رئیسجمهوری ایالات متحده در نهایت آن چه را که از جمهوری اسلامی میخواهد، خواهد گرفت و رهبران رژیم ایران این را به خوبی میدانند. اما جمهوری اسلامی برای فریب هواداران اندک خود در داخل کشور و منطقه، میخواهد این تصویر را به آنها بفروشد، که «پیروز» شده است.
میانجیگران پاکستانی، قطری، و عمانی در تمام جلساتی که با رهبران باقیمانده جمهوری اسلامی داشتند، بر این اصرار میکردند که خواستههای آمریکا درباره ۴۰۰ کیلو ذخیره اورانیوم غنیشده با درجه ۶۰ درصد، غنیسازی صفر در خاک ایران برای مدتی نزدیک به ۲۰ سال، قطع کمکهای مالی و نظامی به گروههای مسلح در منطقه خاورمیانه، و قبول یک برنامه مشخص برای محدودیت برد موشکهای بالستیک را در مراحل پایانی توافق گنجانده شوند.
اما برای ورود به توافق، برای رژیم ایران خیلی مهم است که نشان دهد، برگ جدیدی به اوراق بازی خود اضافه کرده است و میتواند از تنگه هرمز بعنوان اهرم فشار بر طرف مقابل استفاده کند. در حالی که همین برگه، مصیبت جدید به جهنم زندگی مردم ایران اضافه کرده و آن محاصره دریایی بنادر ایران است.
افزون بر این، جمهوری اسلامی میخواهد در بدو توافق، تضمینی بگیرد که دیگر حمله نظامی به آن نشود، و پولهای بلوکه شده مردم ایران در قطر را تصاحب کند. این امتیازات که در این مرحله بعید است، مقامات ایالات متحده و حتی برخی از کشورهای منطقه، از آنها خشنود باشند، به زعم جمهوری اسلامی میتواند، قطعات درهم شکسته یک تصویر پیروزی را برای آن فراهم کنند.
اما در آن سوی قضیه، آمریکا با حکومتی سروکار دارد که در درجه اول - و به گواهی اعتراضات گسترده اخیر و سرکوب خونین آن - بخش اعظم مردم ایران خودشان هیچ اعتمادی به آن ندارند. حال چگونه کشوری مثل آمریکا، به آن اعتماد کند و تضمین عدم حمله و پولهای بلوکه شده به آن بدهد، سپس منتظر شود تا جمهوری اسلامی به تعهدات خود درباره پرونده هستهای، نیابتیها و محدودیت موشکی عمل کند.
ترامپ در این زمینه خیلی روشن و واضح سخن گفته است. تا وقتی که تمام خواستههای آمریکا در توافق گنجانده نشود، سپس راستیآزمایی شود و در نهایت امضا گردد، نه تضمینی به جمهوری اسلامی داده میشود و نه پولی برای آن آزاد میشود.
پرزیدنت ترامپ بارها در انتقاد خود از توافق برجام، که اوباما، رئیسجمهوری اسبق آمریکا، با جمهوری اسلامی امضا کرد، به پول نقدی اشاره کرده که بار هواپیما کردند و برای رژیم ایران فرستادند. ترامپ هرگز چنین تجربهای را تکرار نخواهد کرد.
بنا بر گزارشهای رسانهای که تاکنون منتشر شده - و البته تا لحظه نگارش این مطلب به طور رسمی تایید نشده است - آن چه که ترامپ اجازه خواهد داد عملی شود، در یک چارچوب کلی «یادداشت تفاهم» تهیه شده است. در این چارچوب، از موضوعات بازگشایی فوری تنگه هرمز گرفته تا خواستههای آمریکا درباره پرونده هستهای لحاظ شده است. بنا بر این گزارشها، در آخر این یادداشت تفاهم آمده است که اگر جمهوری اسلامی به همه تعهدات هستهای و غیرهستهای عمل کند، آنگاه موضوع اموال بلوکه شده طرف ایرانی به همراه تحریمها بررسی خواهد شد، و در صورت اجرای تمام تعهدات توسط رژیم ایران، فرآیند رفع تحریمها و آزاد کردن اموال بلوکه شده، آغاز میشود.
در هیچ جا از این یادداشت تفاهم، سخنی از پرداخت غرامت به جمهوری اسلامی، آنطور که برخی از فرماندهان سپاه شعار میدهند، نیامده است.
آن چه اکنون در منطقه جریان دارد، اختلاف دو کشور بر سر مفاد یک توافقنامه نیست، بلکه نبرد دو جهانبینی است که یکی از آنها در تلاش برای برقراری نظمی دیرپا و رفاهبخش برای همه طرفها است و طرف دیگر چنان ویرانگر و مخرب بوده است که میتوان باور داشت اگر قدمی در برابرش کوتاه بیایند کل منطقه را به ویرانی میکشد. همانطور که قبل از آن، به مدت ۴۷ سال، ایران را به ویرانی کشید، و ملت بزرگ ایران را اسیر خود کرد.
از فاشیستهای اسلامگرای شیعه عراقی گرفته، تا تروریستهای وحشی حوثی و جانیان حزبالله لبنان، تا اخوانالمسلمینی که شبکه خبری الجزیره را بوق تبلیغات جمهوری اسلامی کردند، همه منتظر شنیدن اخبار پیروزی توهمی جمهوری اسلامی هستند، تا موج جدیدی از خشونت و ویرانی را در منطقه از سر بگیرند.
کشورهای ثروتمند خلیج فارس نیز، اگر جمهوری اسلامی در چارچوب خواستههای ایالات متحده، محدود نشود، باید برای همیشه، جامعه و اقتصاد آنها، در سایه تهدید و توهم پیروزی این رژیم به سر برند. رژیمی که قبلا ثابت کرده است، برای ضربه زدن به این کشورها، هیچ مانع سیاسی، دیپلماسی، اقتصادی و یا اخلاقی را برنمیتابد.
بررسی رویدادهای سالهای اخیر نشان داده است که رئیسجمهوری ایالات متحده در نهایت آن چه را که از جمهوری اسلامی میخواهد، خواهد گرفت و رهبران رژیم ایران این را به خوبی میدانند. اما جمهوری اسلامی برای فریب هواداران اندک خود در داخل کشور و منطقه، میخواهد این تصویر را به آنها بفروشد، که «پیروز» شده است.
در یکی از آخرین نوشتههای ترامپ در شبکه تروتسوشال، رئیس جمهوری آمریکا گفته بود که «جایی برای خطا» در برابر جمهوری اسلامی وجود ندارد. این دقیقترین چیزی که میتواند وضعیت امروز جهان در برابر جمهوری اسلامی را توصیف کند.
* نظرات و دیدگاههای مطرح شده در این مقاله الزاما بازتابدهنده موضع صدای آمریکا نیست