ایالات متحده روز پنجشنبه ۲۵ دی آفریقای جنوبی را به دلیل دادن اجازه به کشتیهای جنگی جمهوری اسلامی برای شرکت در یک رزمایش دریایی در آبهایش، آن هم در شرایطی که آمار کشتهشدگان سرکوب وحشیانه و چند هفتهای معترضان توسط حکومت ایران همچنان رو به افزایش است، مورد انتقاد قرار داد.
دولت آمریکا در بیانیهای کوتاه که توسط سفارت ایالات متحده در آفریقای جنوبی منتشر شد، اعلام کرد آنجی موتشکا، وزیر دفاع آفریقای جنوبی، از دستور دولت متبوعش در مورد مشارکت ندادن ایران در رزمایشهای دریایی، سرپیچی کرده است.
در این بیانیه آمده است: «ایران یک عامل بیثباتکننده و حامی حکومتی تروریسم است و حضور آن در رزمایشهای مشترک - به هر عنوانی - امنیت دریایی و ثبات منطقهای را تضعیف میکند.»
موج تازه اعتراضات گسترده در ایران در بحبوحه مشکلات اقتصادی - از جمله تورم افسارگسیخته - علیه رژیم اسلامی بیش از سه هفته جریان داشته است. گروههای حقوق بشری بینالمللی و شهروندخبرنگاران کشتار، سرکوب، و بازداشتهای گسترده و مستبدانه معترضان توسط نیروهای حکومتی را مستند کردهاند.
ایالات متحده گفت آفریقای جنوبی «تصمیم گرفته است در کنار رژیمی بایستد که مردم خود را به طرز وحشیانهای سرکوب میکند و درگیر تروریسم است.»
سفارت ایالات متحده در بیانیه خود گفت: «استقبال آفریقای جنوبی از نیروهای امنیتی ایران – بهویژه در حالی که آنها شهروندان ایرانی را که در فعالیتهای سیاسی مسالمتآمیز شرکت داشتند، تیرباران، زندانی، و شکنجه میکنند - غیرقابل قبول است. آفریقای جنوبی نمیتواند در حالی که با ایران صمیمی است، به جهان درس عدالت بدهد.»
وزارت دفاع آفریقای جنوبی روز جمعه در بیانیهای اعلام کرد که موتشگا یک هیئت تحقیق را برای بررسی این موضوع و تعیین این که آیا دستورالعمل سیریل رامافوسا، رئیس جمهوری آفریقای جنوبی، «ممکن است به اشتباه ارائه شده و یا همانطور که به همه ابلاغ شده بود، نادیده گرفته شده باشد» تشکیل داده است.
این رزمایش با عنوان «رزمایش اراده برای صلح ۲۰۲۶» از ۱۹ دی آغاز شد و نیروهای دریایی روسیه، چین، و سایر کشورهای عضو بریکس در آن شرکت دارند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، تاکنون چندین بار بهصراحت نسبت به کشتار معترضان به جمهوری اسلامی و دستگاه سرکوب آن هشدار داده بود.