دیدگاه| نبیه بری، و تحولی که به مذاق جمهوری اسلامی خوش نمی‌آید

نبیه بری رئیس پارلمان لبنان ( عکس از آرشیو)

از زمان آغاز جنگ دوم حزب‌الله با اسرائیل در اسفند گذشته، روابط نبیه بری، رئیس پارلمان لبنان و یکی از تأثیرگذارترین شخصیت‌های شیعه این کشور، با کشور پادشاهی سعودی در حال بهبود است. طی هفته‌های گذشته، ابتدا نبیه بری نزدیکترین فرد به خود و نفر دوم جنبش امل، یعنی علی حسن خلیل را روانه ریاض کرد تا با مقامات سعودی به گفتگو بنشیند، و سپس خود با وزیر خارجه سعودی تماس تلفنی گرفت، تا از تلاش‌های این کشور در جهت کمک به لبنان و توقف جنگ تشکر کند.

دو جنگ اخیر حزب‌الله با اسرائیل و نتایج فاجعه‌باری که به دنبال آن برای ملت لبنان و به ویژه برای شیعیان این کشور به ارمغان آورد، نبیه بری را در حساس‌ترین مراحل سیاسی خود قرار داده است، به طوری که هرگونه اشتباه سیاسی می‌تواند نتایج مرگباری برای وی و تشکل سیاسی‌اش را رقم زند.

از نظر بری، جنگ اول حزب‌الله با اسرائیل که به بهانه کمک به غزه انجام گرفت و جنگ دوم حزب‌الله که در اثر مرگ خامنه‌ای و با شعار «خونخواهی» برای آن، حادث شد، مجموعه‌ای از اشتباهات پی در پی حزب‌الله بود که شیعیان لبنان را به قربانگاه برد. اکنون آنچه که برای رئیس پارلمان شیعه لبنان مهم است، حفاظت از این اقلیت قربانی شده، و جلوگیری از اشتباهاتی است، که جمعیت میلیونی آواره شیعه را بیش از بیش متضرر نکند.

در میان لبنانی‌ها، نبیه بری به هوشمندی سیاسی معروف است که در میان طوفان‌های سهمگین تحولات، از سال ۱۳۷۱ تاکنون بر ریاست پارلمان لبنان، تکیه زده است. برای این شخصیت شیعه، زجرآورترین موضوع، خرابی مناطق جنوب لبنان است، که از قضا، در اولین وظیفه دولتی خود در دولت رشید کرامی در سال ۱۳۶۳، بعنوان وزیر بازسازی مناطق جنوب لبنان تعیین شد.

در حال حاضر، دو جنگ اخیر حزب‌الله با اسرائیل، برای نبیه‌بری ویرانی فاجعه‌بار مناطق جنوب لبنان معنی می‌دهد، که برای ورود به چنین جنگ‌هائی، حزب‌الله دلیل ملی و کافی نداشته و فقط به تبعیت از نظام ولی‌فقیه و سپاه پاسداران و اجرای نظریه «وحدت جبهه‌ها» ( نظریه‌ای که سپاه پاسداران مدعی است در صورت ورود هر یک از محورهای نیابتی‌های جمهوری اسلامی به جنگ، دیگر محورها در کشورهای دیگر هم باید وارد جنگ شوند) مردم جنوب لبنان را به قربانگاه برد، که اکثریت آنها را شیعیان تشکیل می‌دهند.

اکنون بعد از تصمیم‌های فاجعه‌بار حزب‌الله در ورود به جنگ با اسرائیل، دو پرسش اساسی برای نبیه بری مطرح است که پاسخ به آنها می‌تواند، چگونگی خروج از بحران فعلی را نشان دهد: نخست مؤثرترین راه خروج از این وضعیت چیست؟ و دوم، چه کسی می‌تواند مناطق ویران شده جنوب را بسازد؟

در پاسخ به پرسش اول، نبیه بری از تصمیم جوزف عون رئیس‌جمهوری لبنان و نواف سلام نخست‌وزیر این کشور، برای مذاکره مستقیم با اسرائیل حمایت نموده است، هر چند آن را علنی نکرده است. و برای پاسخ به پرسش دوم، رئیس پارلمان لبنان، نزدیک‌ترین فرد به خود را عازم عربستان سعودی کرد و خود با وزیر خارجه آن کشور تماس تلفنی گرفت، و همزمان با آن، با میشل عیسی سفیر ایالات متحده در بیروت دیدار کرد.

این تحولات، یک پیام اساسی دارد، و آن اینکه سیاست‌های جمهوری اسلامی و جنگ‌های خودکشی‌گونه حزب‌الله، جز فاجعه و ویرانی، نتیجه‌ای نداشته است و اگر این مسیر تغییر نکند، و شیعیان لبنان از بار سنگین سیاست‌های جمهوری اسلامی، خود را بیرون نیاورند، ممکن است چیزی از آنها باقی نماند.

بدون شک در این شرایط، نبیه بری این اوضاع را درک کرده و آرام آرام و بدون سروصدا تغییرات لازم را آغاز کرده است. او اکنون در سکوت رفتار می‌کند، زیرا نمی‌خواهد از فاز جنگ‌های بیهوده حزب‌الله با اسرائیل به فاز درگیری‌های داخلی و به ویژه نزاع در داخل صفوف شیعیان برسد.