خبر فوری
یکشنبه ۱ آذر ۱۴۰۵ ایران ۰۰:۳۷

دیدگاه | بحران بی‌سابقه «دولت‌کده» دست‌نشانده جمهوری اسلامی در جرف‌الصخر عراق

نیروهای امنیتی دولت عراق وارد منطقه جرف‌الصخر می‌شوند - جمعه ۲۹ آبان
نیروهای امنیتی دولت عراق وارد منطقه جرف‌الصخر می‌شوند - جمعه ۲۹ آبان

نام‌های ضَحیان در استان صعده یمن، ضاحیه در جنوب بیروت، و جرف‌الصخر در استان بابل عراق و در فاصله ۶۰ کیلومتری جنوب بغداد، برای کسانی که ارتباط جمهوری اسلامی با جهان عرب را دنبال می‌کنند، نام‌های آشنایی هستند.

حوثی‌ها از منطقه ضَحیان صعده برخاستند. در ابتدا حفظ قلمرو خود در این منطقه را بخشی از حقوق مذهبی و بومی خود در نظر گرفتند. اما بعدها مشخص شد که آنها به کمتر از بلعیدن کل یمن، رضایت نمی‌دهند، به ویژه که حرکت آنها با پروژه بزرگ «نیابتی‌پروری» جمهوری اسلامی و ایجاد دولت‌کده‌های دست‌نشانده در کشورهای منطقه گره خورد.

در لبنان، حزب‌الله از منطقه ضاحیه جنوب بیروت برخاست و قبل از اینکه رهبران سیاسی و فرماندهان نظامی آن در جنگ اخیر با اسرائیل به اضمحلال بروند، دولت‌کده دست‌نشانده جمهوری اسلامی در لبنان را ایجاد کرده بود.

در این دولت‌کده، تمام ویژگی‌های لبنان از حاکمیت ملی تا استقلال کشور در گرو سیاست‌ها و ماجراجوئی‌های جمهوری اسلامی در منطقه افتاده بود، و حتی بعد از انتخاب ریاست جمهوری و دولت جدید لبنان، هنوز از میراث ویران‌کننده رژیم ایران، به‌طور کامل رها نشده است.

اما در جرف‌الصخر عراق، تا قبل از آمدن علی الزیدی، چهار نخست‌وزیر قبلی (حیدر عبادی، عادل عبدالمهدی، مصطفی کاظمی و محمدشیاع سودانی) نه فقط هیچ‌کدام جرأت اقدام علیه دولت‌کده کتائب حزب‌الله در این منطقه را نداشتند، بلکه حتی نمی‌توانستند دست به تغییر ساختار اداری مرتبط با این منطقه بزنند که بعنوان پوششی برای فعالیت کتائب حزب‌الله در داخل دولت عمل می‌کرد.

در این سه حوزه جغرافیایی متفاوت، اهداف اصلی جمهوری اسلامی یکی است؛ و آن سلطه کامل بر کشورهایی که این دولت‌کده‌ها در آنها سر برآوردند. آنچه اکنون در یمن شاهد آن هستیم، دقیقا همان چیزی است که جمهوری اسلامی در لبنان و عراق به دنبال آن بود.

اما تنها ایستادگی مردم لبنان و عراق در برابر جمهوری اسلامی بود که نقشه رژیم ایران برای این کشورها را به هم زد، و الا ملت‌های لبنان و عراق، اکنون مانند مردم یمن، در حواشی باقیمانده از کشور خود با مزدوران جمهوری اسلامی می‌جنگیدند.

در جرف‌الصخر، ممکن است فرآیند خلع سلاح کتائب حزب‌الله انجام نگرفته باشد، و یا ۱۴۰ هزار آواره این منطقه، نتوانند یک بار دیگر به محل زندگی سابق خود برگردند، اما آنچه که تا این لحظه در این وادی اتفاق افتاد، یک پیروزی بزرگ برای دولت الزیدی و یک شکست مفتضاحانه برای کتائب حزب‌الله و پشت سر آن، جمهوری اسلامی به حساب می‌آید.

در ۱۲ سال گذشته، هیچ یک از دولت‌های عراق نتوانستند، این گروه تروریستی مسلح را تحت پرسش قرار بدهند، اما کتائب حزب‌الله در روزهای اخیر مجبور شد، با صدور بیانیه، برای اعمال خود در منطقه جرف‌الصخر توضیح ارائه دهد.

در این سال‌ها برنامه جمهوری اسلامی این بود که دامنه سلطه کتائب حزب‌الله را از دولت‌کده جرف‌الصخر، به دیگر مناطق عراق توسعه دهد، اما اکنون مجبور شده است برای خروج سالم نیابتی خود از جرف‌الصخر، اسماعیل قاآنی را به عراق بفرستد و برای میانجی‌گری میان دولت و شبه‌نظامیان تلاش کند. هرچند که هیچ یک از دولتمردان عراق از جمله علی الزیدی حاضر نشدند با وی دیدار کنند.

از سوی دیگر، کتائب حزب‌الله عراق که توسط ابومهدی المهندس همراه قاسم سلیمانی تأسیس شد، خود را تشکلی «جهادی اسلامی محور مقاومت» معرفی می‌کند، اما اکنون برای همه ملت عراق روشن شده است، این گروه «جهادی مقاومت» برای سال‌ها، ثروت‌های نفتی آنها را غارت می‌کرده است.

از هم‌اکنون، برخی از گروه‌های سیاسی عراق، موضوع رسیدگی قضایی به «راه‌زنی» کتائب حزب‌الله از خط لوله نفت بصره - بغداد را مطرح می‌کنند، موضوعی که طبق قانون و بنا به نتایج تحقیقات «هیئت ویژه»، باید در اختیار دادگاه‌های عراق قرار گیرد تا عاملان آن به مجازات برسند.

در شرایط فعلی ارسال پرونده سرقت نفت عراق در جرف‌الصخر، می‌تواند چالش بزرگی برای دولت علی الزیدی به حساب آید، اما اگر هم اقدامی در این زمینه به عمل نیاید، برای مدتی نه چندان کوتاه، کتائب حزب‌الله در افکار عمومی عراق بعنوان «سارق ثروت‌های عمومی» باقی خواهد ماند، و این گروه مسلح تحت حمایت جمهوری اسلامی در موضع تدافعی قرار خواهد داد.

در این میان، خروج کتائب حزب‌الله از جرف‌الصخر و ورود نیروهای امنیتی عراق، به ويژه پلیس نفت به این منطقه، به غارت ثروت‌های نفتی عراق توسط این گروه مسلح پایان می‌دهد.

با پایان یافتن درآمدهای نفتی کتائب حزب‌الله که گفته می‌شود به صدها میلیون دلار می‌رسد، سازماندهی نیروهای آن از طریق توزیع اموال میان سران قبائل و عشایر با مشکل جدی مواجه خواهد شد.

هرچند دولت الزیدی تا خلع سلاح کامل این گروه، راه زیادی در پیش دارد و هر چند که ارتباط این گروه مسلح با جمهوری اسلامی ادامه دارد، اما خشک شدن بخش عظیمی از درآمدهای مالی این گروه، می‌تواند دولت‌کده دست‌نشانده رژیم ایران در عراق را با بحران بی‌سابقه‌ای مواجه کند که بقای آن را در معرض خطر قرار خواهد داد.


* نظرات و دیدگاه‌های مطرح‌شده در این مقاله لزوما بازتاب‌دهنده موضع صدای آمریکا نیست.

​
XS
SM
MD
LG