روزانه حدود ۳۰ تا ۳۳ میلیون بشکه نفت، یعنی حدود ۳۰ درصد نفت تجارتشده جهان و ۲۰ درصد گاز مایع طبیعی جهان از تنگه هرمز عبور میکند.
روزنامه وال استریت جورنال در گزارشی میگوید:
دولت قطر، یکی از بزرگترین صادرکنندگان گاز طبیعی مایع در جهان، از مالکان کشتیها خواسته است فعالیتهای دریایی خود را متوقف کنند. در ساعات اولیه آغاز درگیریها میان آمریکا و جمهوری اسلامی ایران، دهها نفتکش مسیر خود را از خلیج فارس تغییر دادند. نیروی دریایی آمریکا هم به شرکتهای نفتکش توصیه کرد از آبهای اطراف ایران دوری کنند.
بر اساس گزارش خدمه کشتیهای فعال در منطقه خلیج فارس و «آسپیدس»، فرماندهی دریایی اتحادیه اروپا، کشتیها شنبه هشدارهای رادیویی سپاه پاسداران را مبنی بر عدم ورود به تنگه دریافت کردند.
کارشناسان میگویند رژیم ایران ممکن است گزینههای محدودتری مانند حمله به نفتکشها یا آزار کشتیهای تجاری را در پیش بگیرد. نیروهای حوثی مورد حمایت جمهوری اسلامی ایران در یمن نیز میتوانند حملات به کشتیرانی در دریای سرخ را از سر بگیرند.
هر یک از این اقدامات میتواند نرخ بیمه دریایی را افزایش داده و مالکان کشتیها را از رفت و آمد به خلیج فارس بازدارد و در نتیجه عرضه نفت عربستان، کویت و سایر تولیدکنندگان به بازار جهانی را کاهش دهد.
خدمه نفتکشها از شنیدن صدای انفجار در نزدیکی جزیره خارک خبر دادند؛ که ایران ۹۰ درصد نفت خام خود را از آن صادر میکند.
اگر قیمت نفت به ۱۰۰ دلار برسد، میتواند ۰.۶ تا ۰.۷ درصد به تورم جهانی اضافه کند.
اقتصادهای خاورمیانه احتمالاً بیشترین آسیب را خواهند دید؛ هم به دلیل وابستگی به انرژی و هم نزدیکیشان به کانون درگیری.
در عین حال، عواملی میتواند از جهش شدید قیمت نفت جلوگیری کند. بخشی از تقاضای جهانی سال گذشته ناشی از ذخیرهسازی چین بود که ممکن است در صورت افزایش قیمتها متوقف شود. همچنین ایران و سایر تولیدکنندگان پیشاپیش صادرات خود را افزایش دادهاند و کشورهای عربی مسیرهای جایگزین و امنیت خطوط انتقال را تقویت کردهاند.
عربستان سعودی برنامه اضطراری برای افزایش صادرات به بالاترین سطح در نزدیک به سه سال گذشته را فعال کرده است. عربستان و امارات دارای خطوط لولهای هستند که بخشی از صادراتشان را بدون عبور از تنگه هرمز منتقل میکند.
روزنامه نیویورک تایمز گزارش داد ترافیک کشتیها از تنگه هرمز ۷۰ درصد کاهش یافته است.
دادهها و اطلاعات ماهوارهای «تانکر ترکرز» و «مارین ترافیک» که جابجایی کشتیها و نفتکشها را زیر نظر دارند نشان میدهد عبور و مرور از تنگه هرمز اگر چه کاهش پیدا کرده، اما متوقف نشده است. هر چند رسانهها در ایران تصاویر هدف قرار گرفتن نفتکش «اسکای لایت» را منتشر کرده اند، اما «تانکر ترکرز» می گوید این کشتی کوچک از تنگه هرمز عبور نمی کرد، حدود یک هفته در عمان لنگر انداخته بود، برای سوختگیری دیگر تانکرها استفاده می شد و در ۲۸ آذر ۱۴۰۴ در فهرست تحریم آمریکا قرار گرفته بود. به نظر می رسد سپاه پاسداران تعمدا برای صحنه سازی یکی از کشتی های خود را هدف قرار داده است.
مرکز امنیت دریایی عمان اعلام کرد پس از حمله به نفتکش اسکای لایت که با پرچم پالائو حرکت می کرد تمامی ۲۰ خدمه، شامل ۱۵ تبعه هند و ۵ تبعه ایران، از کشتی تخلیه شدهاند.
امروز همچنین یک نفتکش حامل نفت عربستان به مقصد چین بدون مشکلی بندر الجبیل را ترک کرده است.
طبق اعلام «تانکر ترکرز» ۵۵ نفتکش در آبهای ایران باقی ماندهاند که شامل ۱۸ نفتکش حامل نفت خام و ۳۷ نفتکش خالی است.
در عین حال، آژانس تجارت دریایی بریتانیا اعلام کرده یک کشتی در نزدیکی رأسالخیمه امارات هدف یک پرتابه ناشناس قرار گرفته که باعث آتشسوزی شده اما مهار شده است. این نفتکش با پرچم جزایر مارشال در شمالغرب مسقط هدف قرار گرفته است.
تنگه هرمز در باریکترین نقطه تنها ۳۳ کیلومتر عرض دارد و مسیر کشتیرانی در هر جهت حدود ۳ کیلومتر است.
طبق اداره اطلاعات انرژی آمریکا، در سال ۲۰۲۴ روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت به ارزش حدود ۵۰۰ میلیارد دلار در سال از این تنگه عبور کرده است.
عمده این نفت از ایران، عراق، کویت، قطر، عربستان و امارات صادر میشود.
حدود ۸۴ درصد نفت عبوری از تنگه هرمز به بازارهای آسیایی میرود. چین، هند، ژاپن و کره جنوبی در مجموع ۶۹ درصد این نفت را مصرف کردهاند.
خبرگزاری رویترز از جهش ۱۰ درصدی نفت برنت در معاملات غیررسمی یکشنبه خبر داده و می گوید بهای نفت به حدود ۸۰ دلار رسید.
اما اوپکپلاس اعلام کرد از ماه آینده تولید نفت را ۲۰۶ هزار بشکه در روز افزایش میدهد.
نشریه فوربس در تحلیلی نوشته است بستن کامل تنگه هرمز برای ایران دشوار است.
این نشریه دلایل آن را احتمال واکنش سریع نظامی آمریکا، آسیب به صادرات نفت خود ایران، فشار احتمالی چین بهعنوان بزرگترین خریدار نفت منطقه، و وجود خطوط لوله جایگزین عربستان و امارات، خط لوله شرق–غرب عربستان و خط لوله ابوظبی–فجیره، عنوان کرده است.
بستن کامل تنگه هرمز نیازمند حضور نظامی مستمر است که ظرفیت سپاه برای سایر عملیاتها را کاهش میدهد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، اعلام کرده بود: «ما نیروی دریایی آنها را نابود خواهیم کرد.»
*نظرات و دیدگاههای مطرح شده در این مقاله الزاما بازتابدهنده موضع صدای آمریکا نیست