این مذاکرات و موفقیت آن، برخلاف خواست جمهوری اسلامی و حزب‌الله باعث تثبیت و تقویت مشروعیت دولت لبنان و نهادهای مربوط به آن، به ویژه ارتش این کشور در سطح بین‌المللی خواهد شد.

مقامات اسرائیلی بارها بر خلع سلاح حزب‌الله تاکید کرده و آن‌را یکی از شروط برقراری آرامش و توقف جنگ در لبنان می‌دانند.

در همین حال، رژيم ایران تلاش می‌کند با حفظ قدرت حزب‌الله، نفوذش در لبنان را از دست ندهد. محمدرضا رئوف ‌شیبانی، سفیر جمهوری اسلامی در بیروت، که به تازگی از سوی وزارت خزانه‌داری آمریکا تحریم شده است، نقش کلیدی در پیشبرد سیاست‌های مداخله‌جویانه حکومت ایران در لبنان داشته است.