وزارت خزانهداری ایالات متحده با صدور یک مجوز عمومی، برخی معاملات مرتبط با تولید، فروش و انتقال نفت خام، محصولات پتروشیمی، و فرآوردههای نفتی ایران را به مدت ۶۰ روز مجاز اعلام کرد.
دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا، «اوفک»، روز دوشنبه اول تیر اعلام کرد که «مجوز عمومی ایران ایکس» را صادر کرده است. این مجوز، معاملاتی را که بهطور معمول برای تولید، فروش، تحویل یا تخلیه نفت و محصولات نفتی با منشأ ایرانی ضروری هستند، تا ساعت ۱۲:۰۱ بامداد ۳۰ مرداد به وقت شرق آمریکا از محدودیتهای تحریمی معاف میکند.
بر اساس متن این مجوز، معاملات مرتبط با کشتیهایی که در چارچوب تحریمهای آمریکا مسدود شدهاند نیز میتواند مشمول این معافیت موقت باشد.
مجوز جدید فعالیتهایی از جمله پهلوگیری و لنگراندازی ایمن نفتکشها، سوخترسانی، تأمین خدمه، راهنمایی کشتیها، ثبت و تعیین پرچم، بیمه، ردهبندی، تعمیرات اضطراری، و عملیات نجات دریایی را در بر میگیرد.
وزارت خزانهداری آمریکا همچنین اعلام کرده است که این مجوز، در مواردی واردات نفت خام و محصولات نفتی ایران به ایالات متحده را نیز مجاز میکند، مشروط بر آن که واردات برای فروش، تحویل یا تخلیه محمولههای مشمول این مجوز ضروری باشد.
مجوز عمومی جدید به معنای لغو تحریمهای رژیم ایران نیست و دامنه آن به معاملات مشخصشده و یک دوره زمانی محدود اختصاص دارد. اوفک میگوید مجوز عمومی، اجازه انجام معاملاتی است که در شرایط عادی بر اساس مقررات تحریمی آمریکا ممنوع محسوب میشوند.
پرداخت پول به ایران، جمهوری اسلامی، یا اشخاص تحریمشده بابت خرید محصولات مجازشده نیز میتواند به دلار آمریکا انجام شود.
با این حال، مجوز عمومی جدید به معنای لغو تحریمهای رژیم ایران نیست و دامنه آن به معاملات مشخصشده و یک دوره زمانی محدود اختصاص دارد. اوفک میگوید مجوز عمومی، اجازه انجام معاملاتی است که در شرایط عادی بر اساس مقررات تحریمی آمریکا ممنوع محسوب میشوند.
این مجوز همچنین معاملات با اشخاص و شرکتهای مستقر در کره شمالی، کوبا، منطقه کریمه و دیگر مناطق تحت تحریم اوکراین را مجاز نمیکند. شرکتهایی که تحت مالکیت یا کنترل این اشخاص باشند یا با آنها سرمایهگذاری مشترک داشته باشند نیز از این معافیت مستثنا شدهاند.
صدور این مجوز در حالی صورت میگیرد که آمریکا و جمهوری اسلامی در روزهای اخیر در چارچوب مذاکراتی با میانجیگری کشورهای منطقه درباره کاهش تنشها و تدوین یک توافق گستردهتر گفتوگو کردهاند. گزارشها حاکی است که معافیت موقت فروش نفت ایران یکی از بخشهای تفاهم اولیه میان دو طرف بوده است.
ایالات متحده در سالهای گذشته شبکهای گسترده از تحریمها را علیه بخشهای نفت، پتروشیمی، بانکداری، و کشتیرانی ایران اعمال کرده است. دولت آمریکا میگوید درآمدهای نفتی جمهوری اسلامی در تأمین مالی برنامههای نظامی، موشکی و فعالیت گروههای نیابتی حکومت ایران نقش دارد.
مجوز عمومی ایکس برخی محصولات تولیدشده بهوسیله نهادهای تحریمشده را نیز پوشش میدهد، اما سایر محدودیتهایی را که صراحتاً در متن آن ذکر نشدهاند، لغو نمیکند.
جمهوری اسلامی بخش بزرگی از درآمد ارزی خود را از صادرات نفت و محصولات پتروشیمی به دست میآورد. در سالهای اخیر، چین مهمترین خریدار نفت ایران بوده و بخش عمده صادرات نفتی جمهوری اسلامی با استفاده از واسطهها، تغییر اسناد محموله و شبکهای از نفتکشها انجام شده است.
هنوز مشخص نیست صدور این مجوز چه میزان بر حجم صادرات و درآمدهای نفتی ایران تأثیر خواهد گذاشت و آیا پس از ۳۰ مرداد تمدید خواهد شد یا نه.
ساعاتی پیش از این اعلام وزارت خزانهداری آمریکا در روز دوشنبه ۱ تیر جیدی ونس، معاون رئیس جمهوری ایالات متحده، از دستیابی به پیشرفت چشمگیر در مذاکرات آمریکا و جمهوری اسلامی در سوئیس خبر داده بود.