دهها میلیون بشکه نفت جمهوری اسلامی که پیشتر روی نفتکشها بارگیری شده بود، پس از لغو معافیت موقت آمریکا برای فروش نفت جمهوری اسلامی در وضعیت بلاتکلیف قرار گرفته است.
این تحول همزمان با افزایش قیمت جهانی نفت پس از حملات آمریکا به مراکز نظامی جمهوری اسلامی، فشار تازهای بر بازار انرژی و درآمدهای حکومت وارد کرده است.
بر اساس محاسبات بلومبرگ با اتکا به دادههای شرکت ورتکسا، حدود ۶۳ میلیون بشکه نفت جمهوری اسلامی اکنون روی آب است؛ بخشی در خلیج فارس و بخشی در آبهای آسیا. بسیاری از این نفتکشها مقصد روشنی اعلام نکردهاند یا وضعیت آنها بهگونهای ثبت شده که نشان میدهد هنوز خریدار قطعی برای محمولهها پیدا نشده است.
معافیت آمریکا که در چارچوب توافق موقت با جمهوری اسلامی صادر شده بود، به جمهوری اسلامی اجازه میداد برای ۶۰ روز نفت خود را بدون قرار گرفتن خریداران در معرض تحریمهای آمریکا بفروشد. اما واشنگتن پس از حملات اخیر به نفتکشها در تنگه هرمز، این معافیت را لغو کرد.
بنابر گزارشها لغو این مجوز، فروش نفت بارگیریشده را دشوارتر کرده است؛ زیرا محدودیتهای اتحادیه اروپا و بریتانیا همچنان پابرجاست، بیمه نفتکشها پیچیدهتر شده و برخی بنادر نیز ممکن است از پذیرش کشتیهای مرتبط با ناوگان موسوم به «سایه» خودداری کنند.
بلومبرگ میگوید خریداران آسیایی، از جمله پالایشگاههای ژاپن، تایوان، کره جنوبی و هند، با وجود دریافت پیشنهاد فروش، نسبت به تغییر ناگهانی سیاست آمریکا و خطر تحریمهای ثانویه محتاط ماندهاند.
در چنین شرایطی، یکی از معدود بازارهای باقیمانده برای نفت جمهوری اسلامی، پالایشگاههای مستقل چین است؛ اما جمهوری اسلامی برای جذب این خریداران احتمالاً ناچار به ارائه تخفیفهای سنگین خواهد بود.
همزمان، رویترز گزارش داد قیمت نفت پس از حملات آمریکا به مراکز نظامی جمهوری اسلامی و بازگشت تحریمهای فروش نفت، بیش از دو درصد افزایش یافت؛ نفت برنت به ۷۶ دلار و ۸ سنت و نفت وست تگزاس اینترمدیت آمریکا به ۷۲ دلار و ۲۶ سنت در هر بشکه رسید.
نگرانی از شکنندگی آتشبس میان آمریکا و جمهوری اسلامی و احتمال اختلال در عرضه انرژی خاورمیانه، عامل اصلی رشد قیمتها عنوان شده است.