لینکهای قابل دسترسی

چهارشنبه ۲۶ مهر ۱۳۹۶ ایران ۰۵:۱۵
وزیران خارجه کشورهای عرب سراسر جهان برنامه نهایی برای بیست و پنجمین نشست اتحادیه عرب را که روز سه شنبه در کویت آغاز می شود، تعیین کردند. این نشست قرار است ۲۵ و ۲۶ ماه مارس برگزار شود.

یکی از مهمترین مسائل در نشست اتحادیه عرب جنگ داخلی سوریه است که تاکنون به قیمت جان حدود ۱۵۰ هزار انسان تمام شده و به نظر می رسد که تنش های فرقه ای را به کشورهای همسایه سوق داده است. دیگر موضوع محوری که گفته می شود در این نشست مورد بررسی قرار گیرد بررسی بهبود روابط ایران و آمریکا است که بسیاری از کشورهای شرکت کننده آن را تهدید قلمداد می کنند.

خبرگزاری رویترز می گوید با آن که اتحادیه عرب احتمالا به کمک های بیشتر انساندوستانه به سوریه رای خواهد داد اما بعید به نظر می رسد که اجماعی درباره لزوم کناره گیری بشار اسد از قدرت صورت بگیرد.

نشست اتحادیه عرب همچنین به موضوعاتی چون حمایت برخی کشورهای عضو شورای همکاری خلیج (فارس) از اخوان المسلمین مصر و همچنین جنگ لفظی میان عراق و عربستان سعودی بر سر خشونت ها در استان انبار عراق خواهد پرداخت.
اخیرا عربستان سعودی، امارات متحده عربی و بحرین، سفیران خود را از قطر فراخواندند و قطر را به تهدید امنیت منطقه از طریق حمایت از اخوان المسلمین متهم کردند.

کویت برای اولین بار پس از عضویت در اتحادیه عرب در سال ۱۹۶۱، میزبان نشست می شود. کویت می گوید ایجاد ارتباط در میان کشورهای منطقه اولین هدفش در برگزاری نشست اتحادیه عرب است.

نشست پیش رو شعار «همبستگی برای آینده بهتر» را سرلوحه خود قرار داده است. پیش از برگزاری مذاکرات، شیخ صباح الخالد الصباح، وزیر امور خارجه کویت گفت همبستگی جهان عرب «از بسیاری لحاظ در حال تقویت» است.

برای سالها اختلافات اسرائیل و فلسطینی ها موضوع اصلی نشست اتحادیه عرب بود و بیشتر کشورهای عرب درباره آن اشتراک نظر داشتند. اما به نوشته خبرگزاری رویترز، وقوع بهار عرب از سال ۲۰۱۱ این کشورها را دچار اختلاف نظر کرد.

مسئله ایران
بیشتر کشورهای عرب خلیج فارس، نگران نفوذ ایران در میان شیعیان بحرین، شرق عربستان سعودی، کویت وعراق هستند و خواستار آن شده اند که نشست اتحادیه عرب پیامی قدرتمند به ایران بفرستد تا از اعمال نفوذ در منطقه خودداری کند. ایران این اتهام را رد می کند.

کشورهای عرب همچنین نگران هستند که متحد عمده شان آمریکا، پس از سه دهه قطع رابطه با ایران، مناسبات کامل و همه جانبه با تهران را از سربگیرد.

جنگ سوریه موجب بروز اختلافاتی میان کشورهای سنی، بویژه در خلیج فارس و شیعیان در عراق، لبنان و ایران و همچنین علوی ها شد.

حمایت از مردم سوریه
نبیل العربی، دبیرکل اتحادیه عرب در بیاناتی که هفته گذشته از سوی رسانه های مصری منتشر شد ضمن اشاره به وجود برخی اختلافات گفت: «لزوم فوری برای روشن ساختن فضای جهان عرب وجود دارد.»

رهبران اپوزیسیون سوریه مدت هاست که از طریق لابی گری با اتحادیه عرب سعی کردند کرسی سوریه را در این نهاد بدست آورند و کشورهای عربی را به تحویل تسلیحات به آنان در مبارزه با بشار اسد متقاعد سازند.

