ایالات متحده آمریکا روز سهشنبه ۱۶ تیر اعلام کرد مجوز فروش عمومی نفت توسط رژیم ایران را لغو میکند. این اقدام پس از حملات اخیر به نفتکشها در تنگه هرمز صورت گرفت که گفته میشود سپاه پاسداران در آن نقش داشته است.
بر اساس وبسایت دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا «اوفک»، این نهاد «مجوز عمومی ایکس» (مربوط به ایران) و صدور «مجوز عمومی ایکس۱» را لغو میکند.
به گفته اوفک، هدف از این اقدام، «لغو و توقف تدریجی مجوز مورخ ۲۱ ژوئن ۲۰۲۶ [۳۱ خرداد ۱۴۰۵] برای تولید، تحویل و فروش نفت خام، محصولات پتروشیمی و فرآوردههای نفتی با منشأ ایران» است.
از تاریخ ۷ ژوئیه ۲۰۲۶ [۱۶ تیر ۱۴۰۵]، «مجوز عمومی ایکس۱» بهطور کامل جایگزین «مجوز عمومی ایکس» مورخ ۲۱ ژوئن ۲۰۲۶ میشود.
به گزارش رویترز، پس از انتشار این خبر، قیمت نفت بیش از ۳ درصد افزایش یافت. یک مقام آمریکایی در گفتوگو با رویترز اظهار کرد که علیرغم تشدید اخیر تنشها، مذاکرهکنندگان همچنان با حسن نیت برای دستیابی به توافقی نهایی با رژیم ایران تلاش میکنند.
این اقدام آمریکا پس از آن صورت گرفت که سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا «یوکیامتی او» در گزارشی اعلام کرد سه نفتکش در روزهای اخیر در داخل و نزدیکی تنگه هرمز هدف اصابت پرتابههای ناشناس قرار گرفتهاند. تهران هنوز واکنشی به این خبر نشان نداده و هیچکس نیز مسئولیت این حملات را بر عهده نگرفته است.
این حملات و واکنش آمریکا، تفاهم دیپلماتیک شکننده میان آمریکا و رژیم ایران را در معرض خطر قرار داده و این نگرانی را ایجاد کرده است که اقدامات تلافیجویانه بیشتر ممکن است مذاکرات برای دستیابی به توافقی جامعتر را از مسیر خود منحرف کند.
یک مقام دیگر آمریکایی که نخواست نامش فاش شود گفت: «شواهد اولیه حاکی از آن است که [رژیم] ایران به سه کشتی تجاری شلیک کرده است.»
احتمال تشدید تنشها در حالی مطرح میشود که هر دو طرف برای دستیابی به توافقی تلاش میکردند که شامل محدودیتهایی بر برنامه هستهای ایران و کاهش برخی تحریمها، از جمله محدودیتهای صادرات نفت، میشد.
تنگه هرمز، آبراهی باریک میان ایران و عمان، یکی از حیاتیترین گلوگاههای انرژی جهان محسوب میشود، بهطوری که روزانه حدود یکپنجم از نفت مصرفی جهان و حجم عظیمی از محمولههای گاز طبیعی مایع «الانجی» از آن عبور میکند. هرگونه اختلال طولانیمدت میتواند موجب افزایش قیمت انرژی و تشدید فشار بر مصرفکنندگان و کشورهایی شود که هماکنون با هزینههای بالای سوخت دستبهگریبان هستند.