لینکهای قابل دسترسی

جمعه ۳۰ تیر ۱۳۹۶ ایران ۰۱:۲۳

مصرف بی‌رویه آب‌های زیرزمینی برای ایران مشکل‌آفرین شد


بحران کمبود آب در ایران، حتی در فصل بارش، چنان دامنگیر شده که شماری از شهرهای ایران ناچار به استفاده از تانکرهای آبرسانی برای تامین آب آشامیدنی شهروندان شده‌اند و دبیرکل خانه کشاورزی ایران ضمن هشدار درباره مصرف ۷۵ درصدی آب‌های شیرین زیرزمینی برای مصارف کشاورزی با بهره پایین، تاکید کرده است اگر فشار بیش از حد وارد شود، مرگ سرزمین ایران سریع‌تر اتفاق خواهد افتاد.

سیاست خودکفایی کشاورزی یکی از نخستین و محوری ترین سیاست‌های دولتمردان جمهوری اسلامی ایران از آغاز تاکنون بوده است. از تقسیم زمین‌های جنگلی حفاظت شده میان کشاورزان در اوایل انقلاب گرفته، تا موافقت با حفر چاه‌های عمیق برای برداشت آب‌های زیرزمینی و سرانجام ساخت سدها برای اختصاص آب بیشتر به کشاورزی.

در پیش گرفتن چنین سیاستی در کوتاه مدت به توسعه کشاورزی در ایران منجر شد، اما مشکل زمانی بروز کرد که دوره خشکسالی بزرگ فرارسید.

سه چهارم آب‌های شیرین زیرزمینی مصرف شده و انبوه سدهای ساخته شده نه تنها تبخیر بیشتر آبهای قابل استحصال را در پی داشت، بلکه به خشک شدن شماری از مهم‌ترین دریاچه‌ها و تالاب‌ها منجر شده تا جایی که بحران کمبود آب در ایران به چالشی جدی تبدیل شده است.

حتی ۱۲ کلانشهر و صدها شهر ایران با کمبود آب آشامیدنی روبرو هستند. همین چالش‌ها است که زمینه را برای شنیدن شدن نظر کارشناسان مخالف سیاست خودکفایی کشاورزی فراهم کرده است.

کارشناسان به سادگی می‌گویند توسعه کشاورزی مدرن نیازمند فناوری مدرن است. به گفته این کارشناسان سیستم آبیاری کشاورزی ایران از دوره مادها تاکنون تغییری نکرده است

عیسی کلانتری وزیر پیشین کشاورزی و دبیر خانه کشاورز ایران با اشاره به برداشت ۷۵ درصدی آب‌های زیرزمینی طی ۳۵ سال گذشته می‌گوید «ما امانت‌دار بسیار بدی برای این تمدن ۷۰۰۰ ساله بودیم، در استاندارد جهانی هر کشوری اگر هر سال بالای ۴۰ درصد آب‌های تجدیدپذیرش را استفاده کند وارد بحران شده ‌است.»

به گفته آقای کلانتری «دو کشور در دنیا بالای ۴۰ درصد از ذخایر آب‌های زیر زمینی خود را استفاده می‌کنند، مصر با ۴۶ درصد و ایران با ۸۵ درصد؛ این یعنی به زودی همه جای ایران مثل گاوخونی خشک خواهد شد.»

در همین حال حمید چیت چیان وزیر نیرو با اعلام کاهش ۱۷ درصدی آب کل سدهای ایران در مقایسه با سال گذشته خواهان تغییر الگوی کشاورزی از سنتی به گلخانه‌ای، با هدف کاهش هدررفت آب شد.

کارشناسان می‌گویند تغییر الگوی کشاورزی به دلیل مخالفان جدی قدرتمند درون حکومتی به این زودی‌ها اجرایی نخواهد شد.

XS
SM
MD
LG