ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا نشان میدهد حملات اخیر آمریکا و اسرائیل تأثیر محدودی بر برنامه هستهای جمهوری اسلامی داشته و زمان مورد نیاز تهران برای ساخت سلاح هستهای نسبت به تابستان گذشته تغییری نکرده است. خبرگزاری رویترز این موضوع را به نقل از سه منبع آگاه گزارش داده است.
به گفته این منابع، حتی پس از دو ماه درگیری نظامی که به گفته مقامهای آمریکایی با هدف جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هستهای انجام شد، برآوردها همچنان نشان میدهد این زمان در حدود ۹ ماه تا یک سال باقی مانده است.
پیش از حملات، ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا حاکی از آن بود که جمهوری اسلامی احتمالاً میتواند ظرف سه تا شش ماه مواد لازم برای ساخت یک بمب را تولید کند. پس از حملات به تأسیسات نطنز، فردو و اصفهان، این بازه زمانی افزایش یافت، اما در ارزیابیهای جدید تغییری در آن دیده نمیشود.
بر اساس این گزارش، یکی از دلایل اصلی ثابت ماندن این برآوردها، باقی ماندن بخش قابل توجهی از ذخایر اورانیوم با غنای بالا است؛ موادی که گمان میرود در تأسیسات عمیق زیرزمینی نگهداری میشود و دسترسی به آنها دشوار است.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی هنوز نتوانسته محل نگهداری حدود ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده تا سطح ۶۰ درصد را تأیید کند. برآورد میشود حدود نیمی از این مواد در مجموعهای از تونلهای زیرزمینی در مرکز تحقیقات هستهای اصفهان نگهداری شود. این نهاد همچنین ارزیابی کرده که این ذخایر، در صورت غنیسازی بیشتر، برای ساخت حدود ۱۰ سلاح هستهای کافی است.
در حالی که اسرائیل برخی اهداف مرتبط با برنامه هستهای، از جمله یک تأسیسات پردازش اورانیوم را هدف قرار داده، حملات آمریکا عمدتاً بر توان نظامی متعارف، رهبری و زیرساختهای صنعتی-نظامی جمهوری اسلامی متمرکز بوده است. به گفته منابع، همین موضوع یکی از دلایل محدود بودن تأثیر کلی این حملات به شمار میرود.
اریک برور، تحلیلگر پیشین اطلاعاتی آمریکا که در گذشته ارزیابیهای برنامه هستهای تهران را هدایت کرده، گفته جای تعجب نیست که این برآوردها تغییر نکرده، زیرا حملات اخیر تمرکز اصلی بر اهداف هستهای نداشته است. او افزوده: «تا جایی که میدانیم، ایران همچنان تمام مواد هستهای خود را در اختیار دارد و این مواد احتمالاً در تأسیسات عمیق زیرزمینی نگهداری میشوند که مهمات آمریکا قادر به نفوذ به آنها نیست.»
در هفتههای اخیر، مقامهای آمریکایی گزینههایی از جمله عملیات زمینی برای دسترسی به این ذخایر را بررسی کردهاند، هرچند چنین اقداماتی با خطرات قابل توجهی همراه ارزیابی میشود.
مقامهای آمریکایی تأکید کردهاند که جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای همچنان یکی از اهداف اصلی سیاستهای این کشور است. کارشناسان میگویند ارزیابی دقیق توان هستهای تهران با عدمقطعیت همراه است. تهران نیز همواره تأکید کرده برنامه هستهای آن ماهیت صلحآمیز دارد.