صالح محمدی، کشتیگیر جوان و مدالآور ایرانی، تنها یک هفته پس از نوزدهمین سالروز تولدش و در واپسین روزهای سال ۱۴۰۴ در قم اعدام شد، اعدامی که بنا بر گزارشها در ملاعام انجام گرفته است.
او متولد ۲۰ اسفند ۱۳۸۵ بود و پس از اعتراضات دی ۱۴۰۴، در حالی که هنوز ۱۸ سال داشت، بازداشت شد. خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه جمهوری اسلامی، در ۲۲ بهمن ۱۴۰۴ انتشار خبر صدور حکم اعدام برای او را «دروغگویی ادامهدار معاندین» خوانده بود و اعلام کرده بود: «او هیچ حکم قطعی قابل اجرایی ندارد.» با این حال، تنها یک ماه بعد، در شرایط جنگی و در آخرین ساعات سال ۱۴۰۴، حکم اعدام این نوجوان اجرا شد.
حکمی شتابزده که بر اساس گزارش میزان، تا اواخر بهمنماه اساسا «وجود نداشت» و تنها ظرف یک ماه هم صادر شد و هم، به گفته میزان، «به تایید دیوان عالی کشور» رسید.
یک منبع آگاه به سازمان حقوق بشر ایران گفته است که «صالح محمدی در مرحله بازجویی و تحقیقات مقدماتی وادار به اعتراف علیه خود شده و این اعترافات را بعدا در دادگاه پس گرفته است. با وجود آنکه او در دادگاه شهادت داد که اعترافاتش تحت شکنجه و اجبار اخذ شده، دادگاه این ادعا را رد کرده و با استناد به اعترافات انجامشده در بازسازی صحنه جرم و «گزارشهای شهود عینی» حکم محکومیت او را صادر کرده است.»
یکی از اعضای خانواده صالح محمدی در گفتوگو با روزنامه گاردین گفته است که خانواده پس از اعدام او با «آسیب روانی عمیقی» مواجه شده است. این منبع به گاردین گفته است: «پس از اعدام صالح، حامیان جمهوری اسلامی بارها مقابل خانه ما تجمع کردهاند، شعار دادهاند و ما را تحت آزار و فشار روانی مداوم، قرار دادهاند. این رفتارها رنج ما را چند برابر کرده و احساس ناامنی ما را تشدید کرده است. من هر شب کابوس میبینم.»
صالح محمدی، فرزند مهدی، همراه با دو جوان دیگر به نامهای مهدی قاسمی، فرزند اصغر، و سعید داودی، فرزند رمضان، در پروندهای با اتهام ادعایی کشتن دو تن از نیروهای یگان ویژه در شهر قم اعدام شدند. اسامی این دو مامور یگان ویژه، محمد قاسمی هماپور و عباس اسدی از نیروهای فراجا، اعلام شده است.
در روایتهای جمهوری اسلامی، صالح محمدی و دو جوان دیگر متهم شدهاند که «با استفاده از انواع سلاح سرد در دو منطقه چهارراه نکوئی و میدان نبوت، به طور جداگانه» به دو مامور یگان ویژه حمله کردهاند. در این روایتها از «شمشیر، چاقو، و قمه» به عنوان سلاحهای مورد استفاده نام برده شده است.
صالح محمدی و مهدی قاسمی، هم به قصاص نفس و هم به اعدام به اتهام محاربه محکوم شدند و سعید داودی نیز به اعدام به اتهام محاربه محکوم شد. با اینهمه در گزارشی که خبرگزاری قوه قضاییه در روز اجرای حکم اعدام از دادگاه آنها منتشر کرده است، تاریخ دادگاه مشخص نیست. همچنین، با وجود انتشار چند ویدیو از دادگاه و اظهاراتی از سوی دادستان قم و نماینده او، و با وجود اشاره به حضور وکیل در پرونده، هیچ دفاعی چه در متن چه به صورت ویدیویی وجود ندارد، و مشخص نیست وکلایی که در گزارش از آنها با عنوان «وکلای تعیینی و تسخیری» نام برده شده است، چه کسانی هستند.
