گزارش تازه خبرگزاری ایلنا از شکاف عمیق میان دستمزد و هزینه زندگی در ایران نشان میدهد سبد معیشت کارگران به ۷۱ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان رسیده؛ رقمی که چند برابر مزد پایه مصوب است و به گفته فعالان کارگری، حتی تأمین ابتداییترین اقلام غذایی را برای بسیاری از خانوادههای کارگری دشوار کرده است.
ایلنا نوشته سبد معیشتی که در مذاکرات مزدی سال جاری حدود ۴۵ میلیون تومان برآورد شده بود، «چندان واقعی نبود» و حالا، تنها چند هفته پس از آغاز سال، بر اساس همان فرمولهای شورای عالی کار به بیش از ۷۱ میلیون تومان رسیده است. فرامرز توفیقی، فعال کارگری، گفته دستمزد مصوب حتی با مزایا نیز به سطحی نرسیده که بتواند همان سبد ۴۵ میلیون تومانی را پوشش دهد.
بر اساس بخشنامه مزد سال ۱۴۰۵، حداقل مزد روزانه کارگران ۵ میلیون و ۵۴۱ هزار و ۸۵۰ ریال تعیین شده است؛ رقمی که در ماه حدود ۱۶ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان مزد پایه میشود. با نرخ دلاری که ایلنا برای سیزدهم اردیبهشت، بیش از ۱۸۶ هزار تومان گزارش کرده، مزد پایه ماهانه کارگر ایرانی به کمتر از ۹۰ دلار میرسد.
افزایش شدید قیمت خوراکیها، اجاره مسکن و سقوط ارزش ریال از مهمترین دلایل این شکاف عنوان شده است. ایلنا در گزارش خود به قیمتهایی مانند تخممرغ دانهای بیش از ۲۰ هزار تومان، برنج درجه دو ایرانی کیلویی ۴۰۰ هزار تومان و گوشت قرمز بالای ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان اشاره کرده است.
توفیقی هشدار داده ادامه این روند میتواند به «ابربحران معیشتی» منجر شود؛ بحرانی که فقط به کاهش قدرت خرید محدود نمیماند و پیامدهایی مانند سوءتغذیه، فروپاشی خانوارها و افزایش ناهنجاریهای اجتماعی را در پی خواهد داشت.
همزمان، مقامهای جمهوری اسلامی اجرای طرح حمایتی موسوم به «کارت امید مادر» را آغاز کردهاند؛ طرحی که بر اساس آن، برای نوزادان متولد سال ۱۴۰۵ ماهانه ۲ میلیون تومان اعتبار تا دو سالگی کودک در حساب مادران شارژ میشود. این اعتبار برای خرید اقلامی مانند کالاهای اساسی، شیر خشک، پوشک، میوه و سبزیجات در نظر گرفته شده است.
اجرای چنین طرحهایی نشان میدهد فشار معیشتی از سطح دستمزد کارگران فراتر رفته و به حوزه تغذیه مادران و کودکان نیز رسیده است. با این حال، در برابر سبد معیشت ۷۱ میلیون تومانی، حمایت ماهانه ۲ میلیون تومانی تنها بخشی کوچک از هزینههای خانوار را پوشش میدهد.
گزارشهای منتشرشده در رسانههای ایران نشان میدهد قیمت مواد غذایی بهطور مستمر در حال افزایش است و فاصله میان درآمد و هزینه زندگی نهتنها کم نشده، بلکه هر ماه عمیقتر میشود.