وزارت امور خارجه قطر پس از سه ساعت مذاکرات فشرده با مقامهای جمهوری اسلامی در تهران اعلام کرد آمریکا و رژیم ایران همچنان در حال بررسی پیشنهادهای ارائهشده برای حل بحران هستند و هر دو طرف باید درباره گامهای بعدی تصمیم بگیرند.
ماجد الانصاری، مشاور نخست وزیر و سخنگوی وزارت امور خارجه قطر، روز سهشنبه ۱۲ آبان در نشست خبری هفتگی خود گفت طرفهای آمریکایی و ایرانی در حال بررسی گزینههای پیشنهادی هستند، و به همین دلیل اکنون «توپ در زمین هر دو طرف است».
این اظهارات در حالی مطرح میشود که محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، همان روز در سخنرانی پیش از دستور خود مدعی شد جمهوری اسلامی پاسخی «مقتدرانه و عقلانی» به طرف آمریکایی داده است و اکنون «توپ در زمین آمریکاست».
سخنگوی وزارت امور خارجه قطر درباره نتایج سفر هیئت قطری به تهران گفت این هیئت مذاکراتی «طولانی و فشرده» با مقامهای جمهوری اسلامی داشته که سه ساعت به طول انجامیده است.
به گفته الانصاری، در این مذاکرات تمامی مسائل و تحولات مرتبط با بحران بررسی شده است، و دو طرف با هدف حل اختلافات، به تبادل دیدگاهها و پیشنهادهای خود پرداختهاند.
او تأکید کرد قطر به تلاشهای دیپلماتیک و میانجیگرانه خود برای نزدیک کردن مواضع ایالات متحده و جمهوری اسلامی ادامه خواهد داد تا زمینه دستیابی به توافقی پایدار و کاهش تنشها در منطقه فراهم شود.
الانصاری درباره چشمانداز موفقیت مذاکرات گفت ادامه تعهد دو طرف به گفتوگو، نشانهای هرچند محدود از باقی ماندن فرصت برای دستیابی به راهحل دیپلماتیک است.
او مهمترین مانع در مسیر توافق میان آمریکا و رژیم ایران را «عدم اعتماد متقابل» دانست و تأکید کرد اعتمادسازی مستلزم تداوم مذاکرات و برگزاری دیدارهای سازنده در چارچوبی بلندمدت است.
آزادی و امنیت دریانوردی غیرقابل مذاکره است
سخنگوی وزارت امور خارجه قطر در بخش دیگری از اظهارات خود به امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز پرداخت و تأکید کرد کشورش هرگونه تهدیدی علیه عبور کشتیهای تجاری و نفتکشها از آبراههای حیاتی منطقه را رد میکند.
او گفت موضع قطر درباره امنیت دریانوردی روشن و قاطع است، و کشورش هیچگونه اختلالی در رفتوآمد کشتیها را صرفنظر از عامل آن نمیپذیرد. الانصاری تأکید کرد: «آزادی و امنیت دریانوردی غیرقابل مذاکره است.»
این موضع در شرایطی مطرح میشود که حملات به کشتیهای تجاری و حامل انرژی در تنگه هرمز نگرانیها درباره امنیت صادرات نفت و گاز و احتمال گسترش رویارویی نظامی در منطقه را افزایش داده است.
قطر در کنار پاکستان، عمان و دیگر کشورهای میانجی تلاش میکند با نزدیک کردن دیدگاههای ایالات متحده و جمهوری اسلامی از تشدید بحران و بازگشت درگیری نظامی جلوگیری کند.
با این حال، ادامه اختلافات بر سر برنامه هستهای جمهوری اسلامی و امنیت دریانوردی در تنگه هرمز همچنان از موانع اصلی دستیابی به توافقی پایدار میان دو طرف به شمار میرود.