روزنامه فایننشال تایمز میگوید کشورهای عرب حوزه خلیج فارس در حال بررسی خطوط لوله جدید نفتی برای دور زدن تنگه هرمز هستند.
این گزارش به نقل از منابع آگاه نوشته است که یکی از گزینهها ساخت خطوط لوله تا بندر حیفا در اسرائیل است که از آنجا محمولههای نفتی بارگیری و از طریق نفتکشها راهی بازارهای جهانی شود.
در میان کشورهای عرب حوزه خلیج فارس تنها عربستان و امارات خطوط لوله جایگزین دارند.
عربستان طی روزهای گذشته از طریق خط لوله شرقغرب که در دهه ۱۹۸۰ و میانه جنگ ایران و عراق ساخته شد، بارگیری نفت از بندر ینبع در دریای سرخ را به روزانه ۷ میلیون بشکه رسانده، اما در جستجوی مسیرهای دیگر برای افزایش صادرات نفت خود است.
بندر فجیره امارات نیز ظرفیت انتقال روزانه ۱.۹ میلیون بشکه نفت را بدون گذشتن از تنگه هرمز دارد؛ اما این بندر نیز طی هفتههای گذشته مورد هدف پهپادها و موشکهای جمهوری اسلامی بوده و از طرفی جایگزین کامل برای صادرات نفت و محصولات نفتی امارات از تنگه هرمز نیست.
دیگر کشورها شامل عراق، بحرین، کویت و قطر جایگزینی برای صادرات نفت ندارند.
پیش از اخلال جمهوری اسلامی در تنگه هرمز، روزانه بیش از ۲۰ میلیون بشکه نفت و محصولات نفتی کشورهای منطقه از این آبراهه عبور میکرد.
خطوط لوله جایگزین میتواند به بنار ترکیه، مصر و اسرائیل ختم شود و حتی میتواند شامل کریدور اقتصادی هند-خاورمیانه-اروپا باشد که در سال ۲۰۲۳ توسط دولت هند پیشنهاد داده شد و تفاهمنامهای نیز میان برخی کشورهای خاورمیانه و هند امضا شد.
فایننشال تایمز میافزاید که ساخت این خطوط لوله هزینهبر و پیچیده است؛ اما کشورهای عرب منطقه به خاطر اخلال جمهوری اسلامی در تنگه هرمز مصمم به توسعه مسیرهای جایگزین برای صادرات نفت هستند.
برخی کشورهای عربی مانند عراق پیشتر نیز طرحهایی برای دور زدن تنگه هرمز که بخش عمیق و قابل کشتیرانی آن در آبهای تحت کنترل جمهوری اسلامی قرار دارد، داشتهاند، اما طرحهای قبلی برای خطوط لوله در منطقه بارها به خاطر هزینه بالا و پیچیدگیهای فنی و سیاسی آنها متوقف شدهاند.
با این حال، میسون کفافی، مشاور ارشد برنامههای خاورمیانه شورای آتلانتیک، به فایننشال تایمز گفته است که حالا جو در خلیج فارس تغییر کرده است: «من حس میکنم که از حالت فرضی به واقعیت عملیاتی حرکت کردهایم. همه به همان نقشه نگاه میکنند و به همان نتیجهگیریها میرسند».
طرحهای خط لوله جایگزین تنگه هرمز میتواند ۱۵ تا ۲۰ میلیارد دلار هزینه داشته باشد که البته معادل ۲.۵ درصد از ارزش سالانه نفتی است که پیش از انسداد تنگه هرمز از این آبراهه راهی بازارهای جهانی میشد.
اخلال جمهوری اسلامی در تنگه هرمز باعث صدمات سهمگین اقتصادی به کشورهای عرب منطقه شده و طبق برخی ارزیابیهای بینالمللی، کشورهای عرب حوزه خلیج فارس تنها از محل اخلال در صادرات نفت و گاز طی ماه گذشته ۵۰ میلیارد دلار زیان کردهاند.