خبرگزاری بلومبرگ از قول منابع آگاه گزارش داده است که جمهوری اسلامی آغاز به دریافت عوارض ترانزیت از برخی کشتیهای تجاری عبوری از تنگه هرمز کرده است.
این گزارش از قول منابع آگاه که بهدلیل حساسیت موضوع نخواستند نامشان فاش شود، در ادامه نوشته است که جمهوری اسلامی به صورت موردی برای هر سفر دریایی تا سقف دو میلیون دلار مطالبه میکند؛ امری که عملاً به ایجاد نوعی عوارض غیررسمی در این آبراه منجر شده است.
بلومبرگ مینویسد برخی کشتیها این مبالغ را پرداخت کردهاند، هرچند سازوکار پرداخت، از جمله نوع ارز، مشخص نیست و این روند نیز بهصورت نظاممند اجرا نمیشود.
منابع آگاه گفتهاند که این پرداختها بهصورت پنهانی انجام شده است.
در همین زمینه اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، روز چهارشنبه با تایید دریافت عوارض از برخی کشتیها گفته است ایران «قطعاً» به دریافت هزینه از کشورها و کشتیها برای عبور ایمن از این آبراه استراتژیک ادامه خواهد داد.
ادعای او درباره تأمین امنیت کشتیها در حالی است که خود جمهوری اسلامی تنگه هرمز را بسته و طی سه هفته گذشته به دستکم ۱۷ کشتی حمله کرده است.
نبود شفافیت و نامشخص بودن اینکه کدام کشتیها ممکن است هدف بعدی باشند، لایهای تازه از تنش را به مهم ترین مسیر کشتیرانی انرژی جهان افزوده است.
از زمان آغاز جنگ، تنها تعداد اندکی کشتی از این آبراه عبور کردهاند که بسیاری از آنها در ارتباط با خود ایران بودهاند.
قبل از اخلال جمهوری اسلامی در تنگه هرمز، روزانه حدود ۱۵۰ کشتی از این آبراهه عبور میکرد؛ مسیری برای ترانزیت ۲۰ درصد از نفت و گاز مایع جهان به اضافه حجم قابل توجهی از محصولات معدنی، پتروشیمی، کودهای شیمیایی، مواد غذایی و غیره.
هند که طی هفته گذشته در ازای آزاد کردن سه نفتکش توقیفی ایران موفق شد چهار کشتی حامل گاز مایع را از خلیج فارس از طریق تنگه هرمز خارج کند، روز سهشنبه اعلام کرد قوانین بینالمللی حق آزادی کشتیرانی در این تنگه را تضمین میکند و هیچکس حق دریافت عوارض برای استفاده از این مسیر را ندارد.
نارندرا مودی، نخستوزیر هند میگوید در تماس تلفنی با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، درباره جنگ ایران و تأثیر آن بر این کریدور دریایی گفتوگو کرده است.
او طی پیامی در شبکههای اجتماعی نیز تصریح کرد «اطمینان از باز بودن، ایمن بودن و در دسترس بودن تنگه هرمز برای کل جهان ضروری است.»
حدود ۸۴ درصد از نفت و گاز مایع عبوری از تنگه هرمز راهی بازارهای آسیایی میشود و هند بعد از چین، دومین مشتری انرژی کشورهای عرب حوزه خلیج فارس است.
بلومبرگ مینویسد در حالیکه ایران فعلاً این عوارض را بهصورت موردی دریافت میکند، ایده رسمیسازی این هزینهها در قالب یک توافق گسترده پس از جنگ نیز مطرح شده است.
هفته گذشته سمیه رفیعی نماینده مجلس شورای اسلامی از طرح نمایندگان برای تصویب قانون دریافت عوارض و مالیات از کشتیهایی که از تنگه هرمز عبور میکنند، خبر داد.