بررسی تصاویر ماهوارهای از منطقه مرزی نپال و تبت نشان میدهد سیل ناگهانی و ویرانگر روز چهارشنبه احتمالا بر اثر فروپاشی بخش پایینی یک یخچال طبیعی و سقوط حجم عظیمی از یخ، سنگ و رسوبات به درهای حدود ۱۲۰۰ متر پایینتر آغاز شده است.
کارشناسان با بررسی عکسهای پیش و پس از حادثه تصویربرداریشده توسط شرکت «پلنت لبز» میگویند بخش قابل توجهی از انتهای یخچال در ارتفاع حدود ۵۲۰۰ متری جدا شده و پس از برخورد با کف دره، تودهای از سنگ و رسوبات را نیز با خود همراه کرده است. این مواد سپس وارد سامانه رودخانهای منطقه شده و موج عظیمی از آب، گل، سنگ و رسوبات را به سمت پاییندست فرستادهاند.
دن شوگار، دانشمند علوم زمین و دانشیار دانشگاه کلگری، به رویترز گفت تصاویر ماهوارهای همچنین از ذوب قابل توجه برف در ۲۴ ساعت پیش از حادثه حکایت دارد. به گفته او، برخی یخچالهایی که یک روز قبل پوشیده از برف بودند، پس از حادثه عمدتا به صورت یخ بدون پوشش دیده میشوند؛ نشانهای که میتواند حاکی از گرم شدن هوا در ساعات منتهی به فروپاشی باشد.
مقامهای نپال در ابتدا احتمال داده بودند زمینلرزهای در منطقه باعث سقوط یخچال شده باشد. با این حال، سازمان زمینشناسی آمریکا اعلام کرد لرزش ثبتشده در واقع ناشی از انرژی لرزهای حاصل از فروپاشی سنگ و یخ و سپس حرکت توده آوار بوده است، نه زمینلرزهای که پیش از حادثه رخ داده باشد.
پراکش پوخارل، زمینشناس سازمان ملی مدیریت و کاهش خطر بلایای نپال، پس از بررسی تصاویر ماهوارهای گفت سیل در رودخانه «لهنده» بر اثر یک «بهمن یخ و سنگ» در سمت نپالی مرز ایجاد شده است. این حادثه حدود ۲۰ کیلومتری شمالشرق گذرگاه مرزی نپال و چین رخ داده است.
مرکز بینالمللی توسعه یکپارچه کوهستان نیز اعلام کرد موج ناشی از حادثه از مسیر سامانه رودخانههای «بوته کوشی» و «تریشولی» حرکت کرده و حجم عظیمی از آب، رسوبات و تختهسنگها را با خود حمل کرده است. بر اساس گزارشهای اولیه، سطح آب در منطقه «گالچی» در پاییندست تنها ظرف ۳۰ دقیقه تا حدود ۹ متر افزایش یافت.
کارشناسان هنوز علت قطعی فروپاشی یخچال را نمیدانند و بررسی نقش احتمالی گرمای هوا، تغییرات اقلیمی، و فعالیتهای عمرانی ادامه دارد. بر اساس گزارش سازمان ملل، کوهستانهای نپال طی بیش از سه دهه حدود یکسوم یخ خود را از دست دادهاند و سرعت ذوب یخچالها در دهه اخیر ۶۵ درصد بیشتر از دهه قبل شده است.
پژوهشگران میگویند تعیین دقیق سازوکار این حادثه میتواند برای ارزیابی خطرهای آینده اهمیت ویژهای داشته باشد؛ زیرا سیل، رانش زمین و بهمن در منطقه هندوکش-هیمالیا در حال افزایش است، و عقبنشینی سریع یخچالها میتواند پایداری دامنههای مرتفع این منطقه را دگرگون کند.