همزمان با آنکه دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، در حال بررسی پیشنهاد تازه تهران درباره بازگشایی مسیرهای دریایی و پایان محاصره آمریکا است، بلومبرگ گزارش داد ترافیک کشتیها در تنگه هرمز بار دیگر تقریباً متوقف شده است.
این گزارش در ادامه دادههای ردیابی دریایی منتشر میشود که نشان میدهد یکی از مهمترین مسیرهای انرژی جهان، در هفتههای اخیر بارها با کاهش شدید یا توقف عبور کشتیهای تجاری روبهرو شده است.
تنگه هرمز مسیر عبور بخش بزرگی از نفت و گاز جهان است و اختلال در آن، بازار انرژی، حملونقل و تجارت جهانی را تحت فشار قرار میدهد.
رویترز پیشتر گزارش داده بود پیشنهاد تهران که تاکنون با رضایت ترامپ روبهرو نشده، شامل بازگشایی کشتیرانی در تنگه هرمز و پایان محاصره آمریکا علیه جمهوری اسلامی است، در حالی که گفتوگو درباره برنامه هستهای به مرحلهای بعد موکول میشود.
ترامپ گفته از پیشنهاد تازه تهران راضی نیست، اما همزمان تأکید کرده ترجیح میدهد مسیر غیرنظامی را دنبال کند.
این تحولات در حالی رخ میدهد که مقامهای جمهوری اسلامی نیز در داخل ایران از طراحی مسیرهای جایگزین برای تجارت کشور خبر دادهاند.
محمدصادق قنادزاده، معاون سازمان توسعه تجارت ایران، گفته چون بخش عمده تجارت ایران از مسیر دریای جنوب انجام میشود، دولت با همکاری بخش خصوصی بیش از هفت تا هشت مسیر جایگزین زمینی و ریلی را برای کاهش وابستگی به این مسیر طراحی کرده است.
او همچنین گفته برخی گمرکات مرزی که پیشتر یک یا دو شیفت فعالیت داشتند، به دلیل اضافهشدن بار تجاری تا سه شیفت فعال شدهاند و بخشی از بارهایی که پیشتر از مسیر جنوب، از جمله بنادر امارات، جابهجا میشد، اکنون به مسیرهای شمالی و غربی منتقل شده است.
به این ترتیب، توقف دوباره ترافیک هرمز و همزمانی آن با فعالسازی مسیرهای جایگزین تجاری، نشان میدهد فشار دریایی فقط در سطح نظامی یا دیپلماتیک باقی نمانده و وارد تجارت روزمره ایران شده است.
مسیرهای جایگزین میتوانند بخشی از نیازهای فوری را عبور دهند، اما ظرفیت، سرعت و هزینه پایین مسیر خلیج فارس و بنادر جنوبی را بهطور کامل جبران نمیکنند.