انتشار ویدئوهای متعدد از درگیری خشونتآمیز میان دو گروه از عزاداران در محدوده حرم امام هشتم شیعیان در مشهد، روایت مقامهای آستان قدس رضوی درباره وقوع این حادثه «خارج از حرم» را با تردیدها و پرسشهایی روبهرو کرده است.
ویدئوهایی که پنجشنبه ۲۲ مرداد در شبکههای اجتماعی منتشر شد، گروههایی از عزاداران را نشان میدهد که با چوب با یکدیگر درگیر شدهاند. شماری از رسانهها و کاربران، افراد حاضر در این درگیری را وابسته به دو هیئت از یزد و تبریز معرفی کردهاند.
برخی از ویدئوها و گزارشهای منتشرشده، محل درگیری را در صحن یا محدوده ورودی حرم امام هشتم شیعیان توصیف کردهاند و دستکم یک روایت منتشرشده، محل حادثه را «درست مقابل ورودی حرم» عنوان کرده است. رسانههای خارج از ایران نیز تصاویر این حادثه را بازتاب دادهاند و برخی از آنها از وقوع درگیری در حرم یا در نزدیکی آن خبر دادهاند.
با این حال، مقامهای آستان قدس رضوی روز جمعه تلاش کردند هرگونه ارتباط این حادثه با فضای داخلی حرم را رد کنند.
محسن هوشمند، رئیس مرکز ارتباطات و رسانه آستان قدس رضوی، در گفتوگو با خبرگزاری حکومتی تسنیم گفت این درگیری «بیرون از حرم مطهر رضوی» رخ داده و ارتباطی با فعالیتهای آستان قدس نداشته است.
او همچنین مدعی شد که «در برخی موارد» تصاویری با استفاده از هوش مصنوعی ساخته شده و فضای حرم به تصاویر مربوط به این حادثه افزوده شده است. با این حال، در گزارش تسنیم نمونه مشخصی از تصاویر مورد ادعا، نتیجه بررسی فنی آنها، یا مدرکی برای اثبات جعلی بودن ویدئوهای منتشرشده ارائه نشده است.
این مقام آستان قدس همچنین گفت اختلاف میان دو هیئت بر سر تقدم در عبور از یک مسیر محدود آغاز شده و سپس به درگیری کشیده شده است. به گفته او، نیروهای انتظامی سرانجام وارد عمل شدند و به درگیری پایان دادند.
ویدئوهای منتشرشده شدت درگیری را نشان میدهند؛ در برخی تصاویر افرادی دیده میشوند که چوبهای همراه هیئتهای عزاداری را علیه یکدیگر به کار میبرند. گزارشهایی نیز درباره زخمی شدن افراد در جریان این حادثه منتشر شده است، هرچند آمار دقیق و مستقلی از شمار مجروحان در دست نیست.
آستان قدس میگوید حدود دو هزار هیئت مذهبی در روزهای پایانی ماه صفر برای برگزاری مراسم در حرم امام رضا ثبتنام کردهاند و برنامههای آنها «بدون مشکل و مسئله خاصی» برگزار شده است.
اما انتشار گسترده تصاویر درگیری و تلاش مقامهای آستان قدس برای فاصلهگذاری میان حادثه و حرم امام رضا، بحث درباره محل دقیق وقوع آن و نحوه اطلاعرسانی رسانههای حکومتی را در شبکههای اجتماعی ادامهدار کرده است.