منابع حقوق بشری می‌گویند جمهوری اسلامی در ادامه نقض حقوق بشر ایرانیان، در حالی به صدور احکام اعدام و حبس برای مخالفان و معترضان اصرار دارد که شرایط زندان‌ها غیرانسانی و وضعیت زندانیان وخیم گزارش شده است.
ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران «هرانا» روز چهارشنبه ۲۹ مهر گزارش داد جمهوری اسلامی ایلیا بن‌رشید، از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی ۱۴۰۴ محبوس در زندان دستگرد اصفهان، را علاوه بر اعدام به بیش از چهار سال حبس و دو سال ممنوعیت خروج از کشور محکوم کرده است.
شعبه پنجم دادگاه انقلاب اصفهان این جوان را به «محاربه از طریق مشارکت در تخریب اموال عمومی»، «اجتماع و تبانی»، و «تبلیغ علیه نظام» متهم کرده است.
آقای بن‌رشید ۲ بهمن ۱۴۰۴ در ارتباط با اعتراضات سراسری در شاهین‌شهر اصفهان بازداشت و به زندان دستگرد اصفهان منتقل شد. او ۲۲ ساله و ساکن شاهین‌شهر است.
سازمان حقوق بشری هه‌نگاو هم گزارش داد امین دهستانی، ۴۶ ساله و فعال شبکه‌های اجتماعی، روز یکشنبه ۲۶ مهر توسط نیروهای حکومتی در محل کارش بازداشت و برای تحمل دوران محکومیت دو سال حبس به زندان خرم‌آباد منتقل شد. آقای دهستانی پیش‌تر توسط دستگاه قضایی جمهوری اسلامی بابت اتهامات «تبلیغ علیه نظام» و «توهین و افترا» به ۲ سال حبس محکوم شده بود.
به گزارش هه‌نگاو، پرونده‌سازی علیه او در پی انتشار مطالبی در انتقاد از مسئولان استان، بحران قطعی آب و برق، و سوءمدیریت در ارائه خدمات عمومی صورت گرفته است. امین دهستانی پیش از این نیز در تاریخ ۱۲ شهریور ۱۴۰۴ در محل کار خود بازداشت و پس از طی مراحل بازجویی موقتاً آزاد شده بود.
همزمان نهاد حقوقی دادبان خبر داد که هادی جلالی، معلم محبوس در زندان جیرفت، به دلیل قطع دسترسی به دارو در وضعیت وخیمی به سر می‌برد.
به گزارش دادبان، این فعال صنفی معلمان طی هفته‌های اخیر و در پی تأیید حکم ۲ سال و ۷ ماه حبس خود از سوی شعبه هفتم دادگاه تجدید نظر کرمان به زندان جیرفت منتقل شده است.
یک منبع مطلع در این زمینه به دادبان گفته مقامات زندان جیرفت از دادن داروهای هادی جلالی به او خودداری می‌کنند. این معلم زندانی هم در مقابل تهدید کرده که اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، با دوختن لبان خود دست به اعتصاب غذا خواهد زد.
این اخبار در حالی منتشر می‌شود که کانون حقوق بشر ایران روز چهارشنبه در گزارشی از زندان قزلحصار اعلام کرد فضای اختصاص‌یافته برای هواخوری دست‌کم ۴۰۰ زندانی محبوس در بند۲ این زندان غیرمناسب است.
این نهاد حقوق بشری گزارش داد کف محوطه هواخوری این بند آسیب دیده و سطح زمین با خاک، سنگ‌ریزه، مصالح ساختمانی و فرسودگی‌ها پوشیده شده است. این وضعیت در کنار گزارش‌های پیشین درباره شرایط نامناسب نگهداری زندانیان، نگرانی‌ها درباره وضعیت بهداشتی در زندان قزلحصار را افزایش داده است.
کانون حقوق بشر در گزارش‌های قبلی خود نسبت به وضعیت وخیم شمار زیادی از زندان‌های ایران و شرایط غیرانسانی زندانیان محبوس در این زندان‌ها هشدار داده و خواستار رسیدگی جهانی به این شرایط شده بود.
وزارت خزانه‌داری آمریکا پیش‌تر در واکنش به نقض حقوق زندانیان در ایران، شماری از مسئولان سازمان زندان‌های جمهوری اسلامی را تحریم کرده است. این وزارتخانه ۲۲ شهریور ۱۴۰۲، علی چهارمحالی، مدیرکل زندان‌های استان البرز، را به دلیل نقش در نقض جدی حقوق بشر تحریم کرد و در اقدامی دیگر در شهریور ۱۴۰۳ اعلام کرد زندانیان سیاسی در زندان‌های تحت نظارت برخی مقام‌های تحریم‌شده، از جمله زندان شیبان اهواز، با شکنجه، بدرفتاری و محرومیت از درمان ضروری روبه‌رو بوده‌اند.
وزارت امور خارجه آمریکا نیز در گزارش حقوق بشر سال ۲۰۲۳ خود درباره ایران، شرایط زندان‌ها را سخت و تهدیدکننده زندگی توصیف کرده و از محرومیت زندانیان از دارو و مراقبت‌های پزشکی، مجازات زندانیان معترض، و صدور احکام اعدام پس از محاکمه‌های فاقد تضمین‌های دادرسی عادلانه خبر داده بود.
دولت پرزیدنت ترامپ نیز در واکنش به سرکوب اعتراضات سراسری در ایران، ۲۵ دی ۱۴۰۴ شماری از مقام‌های جمهوری اسلامی را به دلیل نقش آنها در نقض جدی حقوق بشر تحریم کرد.