نامش، غلامرضا خانی شکرآب بود. اگرچه در گزارشهای رسمی اطلاعاتی درباره سن او منتشر نشده، اما بر اساس یکی از پستهایش در اینستاگرام، هنگام اعدام باید ۳۳ یا ۳۴ ساله بوده باشد؛ او روز ۵ خرداد ۱۴۰۵ به اتهام «جاسوسی برای اسرائیل» اعدام شد.
او در ویدیویی که در آبان ۱۴۰۲ در اکانت اینستاگرامش منتشر کرده است، میگوید ۳۱ ساله است. از پستهایش چنین برمیآید که کارگر و جوشکار بوده است و دوستان و همکارانش او را «غلام» صدا میکردهاند. همچنین ورزشکار هنرهای رزمی ترکیبی بود. در اینستاگرامش نوشته بود که «عضو داوری بینالمللی (ام ام ای) هنرهای رزمی ترکیبی و استاد سبک مبارزات آزاد و گراپلینگ» بوده است.
پیش از آنکه بنابر گزارشها در ۲ مهر ۱۴۰۴، در فضای پس از جنگ ۱۲ روزه، بازداشت شود، در یکی از استوریهای اینستاگرامش از دوستانش پرسیده بود: «به نظرتان زمین گرد است یا تخت؟» آیا روزی که اعدام شد، به این فکر میکرد که «زمین گرد است» و ظلم بیپاسخ نمیماند؟ نمیدانیم.
بخش زیادی از محتوای صفحه اینستاگرام او به زبان ترکی است و ظاهرا به موضوعات روزمرهای چون کار، ورزش و معدودی هم به سفر به ترکیه مربوط میشود؛ سفر یا سفرهایی که خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه جمهوری اسلامی، در گزارشی درباره اعدام غلامرضا خانی شکرآب از آنها بهعنوان زمینهساز همکاری او با سازمان اطلاعاتی اسرائیل، موساد، نام میبرد.
میزان در این گزارش مدعی است که غلامرضا خانی شکرآب «یکی از سرشبکههای عملیاتی موساد در خارج از کشور» و «به دنبال جذب افراد و بهکارگیری آنها در داخل کشور برای اجرای اقدامات ضد امنیتی» بوده است.
میزان، او را یکی از «اراذل و اوباش یکی از استانهای کشور» معرفی میکند که «دارای سوابق نزاع و شرارت بوده است.» میزان مدعی است که «تعرض و اسیدپاشی به خودروهای افراد مورد نظر موساد، ایجاد خسارت و آتش زدن اموال عمومی، انجام اقدامات و عملیاتهای خرابکارانه، تهیه بمب و ارسال آن به تهران جهت ایجاد انفجار و ناامنی در چندین نقطه مختلف و ارسال تصاویر نقاط مدنظر افسر موساد» از جمله فعالیتهای او برای اسرائیل بوده است.
با اینهمه میزان میگوید که «یکی از مهمترین ماموریتهایی که سرویس موساد برای او طراحی کرده بود، اعزام او به یکی از کشورهای منطقه با هدف شناسایی و فراهمسازی مقدمات ترور یک خاخام یهودی بوده است.» این در حالی است که جمهوری اسلامی ایران در فروردین امسال خود متهم به طراحی و تلاش برای قتل یک خاخام در جمهوری آذربایجان شده بود.
یورونیوز فروردین امسال به نقل از واشنگتن پست گزارش داد که بنا بر ادعای مقامهای امنیتی ناشناس، نیروی قدس سپاه پاسداران برای کشتن یک خاخام یهودی در جمهوری آذربایجان، مبلغ ۲۰۰ هزار دلار به یک قاچاقچی اهل گرجستان پیشنهاد داده بود؛ طرحی که به گفته این گزارش، توسط نیروهای امنیتی جمهوری آذربایجان شناسایی و خنثی شد.
گزارش قوه قضاییه جمهوری اسلامی درباره غلامرضا خانی شکرآب همچنین مدعی است که او در خارج از کشور شناسایی و پس از انجام «اقدامات اطلاعاتی و عملیاتی» دستگیر و به ایران منتقل شده است.
