قاضی برجسته آمریکایی و منتقد سرسخت تفسیر سنتی قانون اساسی درگذشت

ریچارد پازنر، قاضی پیشین دادگاه تجدیدنظر فدرال آمریکا و از تأثیرگذارترین نظریه‌پردازان حقوقی این کشور، در ۸۷ سالگی درگذشت. او که از پیشگامان پیوند اقتصاد و حقوق بود، به دلیل استقلال فکری، آرای قضایی بحث‌برانگیز، و اختلاف‌های علنی با آنتونین اسکالیا، قاضی فقید دیوان عالی آمریکا، شهرت داشت.

به گزارش رویترز در روز پنجشنبه ۲۱ آبان، دانشکده حقوق دانشگاه شیکاگو اعلام کرد پازنر روز سه‌شنبه ۱۹ آبان درگذشته است. او در سال ۱۹۸۱ با حکم رونالد ریگان، رئیس‌ جمهوری وقت آمریکا، به دادگاه تجدیدنظر حوزه هفتم فدرال منصوب شد، و تا بازنشستگی در سال ۲۰۱۷ به مدت ۳۶ سال در این سمت فعالیت کرد.

پازنر در دوران فعالیت قضایی خود بیش از ۳۰۰۰ رأی صادر کرد و همزمان بیش از ۵۰۰ مقاله علمی و ۵۰ کتاب نوشت. اثر مشهور او با عنوان «تحلیل اقتصادی حقوق» که در سال ۱۹۷۳ منتشر شد، از آثار بنیادین مکتبی به شمار می‌رود که پیامدهای اقتصادی قوانین و تصمیمات قضایی را بررسی می‌کند.

او خود را عمل‌گرا می‌دانست و معتقد بود قضات باید هنگام تفسیر قوانین، به نتایج عملی تصمیمات خود توجه کنند، نه اینکه صرفاً به نظریه‌های انتزاعی حقوقی پایبند باشند.

این دیدگاه او را در تقابل با آنتونین اسکالیا قرار داد که از مدافعان برجسته «اصالت‌گرایی» بود؛ رویکردی که بر تفسیر قانون اساسی بر اساس معنای اولیه آن هنگام تصویب تأکید دارد.

پازنر که در آغاز فعالیتش محافظه‌کار شناخته می‌شد، به‌تدریج در برخی مسائل اجتماعی مواضع متفاوتی اتخاذ کرد. او در سال ۲۰۱۴ با صدور رأیی مهم، استدلال ایالت‌ها برای ممنوعیت ازدواج همجنس‌گرایان را رد کرد، و در پرونده‌های دیگری نیز از حقوق مدنی و مقابله با تبعیض حمایت کرد.

این حقوقدان آمریکایی در سال‌های پایانی فعالیتش از نحوه برخورد دستگاه قضایی با افرادی که بدون وکیل در دادگاه حاضر می‌شوند انتقاد می‌کرد. او پس از بازنشستگی نیز برای کمک به این افراد تلاش کرد. پازنر حدود شش ماه پس از بازنشستگی با تشخیص پزشکی بیماری آلزایمر روبه‌رو شد.

آدام چیلتون، رئیس دانشکده حقوق دانشگاه شیکاگو، پازنر را اندیشمندی فوق‌العاده پرکار و تأثیرگذار توصیف کرده است که نقش او در تحول نظام حقوقی آمریکا و مطالعات حقوق و اقتصاد انکارناپذیر است.