پنج ایده خطرناک و بحرانآفرین علی خامنهای چه بود؟
در حالی چهل روز از کشته شدن علی خامنهای میگذرد که ایران با بحرانهای عمیق اقتصادی، اجتماعی و سیاسی دستوپنجه نرم میکند و نقش و جهتگیریهای کلان رهبر پیشین جمهوری اسلامی بیش از هر زمان دیگری در کانون توجه قرار گرفته است.
بسیاری از تحلیلگران معتقدند که مجموعهای از سیاستها و رویکردهای راهبردی او، از سرکوب داخلی گرفته تا تقابل خارجی، نهتنها مسیر تحولات کشور را شکل داده، بلکه پیامدهای بلندمدتی برای جامعه ایران و ثبات منطقه به همراه داشته است.
در اینجا پنج محور کلیدی از این رفتارها و سیاستهای خطرناک و بحرانآفرین را مرور میکنیم که در دهههای اخیر بر قدرت و جامعه ایران سایه انداختند.
واکنش گیدئون سعار به بازگشایی سفارت اسپانیا در تهران همزمان با ازسرگیری روند اعدامها توسط جمهوری اسلامی: ننگ ابدی
گیدئون سعار، وزیر امور خارجه اسرائیل، روز پنجشنبه ۲۰ فروردین در پیامی در ایکس نوشت: «رژیم تروریستی ایران اعدام شهروندان، معترضان، و مخالفان سیاسی خود را از سر میگیرد.»
او با اشاره به بازگشایی سفارت اسپانیا در تهران، نوشت: «دست در دست هم. بدون هیچ شرمی. یک ننگ ابدی.»
درآمد مالیات نفتی بودجه روسیه در ماه آوریل دو برابر میشود
بررسیهای خبرگزاری رویترز نشان میدهد که درآمد مالیاتی بودجه روسیه با افزایش چشمگیر قیمت نفت در ماه جاری بیش از دو برابر خواهد شد. بخش اصلی درآمد روسیه از صنعت عظیم نفت و گاز این کشور بر پایه تولید است.
آمریکا در میانه عملیات نظامی مشترک با اسرائیل علیه جمهوری اسلامی، بخشی از تحریمهای نفتی روسیه را موقتاً معلق کرد تا بازارهای جهانی نفت مقداری آرامش یابد. آمارهای کپلر نشان میدهد تحت معافیتهای ارائه شده، هند ماه گذشته خرید نفت از روسیه را ۹۰ درصد افزایش داد. قیمتهای جهانی نفت نیز نسبت به قبل از جنگ ایران ۳۵ درصد جهش یافته است.
بر اساس محاسبات رویترز با تکیه بر دادههای اولیه تولید و قیمت نفت، مالیات بر تولید نفت در ماه آوریل به حدود ۷۰۰ میلیارد روبل (معادل ۹ میلیارد دلار) افزایش مییابد؛ در حالی که این رقم در ماه مارس کمی بیش از چهار میلیارد دلار بود.
به رغم جهش چشمگیر در درآمدهای مالیات بر تولید نفت در روسیه، این کشور کماکان با کسری بودجه مواجه است. وزارت دارایی روسیه روز چهارشنبه اعلام کرد که این کشور در سه ماهه ابتدایی ۲۰۲۶ با کسری بودجهای معادل ۵۹ میلیارد دلار که تقریبا برابر ۲ درصد تولید ناخالص داخلی روسیه است مواجه شده است.
امارات از رهگیری ۱۷ موشک بالستیک و ۳۵ پهپاد پس از اعلام آتشبس خبر داد
وزارت دفاع امارات در بیانیهای اعلام کرد که این کشور پس از آتشبس ۱۷ موشک بالستیک و ۳۵ پهپاد را رهگیری و منهدم کرده است.
بنابر اعلام امارات، از زمان آغاز عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی، سامانههای پدافند هوایی این کشور ۵۳۷ موشک بالستیک، ۲۶ موشک کروز و ۲۲۵۶ پهپاد از مبدأ ایران را رهگیری و منهدم کردهاند.
