تروی مینک، وزیر نیروی هوایی آمریکا، اخیرا تایید کرد ایالات متحده تسلیحات «کنترل فضایی» در مدار زمین مستقر کرده است. اظهارات وی نخستین تایید علنی و صریح پنتاگون در این باره محسوب میشود. اما نوع، تعداد، محل استقرار، و زمان عملیاتی شدن این سامانهها همچنان محرمانه باقی مانده است.
مینک روز ۲۳ شهریور در کنفرانس سالانه «هوا، فضا و سایبری» در نشنال هاربر مریلند گفت ایالات متحده اکنون «تسلیحات کنترل فضایی در مدار دارد که قادرند از نیروهای مشترک در برابر اقدامات خصمانه دشمن دفاع کنند.» او با وجود پرسش خبرنگاران از ارائه جزئیات بیشتر خودداری کرد.
به گزارش سیانان، اصطلاح «تسلیحات کنترل فضایی» دامنه گستردهای از قابلیتها را در بر میگیرد. کارشناسان میگویند این سامانهها میتوانند شامل تجهیزات ایجاد اختلال در ارتباطات و ماهوارههای دشمن یا تسلیحات ضدماهوارهای باشند.
یک احتمال نیز سامانه «هممدار» است؛ یعنی ماهواره یا فضاپیمایی که میتواند به ماهواره هدف نزدیک شده و آن را مختل کند یا از کار بیندازد. با این حال، هیچ مدرک علنی وجود ندارد که نشان دهد سامانه اعلامشده آمریکا دقیقا از کدام نوع است.
آمریکا سابقه آزمایش تسلیحات ضدماهوارهای را دارد، اما در سال ۲۰۲۲ متعهد شد آزمایش موشکهای ضدماهوارهای «صعود مستقیم» و مخرب را متوقف کند که با نابودی ماهواره میتوانند حجم زیادی زباله فضایی خطرناک ایجاد کنند. این تعهد، دیگر انواع سامانههای ضدماهوارهای را به طور کلی ممنوع نمیکند.
چارچوب حقوقی بینالمللی نیز تمام تسلیحات فضایی را ممنوع نمیکند. پیمان فضای ماورای جو سال ۱۹۶۷ استقرار سلاحهای هستهای و دیگر تسلیحات کشتار جمعی در مدار را ممنوع میکند، اما ممنوعیت جامعی برای تسلیحات متعارف فضایی معین نکرده است.
تحول کنونی بخشی از رقابت گستردهتر آمریکا با چین و روسیه در فضا است. مقامهای آمریکایی میگویند چین و روسیه تواناییهای «ضدفضایی» خود را توسعه دادهاند و فعالیتهای ماهوارهای آنها میتواند برای مختل کردن یا نابودی سامانههای فضایی آمریکا مورد استفاده قرار گیرد. رویترز گزارش داده است که مقامات آمریکایی تایید علنی تسلیحات مداری را بخشی از تلاش برای بازدارندگی در برابر این قابلیتها میدانند.
پرزیدنت ترامپ که نیروی فضایی آمریکا را در سال ۲۰۱۹ تاسیس کرد، در اواخر سال ۲۰۲۵ فرمان اجرایی «تضمین برتری فضایی آمریکا» را صادر کرد. این فرمان، شناسایی و مقابله با مجموعه تهدیدهای فضایی را از اولویتهای امنیت ملی قرار داد.
همزمان، برنامه دفاع موشکی «گنبد طلایی» نیز به سوی استفاده گستردهتر از فضا حرکت میکند. مینک گفته است یک برنامه رهگیر مستقر در فضا در کمتر از یک سال از قرارداد اولیه به سختافزار آماده پرواز رسیده است.
به گفته سیانان، بنابراین آنچه اکنون به طور قطعی میدانیم این است که آمریکا تسلیحات کنترل فضایی عملیاتی در مدار دارد؛ اما قابلیت دقیق آنها همچنان یکی از محرمانهترین بخشهای راهبرد نظامی فضایی ایالات متحده است.