نوشته حسن هاشمیان، صدای آمریکا
بیانیه روز چهارشنبه ۵ فروردین گذشته پنج کشور حوزه خلیج فارس به اضافه اردن، انعکاس وسیعی در شورای ملی وزیران عراق به ریاست محمدشیاع السودانی داشته است. این شش کشور عربی حملات گروههای مسلح عراقی وابسته به جمهوری اسلامی به این کشورها را به شدت محکوم کرده و خواهان توقف فوری آن شده بودند. محتوای این بیانیه نشان میدهد، وضعیت فعلی عراق که در جوار مرز این کشورها، گروههای مسلح همسو با هجوم جمهوری اسلامی، از داخل خاک عراق به سوی این کشورها حملات موشکی و پهپادی انجام میدهند، غیر قابل قبول است.
در این بیانیه بدون انتقاد مستقیم از دولت عراق، آمده است که در زمان مصطفی کاظمی، نخستوزیر پیشین، گامهای مثبت سیاسی و اقتصادی برای توسعه روابط با کشورهای عربی برداشته شد که تأثیر مثبت آن به دولت فعلی امتداد یافت. در این نگاه، پر واضح است که این کشورها خواهان تحرک بیشتر دولت السودانی برای جلوگیری از حملات نیابتیهای جمهوری اسلامی به این کشورها شدهاند. موضوعی که برای آینده روابط عراق با کشورهای عربی بسیار حائز اهمیت است و میتواند دولت السودانی را نگران کند.
یکی از مسائل محوری که دولت السودانی میتواند در آن تجدیدنظر کند، ادغام «حشدالشعبی» در ارتش عراق است. در حال حاضر بسیاری از کارشناسان امور عراق باور دارند که «حشدالشعبی» به عنوان پوششی سیاسی برای نیابتیهای جمهوری اسلامی به کار میرود. در حال حاضر نیابتیها هم میتوانند حملات تروریستی خود را علیه کشورهای همسایه علیه دولت خودمختار اقلیم کردستان و بر ضد مخالفان جمهوری اسلامی در هر جا از منطقه انجام دهند، و هم زمان بخشی از سیاستمداران عراقی آنها را جزئی از بافت ارتش عراق بدانند.
موضوع تجدیدنظر در ادغام حشدالشعبی در ارتش عراق، قبل از این که اکنون توسط کشورهای عربی منطقه مطرح شود، سابقا توسط ایالات متحده مطرح شده بود و از سیاستهای محوری آمریکا در عراق به حساب میآمد.
افزون بر این در روزهای گذشته، اگرچه دولت عراق تلاش کرد با نیابتیهای متمرد برخورد کند و شورای عالی قضائی عراق تمهیداتی را برای پیگرد آنها ارائه کرد، اما در مجموع دولت السودانی تاکنون نتوانسته است جلوی حملات آنها به کشورهای همسایه را بگیرد و به ناکارآمدی متهم میشود.
در سالهای گذشته، دولت عراق تلاش کرده است نشان دهد که از حاکمیت سیاسی کافی برخوردار است و با اینکه با دو کشور ایالات متحده و ایران روابط محکمی دارد، اما در عین حال از استقلال خود دفاع کرده و نشان دهد در سیاستهای منطقهای و بینالمللی کشور مستقلی است.
اما علیرغم همه این تلاشها، جنگ اخیر و همسو شدن نیابتیهای عراق با جمهوری اسلامی در آن، و ضعف دولت در کنترل آنها، عکس قضیه را نشان داد.
اکنون از نظر بیشتر کارشناسان امور عراق، مسیری که جمهوری اسلامی و نیابتیهای آن پیش پای عراقیها گداشتند، انزوای بیشتر کشور و زیانهای هنگفت سیاسی و اقتصادی ناشی از آن میباشد. به همین منظور، دولت عراق و گروههای سیاسی آن کشور که خارج از دایره نیابتیها، خطرات نقش جمهوری اسلامی در کشور خود را به وضوح میبینند، هشدار بیدار باش دادهاند، شاید عراق در این روزهای سرنوشتساز، تصمیمات محوری بگیرد و خود را از لبه پرتگاه دور کند.
*نظرات و دیدگاههای مطرح شده در این مقاله الزاما بازتابدهنده موضع صدای آمریکا نیست