هفت ماه درگیری نظامی جمهوری اسلامی با ایالات متحده، همراه با اقدامات رژیم ایران در تنگه هرمز و تشدید فشار اقتصادی آمریکا، هزینه سنگینی بر اقتصاد ایران و زندگی روزمره مردم تحمیل کرده است؛ به طوری که گزارشها از افزایش شدید قیمتها، کاهش قدرت خرید، از دست رفتن مشاغل، و دشواری روزافزون تامین نیازهای اولیه خبر میدهند.
رویترز در گزارشی که سهشنبه ۷ مهر منتشر کرد، وضعیت شماری از شهروندان ایرانی را بررسی کرده است؛ از صاحبان کسبوکارهایی که مشتریانشان دیگر توان خرید ندارند تا خانوادههایی که برای پرداخت اجاره، خرید دارو، و تامین مایحتاج روزمره با مشکل مواجه شدهاند.
صاحب یک رستوران در تهران به رویترز گفت مجبور است محصولات خود را با «سودی بسیار اندک و ناچیز» بفروشد، اما نمیتواند کسبوکارش را تعطیل کند، زیرا در آن صورت بیکار خواهد شد. یک زن خانهدار در شمال ایران نیز گفت مستمری همسرش حتی برای تامین برخی داروها و نیازهای مادر سالمندش کافی نیست.
بحران به بازار کار نیز سرایت کرده است. رویترز میگوید بخش خصوصی با کاهش شدید فرصتهای شغلی مواجه شده است. یک مهندس ۴۰ ساله پس از تمام شدن پساندازش همراه همسرش تهران را ترک کرده و به منطقهای ارزانتر در حاشیه پایتخت نقل مکان کرده است. یک معلم نیز به دلیل افزایش هزینهها به روستای محل زندگی خانوادهاش بازگشته است.
یکی از عوامل اصلی تشدید فشار، کاهش درآمدهای نفتی ایران در پی محاصره اعمالشده از سوی آمریکا است. دولت پرزیدنت ترامپ همزمان شبکههای مالی، نفتی، هوانوردی و تدارکاتی حکومت ایران را هدف قرار داده است، و تلاش کرده دسترسی جمهوری اسلامی به منابع مالی مورد استفاده برای برنامههای نظامی و فعالیتهای منطقهای را محدود کند.
در مقابل، اقدامات جمهوری اسلامی در تنگه هرمز و حملات به کشتیرانی نیز اختلال در تجارت انرژی و افزایش قیمت نفت را به دنبال داشته است. آمریکا میگوید عملیات نظامی را برای حفاظت از کشتیرانی، پاکسازی مینها، و باز نگه داشتن مسیر جنوبی تنگه هرمز ادامه میدهد.
رویترز میگوید مشخص نیست فشار اقتصادی چه زمانی جمهوری اسلامی را به مصالحه وادار خواهد کرد، اما منابع آمریکایی، خاورمیانهای و ایرانی گفتهاند وخامت شرایط اقتصادی یکی از عوامل موثر در ازسرگیری تلاشهای دیپلماتیک بوده است.
در حالی که مذاکرات با میانجیگری قطر ادامه دارد، فشار بر شهروندان ایران نشان میدهد که هزینه ادامه رویارویی نظامی حکومت با آمریکا تنها به میدان نبرد محدود نمانده است. به گفته رویترز، سیاستهای جمهوری اسلامی و ادامه مناقشه با ایالات متحده، در کنار اقدامات متقابل اقتصادی و نظامی آمریکا، اکنون مستقیما بر معیشت میلیونها شهروند ایرانی تاثیر گذاشته است.