تداوم حملات در ساعات پس از اعلام آتشبس دو هفتهای در حالی است که بخشی از طرفداران جمهوری اسلامی نسبت به هرگونه آتشبس و توافق احتمالی ابراز ناخرسندی کردهاند.
جمهوری اسلامی در یکماه گذشته حملات مستمر موشکی و پهپادی به کشورهای حاشیه خلیج فارس داشت. بنابر اعلام مقامات جمهوری اسلامی این حملات واکنشی به استفاده از خاک و آسمان این کشورها توسط آمریکا بوده است.
رسانه اسرائیلی: مظنون توطئه قتل نفتالی بنت با یک عامل ایرانی در تماس بود
یک رسانه اسرائیلی گزارش داد که مظنون اسرائیلی که قصد داشت نفتالی بنت، نخستوزیر پیشین اسرائیل را به قتل برساند، با یک عامل ایرانی در تماس بوده است.
بر اساس گزارش کانال ۱۲ اسرائیل، این مرد مظنون که به دستور یک عامل ایرانی اقدام به ساخت مواد منفجره کرده، احتمالاً تلاش داشته بنت، را ترور کند.
این گزارش نام این مظنون را «امی گایداروف» ۲۲ ساله، ساکن حیفا، معرفی کرده است.
بر اساس این گزارش، او در بازجوییهای خود نامی از بنت نبرده، اما پلیس با توجه به مکانهایی که این مظنون به آنها مراجعه کرده، بر این باور است که بنت یکی از اهداف احتمالی او بوده است.
سفر نخستوزیر بریتانیا به امارات برای مذاکرات بازگشایی تنگه هرمز
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، صبح پنجشنبه برای گفتگو پیرامون حفظ آتشبس و از سرگیری کشتیرانی از طریق تنگه هرمز وارد امارات متحده عربی شد. استارمر در این سفر با شیخ محمد، رئیس امارات دیدار خواهد کرد.
پیش از این، استارمر روز چهارشنبه نوزدهم فروردین با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، در جده دیدار کرد. دو طرف در این نشست بر تلاش مشترک برای بازگشایی تنگه هرمز تأکید کردند. دولت بریتانیا پس از این دیدار در بیانیهای اعلام کرد گسترش همکاریهای دفاعی دو کشور برای تقویت امنیت متقابل در درازمدت مورد بررسی قرار گرفته است.
این سفرها در حالی انجام میشود که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، پیشتر از بریتانیا و فرانسه به دلیل عدم حمایت از عملیات نظامی علیه ایران انتقاد کرده و گفته بود کشورهایی که با کمبود سوخت مواجه شدهاند باید خود برای تأمین نفت اقدام کنند.
بحرین از رهگیری پهپادهای ایرانی پس از آتشبس خبر داد
بحرین روز پنجشنبه ۲۰ فروردین اعلام کرد که پدافند هوایی این کشور در ۲۴ ساعت گذشته هفت پهپاد دیگر را رهگیری کرده است.
همچنین وزارت کشور بحرین نیز صبح روز پنجشنبه بیستم فروردین ماه اعلام کرد که آتشسوزی در یکی از تأسیساتی که در حمله ایران هدف قرار گرفته بود، تحت کنترل درآمده است.
پیشتر اعلام شده بود که روز چهارشنبه پس از اعلام آتشبس میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده، شش موشک و ۳۱ پهپادایرانی در بحرین رهگیری شده است.
از ابتدای جنگ جمهوری اسلامی و آمریکا و اسرائیل، بحرین هدف حملات هدفمند، مداوم و فرسایشی موشکی و پهپادی بوده است. در حملات جمهوری اسلامی به بحرین از مناطق مسکونی تا فرودگاه، دیتاسنتر و صنعت آلومینیوم هدف قرار گرفته بودند.
بر اساس اعلام مرکز ارتباطات ملی بحرین، از آغاز درگیریهای منطقهای، ۱۹۴ موشک و ۵۱۵ پهپاد رهگیری و منهدم شدهاند.
