پس از امضای یادداشت تفاهم میان ایالات متحده و حکومت ایران برای پایان دادن به جنگ، شرکتهای بزرگ کشتیرانی جهان عبور کشتیهای خود از تنگه هرمز را از سر گرفتهاند.
شرکت اطلاعات دریایی «لویدز لیست اینتلیجنس» روز پنجشنبه ۲۸ خرداد اعلام کرد برای نخستین بار طی ۱۱۰ روز گذشته کشتیهای متعلق به شرکتهای بزرگ کشتیرانی از تنگه هرمز عبور کردهاند. این مسیر از زمان آغاز جنگ در اسفند ماه عملاً به روی بسیاری از کشتیهای تجاری بسته شده بود.
به گزارش آسوشیتدپرس، ریچارد مید، سردبیر لویدز لیست، در نشستی خبری گفت کشتیهای متعلق به شرکتهای بزرگی از جمله «گریمالدی»، «کاسکو»، «کنوتسن»، و «انوایکی» از تنگه هرمز عبور کردهاند. همچنین دو نفتکش حامل نفت خام متعلق به شرکت ملی نفتکش ایران که تحریم هستند از این آبراه عبور کردند.
تنگه هرمز یکی از مهمترین مسیرهای دریایی جهان برای انتقال انرژی به شمار میرود، و پیش از آغاز جنگ حدود یکپنجم نفت خام جهان از این مسیر عبور میکرد. بسته شدن این تنگه با حملات جمهوری اسلامی به کشتیهای تجاری طی ماههای اخیر موجب اختلال گسترده در بازار انرژی و افزایش قیمت نفت در بازارهای جهانی شده بود.
همزمان، جیدی ونس، معاون رئیس جمهوری آمریکا، اعلام کرد نیروی دریایی ایالات متحده محاصره دریایی را لغو کرده و امکان تردد برخی کشتیها به بنادر ایران دوباره فراهم شده است.
پیشتر نیز فرماندهی مرکزی ایالات متحده «سنتکام» اعلام کرده بود به دستور رئیس جمهوری آمریکا تمامی عملیات مربوط به اجرای محاصره دریایی پایان یافته است، اما ناوهای آمریکایی برای نظارت بر اجرای توافق در منطقه باقی خواهند ماند.
آنتونیو تایانی، وزیر امور خارجه ایتالیا، نیز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت یک کشتی تجاری ایتالیایی متعلق به گروه گریمالدی از نخستین شناورهایی بوده که پس از امضای توافق از تنگه هرمز عبور کرده است.
شرکت ردیابی دریایی «کلپر» اعلام کرد روز چهارشنبه عبور ۶ کشتی و روز پنجشنبه عبور ۱۱ کشتی دیگر از تنگه هرمز را به طور قطعی ثبت کرد.
با این حال، مقامات صنعت کشتیرانی هشدار میدهند که بازگشایی کامل این آبراه هنوز زمانبر خواهد بود. فیلیپ بلچر، مدیر دریایی اتحادیه بینالمللی مالکان مستقل نفتکشها، گفت مسیر اصلی و مرکزی تنگه همچنان بسته است، و برآورد میشود حدود ۸۰ مین دریایی در این منطقه وجود داشته باشد که باید پاکسازی شوند.
به گفته او، کشتیها در حال حاضر از دو مسیر جایگزین استفاده میکنند: مسیر شمالی که از آبهای ایران میگذرد، و مسیر جنوبی که در آبهای عمان قرار دارد. وی افزود این دو مسیر اکنون کاملاً باز هستند، اما ظرفیت آنها به اندازه مسیر اصلی نیست.
بلچر وضعیت کنونی را به بزرگراهی تشبیه کرد که مسیر اصلی آن بسته شده و خودروها ناچارند از شانههای جاده عبور کنند. او گفت: «در حال حاضر از این مسیرهای فرعی به عنوان راه اصلی استفاده میشود، اما در نهایت باید بزرگراه اصلی دوباره باز شود.»
لویدز لیست برآورد کرده است که حدود ۵۵۰ کشتی تجاری، از جمله ۱۶۰ نفتکش، ۲۰۰ کشتی فلهبر، ۶۰ کشتی کانتینربر، و ۱۰ کشتی حمل خودرو در انتظار خروج از خلیج فارس هستند.