آقای العربی گفته است که کرسی سوریه همچنان خالی خواهد ماند. اما به گفته یک مقام کویتی، احمد الجربا، رهبر سازمان اپوزیسیون «اتحاد ملی سوریه» در نشست اتحادیه عرب سخنرانی خواهد کرد.

متحدان عرب سوریه از جمله عراق، الجزایر و لبنان با حمایت تسلیحاتی از شورشیان سوریه مخالفند. آنان می گویند اسلامگرایان از جمله گروه های مرتبط با القاعده موتور محرک اپوزیسیون مسلح در سوریه به شمار می روند.

رسیدگی به مسئله مصر، یکی دیگر از چالش های نشست امسال اتحادیه عرب به شمار می رود.

کریستیان کوتز اولریشسن، استادیار و پژوهشگر دانشگاه رایس می گوید پس از گذشت ۳ سال از جنگ و درگیری در سوریه و تلاش های نافرجام برای برقراری آرامش و صلح، بعید به نظر می رسد که اتحادیه عرب موفق شود تا آتش بس برگزار کند.
او می گوید به نظر می رسد که اتحادیه عرب شاید مکان طبیعی برای شروع یافتن راهکاری برای بحران سوریه باشد، آنگونه که در مورد لیبی چنین شد، اما به نظر من خود کشورهای عرب هم در مورد حمایت از طرفین درگیری و میزان حمایت از آن ها اختلاف نظرهای عمیقی دارند و همین امر سبب شده است که دستیابی به یک موضع همسان و منسجم در مورد سوریه را دشوارتر کرده است.

امسال کویت برای اولین بار از سال ١٩٦١ و از زمانی که به عضویت اتحادیه عرب درآمد میزبان اجلاس کشورهای عضو است. کویت اعلام کرده در مقام میزبان این همایش هدف اصلی اش پر کردن شکاف های منطقه ای بین اعضا خواهد بود.

اجلاس اتحادیه عرب امسال با عنوان «همبستگی برای آینده ای بهتر» برگزار می شود.
شیخ صباح الخالد الصباح، وزیر امور خارجه کویت پیش از آغاز مذاکرات گفت همبستگی عرب «در بسیاری از عرصه ها تقویت شده است».
تئودور کاراسیک، مدیر امور تحقیقاتی و مشاور تحلیل نظامی «موسسه خاورنزدیک و خلیج» می گوید ادعای وزیر (امور خارجه کویت) مبالغه ای بیش نیست.
وی می افزاید «عنوان اجلاس امسال به گونه ای انتخاب شده است که به طور کامل با تحولات منطقه مغایر است، من خیلی تردید دارم که اتحادیه عرب موفق شود در بیانیه نهایی و پایانی همایش موفق شود ادعا کند که این اتحادیه، با وجود اختلاف نظرهای بین کشورهای عضو موفق شده است تا به موضع متحد و همبسته ای دست یابد».

زمانی که عربستان سعودی، امارات متحده عربی و بحرین سفرای خود را از قطر فراخواندند وهمسایه خود در منطقه خلیج را به حمایت از اخوان المسلمین و به خطر انداختن امنیت منطقه ای متهم کردند، شکاف ها و اختلافات بیشتری آشکار شدند.

کاراسیک می گوید «من کنجکاوم و تصور می کنم که بسیاری دیگر نیز همین حس کنجکاوری را دارند که بینیم آیا مسئله قطر و اختلاف بین دوحه و ریاض و قاهره و امارات در اجلاس اتحادیه عرب مطرح می شود یا خیر. تاثیر این اختلافات درون شورای همکاری خلیج فارس بر سایر منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا جالب توجه و گویای بسیاری از واقعیت ها خواهد بود».

تحلیلگرانی همچون کاراسیک می گویند اختلافات بین کشورهای عضو منطقه خلیج فارس به دلیل حمایت های مالی این کشورها از این سازمان بر توانایی اتحادیه عرب تاثیرگذار خواهد بود.

اتحادیه عرب در سال ۱۹۴۵ برای تقویت روابط میان کشورهای عضو آن و همچنین پیشبرد منافع کشورهای جهان عرب تاسیس شد. ۱۳ رهبر عرب حضور خود را در این نشست تایید کرده اند.
XS
SM
MD
LG