اسپانیا با انتقاد از اسرائیل، از بازگشایی سفارت خود در تهران خبر داد
خوزه مانوئل آلبارس، وزیر خارجه اسپانیا، پنجشنبه اسرائیل را به دلیل حملات به لبنان به «نقض حقوق بینالملل و آتشبس دو هفتهای» در خاورمیانه متهم کرد.
آلبارس پنجشنبه به قانونمایندگان پارلمان اسپانیا گفت: «دیروز دیدیم که چگونه اسرائیل، با نادیده گرفتن آتشبس و در نقض حقوق بینالملل، صدها بمب بر لبنان فرو ریخت.»
همچنین آلبارس کمی قبل از آن، اعلام کرد که اسپانیا سفارت خود در تهران را «با امید به دستیابی به صلح در منطقه» بازگشایی خواهد کرد.
وزیر خارجه اسپانیا به خبرنگاران گفت: «من به سفیر خود در تهران دستور دادهام که بازگردد، دوباره مسئولیت خود را بر عهده بگیرد و سفارت ما را بازگشایی کند، و اینکه ما از هر مسیر ممکن، از جمله از خود پایتخت ایران، به این تلاش برای صلح بپیوندیم.»
ملونی از تلاش ایتالیا برای بازگرداندن آزادی کشتیرانی به تنگه هرمز خبر داد
جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، اعلام کرد که این کشور که بازگرداندن آزادی کشتیرانی به تنگه هرمز با شرکای اروپایی خود همکاری خواهد کرد.
ملونی پنجشنبه به نمایندگان پارلمان ایتالیا گفت: «اگر ایران در به دست آوردن اختیار اعمال تعرفههای اضافی بر عبور از تنگه موفق شود، این میتواند همچنان به پیامدهای اقتصادی و جابهجایی در جریانهای تجاری منجر شود.»
او افزود: «ما هماکنون با ائتلاف تحت رهبری بریتانیا برای تنگه هرمز که شامل بیش از ۳۰ کشور است همکاری میکنیم تا تلاش کنیم با ایجاد شرایط امنیتی، امکان بازگرداندن کامل آزادی کشتیرانی و تأمین را فراهم کند.»
ماتئو سالوینی معاون نخستوزیر ایتالیا، چهارشنبه گفته بود که این کشور در نبود یک مأموریت سازمان ملل، هیچ کشتیای برای گشتزنی در این منطقه اعزام نخواهد کرد.
ملونی همچنین از اسرائیل خواست عملیات نظامی در لبنان را پایان دهد و خواستار رعایت آتشبس شد. او گفت: «ما تا یک قدمی نقطه بیبازگشت پیش رفتیم، اما اکنون با چشمانداز شکنندهای از صلح روبهرو هستیم که باید با قاطعیت دنبال شود.»
تأکید نتانیاهو بر تداوم حملات به حزبالله در لبنان
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، روز پنجشنبه ۲۰ فرودین، با اعلام رسمی هدف قرار دادن «علی یوسف حرشی»، برادرزاده نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله لبنان، بر تداوم حملات به این گروه شبهنظامی تأکید کرد.
نتانیاهو از حمله ارتش اسرائیل به مجموعهای از «زیرساختهای تروریستی» خبر داده و گذرگاههایی که برای انتقال هزاران سلاح، موشک و پرتابگر استفاده میشدند، و همچنین انبارهای سلاح، پرتابگرها و مقرهای حزبالله را از جمله اهداف حملات معرفی کرده است.
نتانیاهو تأکید کرد «ما به حمله به حزبالله در هر کجا که لازم باشد، ادامه خواهیم داد تا زمانی که امنیت کامل را به ساکنان شمال (اسرائیل) بازگردانیم.»
حزبالله با حمله به اسرائیل در دوم مارس در حمایت از جمهوری اسلامی، تنشهای نظامی در منطقه را افزایش داده بود.
در حالی که جمهوری اسلامی تأکید میکند که توقف حملات به لبنان باید بخشی از توافق آتشبس باشد، و سازمان ملل و بسیاری کشورهای اروپایی هم خواستار توقف حملات به لبنان هستند، اسرائیل تصریح کرده که عملیات خود در لبنان را با توافق آتشبس مرتبط نمیبیند و به این عملیات پایان نخواهد داد.