نیویورک تایمز در گزارشی نوشته اریکا سالامون و لیلی نیکونظر با عنوان «ایرانیان با خشم انقلابی برای معترضان کشتهشده سوگواری میکنند» مینویسد:
خانوادههایی در سراسر ایران این هفته چهلم عزیزانی که در سرکوب خونین اعتراضهای سراسری دی ماه کشته شدند را گرامی میدارند.
چگونگی برگزاری مراسم چهلم، هم میزان موفقیت سرکوب را نشان خواهد داد و هم توان مخالفان حکومت را برای یافتن راههای تازهای جهت به چالش کشیدن حکومت.
بعضی از سوگواران قصد دارند در گورستانها گرد هم بیایند، اما بعضی دیگر از خانوادهها از محلهای دفن و اماکن مذهبی پرهیز میکنند و با اجاره کردن تالار و برگزاری مراسم در آن، هم سنتهای اسلامی را کنار میگذارند و هم میکوشند توجه عوامل حکومت را جلب نکنند.
به گفتهٔ گروههای حقوق بشری و بستگان چند تن از کشتهشدگان، نیروهای امنیتی تلاش کردهاند بعضی خانوادهها را برای پرهیز از برگزاری مراسم عمومی مرعوب کنند.
مقامهای جمهوری اسلامی از برنامهریزی برای برگزاری مراسم رسمی سوگواری در تهران و مشهد خبر دادند.
مردم همچنان حکومت را به چالش میکشند
محمدرضا عارف، معاون پزشکیان رئیس دولت جمهوری اسلامی در ایران، در بیانیهای در شبکههای اجتماعی آن را «سوگواری ملی» خوانده و از مردم دعوت کرده بود که با حضور در «مراسم چهلم فرزندان ایران» در کنار «خانوادههای داغدار و دولت عزادار» باشند.
اما مقامات برگزاری مراسم عمومی چهلم برای روبینا امینیان، دانشجوی ۲۳ سالهٔ طراحی لباس، را ممنوع کردند. به گفتهٔ هالی نوری، خالهاش که در اروپا زندگی میکند، روبینا هنگام اعتراضها در تهران با شلیک گلوله به سر کشته شد.
خانم نوری گفت پلیسهای لباسشخصی بیش از یک ماه در دو سوی کوچه خانه امینیان مستقر بودند. او افزود سوگواران هماهنگ کردهاند که سهشنبه بهتدریج در گورستانها گرد هم آیند، به این امید که مقامات متوجه تجمع جمعیت نشوند. خانم نوری گفت: «خواهرم میگوید حتی اگر گلوله شلیک کنند، برای چهلم دخترم میروم.»
او گفت بسیاری از بستگان و دوستان امینیان نیز مصمم به حضور هستند.
در چند دانشگاه، دانشجویان بارها تلاش کردهاند تحصن برگزار کنند. کانون وکلای دادگستری مرکز ایران از وکلا خواسته است وکالت بازداشتشدگان را بهصورت رایگان بپذیرند. در جشنواره فیلم فجر بسیاری از بازیگران و فیلمسازان از دریافت جایزه یا حتی حضور در مراسم خودداری کردند.
ایرانیان در تاریکی شب شعارهایی در حمایت از سرنگونی رهبر جمهوری اسلامی سر میدهند.
یک حسابدار در مشهد به نام «مسعود» میگوید: «تقریباً همه منتظرند وعدههای ترامپ عملی شود. مردم هر کاری از دستشان برمیآمد انجام دادهاند.»
بعضی ایرانیان میگویند میکوشند مراسم چهلم را با وجود محدودیتهای مقامات به شکلی برگزار کنند.
میکائیل عسکری که سه عضو خانوادهاش به گفتهٔ او در نزدیکی محل اعتراضها در غرب تهران داخل خودرویشان هدف گلوله قرار گرفته و کشته شدند، گفت بازماندگان تعهد دادهاند شعار سیاسی ندهند. همچنین پس از مراسم چهلم از رفتن به مزار منع شدهاند.
اما در رسم شهر زادگاه خانواده او، یعنی شهر سنقر در غرب ایران، مردم روز پس از چهلم به مزار میروند.
او گفت: «باید ببینیم آیا این کار ممکن خواهد بود یا نه.»
خانوادهٔ عسکری هم مانند خانوادههای دیگر تصمیم گرفتهاند مراسم را بهجای مسجد در تالار برگزار کنند.
در مراسم چهلم رها بهلولیپور، دانشجوی دانشگاه تهران، سوگواران بهجای تلاوت آیات قرآن، نغمههای محلی نواختند و زنان کل کشیدند.
*نظرات و دیدگاههای مطرح شده در این مقاله الزاما بازتابدهنده موضع صدای آمریکا نیست