در این گزارش، ویدیویی کوتاه از آنچه «بازسازی صحنه جرم» خوانده شده نیز منتشر شده است. در این ویدیو، این سه جوان باید نشان دهند که «شمشیر» و چاقو را به کجای بدن فردی که روی زمین افتاده وارد کردهاند. آنها در طول بازسازی، چند بار بابت تماس این اجسام با بدن فردی که نقش قربانی را بازی میکند عذرخواهی میکنند.
روایتهای دیگر و حمایتها از صالح محمدی
سوران منصورنیا، فعال حقوق بشر و از خانوادههای دادخواه، در شبکه اجتماعی ایکس، روایتهای رسمی جمهوری اسلامی درباره صالح محمدی را به چالش کشیده و نوشته است: «شب پنجشنبه ۱۸ دی در میدان نبوت، معترضان به سمت ماموران کوکتل مولوتف پرتاب کردند و قاسمی هماپور، مامور یگان ویژه فراجا، پس از سقوط از موتورسیکلت با ضربات چاقو و شمشیر کشته شد. دادگاه این جراحت را به چاقوی صالح نسبت داده و مبنا را اعترافات صالح (زیر شکنجه) اعلام کرده است.»
منصورنیا، همچنین نوشته است که «این در حالی است که نزدیکان صالح میگویند او شب پنجشنبه اصلا در اعتراضات نبود و مهمان منزل عمویش بوده است، از دیگر سو دادگاه برای صدور حکم اعدام به شهادت افرادی استناد کرده که هویتشان در رای صادر شده اعلام نشده است. همچنین چهره صالح در هیچ دوربین مداربستهای ثبت نشده است.»
او مینویسد که صالح محمدی ورزشکاری بود که «همه او را به اخلاق و معرفت میشناسند.» در سایت خبرگزاری قوه قضاییه، درست پیش از اخباری که درباره اعدام صالح محمدی منتشر شده، در نتایج جستوجو میتوان به خبری از تنها یک سال پیش از اعدام او رسید. خبری که در آن نفرات برتر پنج وزن کشتی آزاد جوانان کشور معرفی شدهاند. در میان این اسامی، نام صالح محمدی، از قم، به عنوان یکی از برندگان وزن ۷۴ کیلوگرم دیده میشود. او در سال ۱۴۰۳ نیز در مسابقات بینالمللی کشتی آزاد در روسیه مدال کسب کرده بود.
سردار پاشایی، کشتیگیر سابق تیم ملی ایران و قهرمان جهان، در واکنش به خبر اعدام صالح محمدی و دو جوان دیگر همپروندهایاش در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «حکومتی آدمکش، صالح محمدی کشتی گیر ۱۹ ساله و دو جوان دیگر را کشت. آنها که در غرب، نیم قرن امید به تغییر رفتار حکومت بستند ببینند که چگونه زیر موشک و بمب فرصت یافتند سه جوان را به دار آویزند. نمیفهمند که ذات حکومت با خشونت و نفرت تنیده شده است.» پاشایی نوشت که «قلبم برای این جوانان بیگناه درد میکند.»
هلگه لیند، نماینده پارلمان آلمان، کفالت سیاسی صالح محمدی را پذیرفته بود و در ویدیویی اعلام کرده بود: «رژیمی که به مردم خودش شلیک میکند، معترضان را سرکوب میکند و دادگاههای نمایشی برگزار میکند، هیچ اعتباری در دنیا ندارد.»
همزمان با اعدام صالح محمدی، جوان ۱۹ ساله مدالآور کشتی ایران، فعالان حقوق بشر نسبت به جان دیگر زندانیان اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴ ابراز نگرانی کردهاند. ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر (هرانا) مجموع بازداشتها در اعتراضهای دی ماه را حداقل ۵۳ هزار و ۷۷۷ نفر اعلام کرده است. این اعتراضات در ۲۰۳ شهر از ۳۱ استان کشور رخ داد و بیش از نیمی از جمعیت ایران در معرض سرکوب شدید قرار گرفتند.
هرانا در گزارش «زمستان سرخ» که گزارشی درباره جزییات اعتراضات دی و تبعات خونین آن است، اعترافات اجباری مستندشده را نیز ۳۶۹ مورد اعلام کرده است.