بنابر اطلاعات منتشرشده از سوی سازمان حقوق بشر ایران، غلامرضا خانی شکرآب به اتهام همکاری با اسرائیل و مشخصا سازمان اطلاعاتی موساد» در شعبه اول دادسرای امنیت، معروف به شعبه ۳۳ مقدس، محاکمه و به اعدام محکوم شده بود. در گزارشهای رسمی، هیچ اطلاعاتی درباره برخورداری او از وکیل، هویت وکیل احتمالی، یا جزئیات دفاعیات غلامرضا خانی شکرآب و وکیل منتشر نشده است.
بر اساس گزارشها، غلامرضا خانی شکرآب پیش از اعدام از زندان اوین به زندان قزلحصار منتقل شده بود. سازمان حقوق بشر ایران با بیان اینکه «در گزارشهای منتشرشده به محل اجرای این حکم اشارهای نشده است،» میگوید، منابع مطلع به این سازمان گفتهاند که حکم اعدام در زندان قزلحصار کرج به اجرا درآمده است.
یک ویدیوی اعترافات اجباری دیگر در صدا و سیما
غلامرضا خانی شکرآب، مانند بسیاری دیگر از متهمان پروندههای امنیتی که در هفتههای اخیر اعدام شدهاند، در گزارشهای صداوسیمای جمهوری اسلامی نیز مقابل دوربین نشانده شده بود. در این ویدیو که بعد از اعدام او نمایش داده شد، مانند دیگر متهمان، تنها بخشهایی کوتاه از سخنان او پخش میشود؛ بخشهایی که در هیچیک اشارهای مستقیم به اتهام همکاری با موساد ندارند.
اگر صدا و هویت فرد حاضر در ویدیو را بتوان با اطمینان به غلامرضا خانی شکرآب نسبت داد، او تنها درباره اقدام به «شرخری» صحبت میکند. با این حال، محمدجواد رضاسلطانی، گزارشگر صداوسیمای جمهوری اسلامی که در گزارشهایش بارها از اعترافات زندانیان سیاسی استفاده کرده، همزمان با پخش تصاویری نامرتبط اتهامات امنیتی منتسب به غلامرضا خانی شکرآب را روایت میکند در حالی که او در ویدیوی منتشرشده صرفا از «شرخری» حرف میزند. در این گزارش، غلامرضا خانی شکرآب «جاسوس چندجانبه» خوانده میشود که در نهایت توسط «حافظان کشور» بازداشت شده است.
خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه جمهوری اسلامی، نیز در گزارش خود از «اقاریر صریح متهم» بهعنوان بخشی از مستندات پرونده نام میبرد. این در حالی است که فعالان و نهادهای حقوق بشری سالهاست نسبت به استفاده از اعترافات اجباری در پروندههای امنیتی اعتراض میکنند و میگویند، بر اساس شواهد موجود در پروندههای مشابه، چنین اعترافاتی اغلب تحت فشار، شکنجه یا تهدید علیه متهم و اعضای خانواده او اخذ میشوند.
سازمان حقوق بشر ایران در گزارش سالانه خود درباره اعدامها در سال ۲۰۲۵ اعلام کرده است که «روند افزایش اعدامها با اتهام جاسوسی» از زمان جنگ دوازدهروزه در خرداد ۱۴۰۴ آغاز شد. بر اساس این گزارش، دستکم ۱۳ نفر در سال ۲۰۲۵ با اتهامهای مرتبط با جاسوسی برای اسرائیل اعدام شدهاند.
این گزارش، که بازه زمانی آن تا پایان سال ۲۰۲۵ را در بر میگیرد، پیش از اعتراضات ۱۸ و ۱۹ دیماه و نیز جنگ اخیر در سال ۲۰۲۶ تدوین شده است و گزارشها حاکی از آن است که در هفتههای اخیر موج گستردهتری از اعدامهای امنیتی علیه بازداشتشدگان سیاسی در ایران شکل گرفته است.