دیدگاه | آیا جمهوری اسلامی باب پرداخت غرامت علیه ایران را باز می‌کند؟

آتش‌سوزی ناشی از حمله جمهوری اسلامی به پالایشگاهی در منامه بحرین (۱۸ اسفند ۱۴۰۴)

نوشته حسن هاشمیان،‌ صدای آمریکا


شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در نشست اضطراری خود که روز چهارشنبه ۵ فروردین ۱۴۰۵ به درخواست کشورهای حوزه خلیج فارس در ژنو برگزار شده بود قطعنامه پیشنهادی درباره پیامدهای حقوق بشری حملات جمهوری اسلامی به امارات متحده عربی، اردن، بحرین، عربستان سعودی، عمان، قطر، و کویت را تصویب کرد.

در بخشی از این قطعنامه از جمهوری اسلامی خواسته شده است که خسارات ناشی از حملات اخیر خود به کشورهای منطقه را به شکل «سریع» و «مناسب» جبران کند. اگرچه این درخواست هنوز در مکانیسم‌های الزامی پرداخت خسارت در سازمان ملل - همانند آنچه در ارتباط با حمله عراق به کویت مشاهده شد - قرار نگرفته است، اما می‌تواند با اندک تلاش این کشورها موضوع پرداخت خسارت از سوی جمهوری اسلامی را در ذیل قطعنامه ۲۸۱۷، یا با تصویب یک قطعنامه جدید در شورای امنیت جا دهد.

آن چه برای عراق اتفاق افتاد و این کشور را مجبور کرد طی مدت ۳۰ سال، ۵۴ میلیارد و ۴۰۰ میلیون دلار غرامت به کشور کویت پرداخت کند، از همین محکومیت‌های بین‌المللی نشأت گرفته بود و رفته رفته به «کمیسیون پرداخت غرامت» زیر مجموعه قطعنامه ۶۸۷ سال ۱۹۹۱ تبدیل شد.

عراق سال‌ها بعد از سقوط صدام حسین، از پیامدهای حمله به کویت رنج می‌برد و تا وقتی که آخرین قسط غرامت خود را در بهمن ۱۴۰۰ پرداخت نکرده بود، از بابت حمله به کویت در روابط بین‌الملل تاوان می‌داد.

در اثر این حمله، دو میلیون و ۷۰۰ هزار شکایت و درخواست غرامت علیه عراق ثبت شد که مجموع هزینه خسارت آن فراتر از ۳۵۲ میلیارد دلار رفت، اما کمیسیون پرداخت غرامت با ۵۴ میلیارد و ۴۰۰ میلیون دلار آن موافقت کرد. در این شکایت‌ها طیف وسیعی از افراد، شرکت‌های خصوصی و دولتی کویت، شهروندان دیگر کشورها و شرکت‌های بین‌المللی دیده می‌شوند که اکنون در تجربه جدید حمله جمهوری اسلامی به کشورهای منطقه، همین تنوع افراد و شرکت‌ها را می‌توان دید.

از هم اکنون کشورهای منطقه - از امارات گرفته تا قطر و بحرین و کویت - در حال ثبت خسارت‌های وارده به خود در نتیجه حملات اخیر جمهوری اسلامی هستند، تا در گام بعدی بتوانند در مجامع بین‌المللی و در سازمان ملل و شعب تابعه آن، علیه جمهوری اسلامی ادعای جبران خسارت کنند.

میراثی که می‌تواند حتی سال‌ها بعد از کنار رفتن جمهوری اسلامی ایران و ایرانی را در صحنه بین‌المللی آزار دهد.

شگفت آن که جمهوری اسلامی به دلیل ستیز با ایالات متحده و جهان و روابط ضعیف با کشورهای غربی مؤثر در صحنه بین‌المللی، نه فقط نتوانست از عراق به دلیل حمله به ایران در سال ۱۳۵۹، غرامت بگیرد، بلکه اکنون با اقدامات جنگ‌طلبانه و به دور از خرد ایرانی، ایران را در آستانه پرداخت خسارت به کشورهای منطقه قرار داده است.


*نظرات و دیدگاه‌های مطرح شده در این مقاله الزاما بازتاب‌دهنده موضع صدای آمریکا نیست