اذعان پژوهشکده بانک مرکزی به تأثیر محاصره دریایی آمریکا بر تداوم رکود اقتصاد ایران

بازوی پژوهشی بانک مرکزی جمهوری اسلامی رشد اقتصادی ایران را در سه ماه منتهی به مرداد منفی ۵.۹ درصد برآورد کرد و بازگشت محاصره دریایی در اواخر تیر را از مهم‌ترین عوامل تداوم این رکود دانست.

پژوهشکده پولی و بانکی در گزارش «کنون‌بینی شاخص فعالیت بخش‌های مختلف اقتصاد ایران» نوشت محدود شدن صادرات نفت، شاخص فعالیت بخش نفت را در این دوره ۲۷.۴ درصد کوچک کرده است. این رقم در بهار منفی ۱۷.۶ درصد بود. در این گزارش، افت بخش نفت علت اصلی کاهش سه دهم درصدی رشد تولید ناخالص داخلی در مرداد خوانده شده است.

بر اساس آمار اداره اطلاعات انرژی آمریکا و اوپک، تولید نفت خام ایران در ماه منتهی به اوایل شهریور ۳۵ تا ۳۶ درصد کمتر از مدت مشابه سال گذشته بود، در حالی که افت تولید از اواسط خرداد تا اوایل مرداد حدود ۱۵ درصد برآورد شده بود.

در این گزارش آمده است که رشد اقتصادی تیر منفی ۵ و ۶ دهم درصد بود و برای دومین دوره متوالی پس از جنگ در محدوده منفی ۵ درصد قرار گرفت. شدت رکود نسبت به بهار، که رشد منفی ۱۲ و یک دهم درصد ثبت شد، کمتر شده است.

شاخص فعالیت بخش خدمات از منفی ۷ و ۸ دهم درصد در بهار به منفی ۳ و ۷ دهم درصد رسید و بخش صنایع و معادن ۸ درصد کوچک‌تر شد. بخش کشاورزی ۶ درصد رشد کرد. بارش در سال آبی منتهی به شهریور بیش از ۶۰ درصد افزایش یافت و این گزارش بارندگی را از عوامل موثر بر عملکرد کشاورزی شمرده است.

داده‌های تراکنش‌های بانکی تصویر دقیق‌تری می‌دهد. ارزش اسمی تراکنش‌های خرده‌فروشی و عمده‌فروشی ۱۰۲ درصد بالا رفت، اما تعداد تراکنش‌ها تغییر محسوسی نکرد. تعداد تراکنش‌های معاملات و خدمات املاک ۴۵ درصد کاهش یافت.

مقام‌های آمریکایی همین روند را تأیید می‌کنند. فرمانده فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا ۲۴ مهر اعلام کرد نیروهای این کشور مانع صدور «دست‌کم ۲۵ میلیارد دلار نفت خام» ایران شده‌اند.

دریابان برد کوپر در یک پیام ویدیویی گفت جز کمک‌های بشردوستانه «ایران هیچ صادرات و هیچ وارداتی از راه دریا ندارد». او افزود جمهوری اسلامی پرداخت حقوق، بازنشستگی و مزایا را در بخش‌های نفت، انرژی، صنعت، ساخت‌وساز و امنیتی به تعویق انداخته و سپاه پاسداران هم در پرداخت حقوق نیروهای خود ناتوان است.

کوپر این فشار را هزینه‌ای «ویرانگر» برای دستگاه امنیتی جمهوری اسلامی خواند و گفت فرماندهی مرکزی در توقیف نزدیک به ۳۵۰ میلیون دلار دارایی رمزارزی هم مشارکت داشته است.

وزیر خزانه‌داری آمریکا ۲۳ مهر در ایکس نوشت «طناب دور گردن اقتصاد ایران تنگ‌تر می‌شود». اسکات بسنت همچنین وعده داد واشینگتن فشار اقتصادی را تا از دست رفتن منابع مالی فعالیت‌های نظامی جمهوری اسلامی ادامه دهد.

به گفته شرکت تحلیل داده‌های نفتی ورتکسا، صادرات دریایی نفت خام ایران از نیمه شهریور به صفر رسید، در حالی که میانگین ۱۴ روزه پیشین ۲۳۰ هزار بشکه در روز بود. رویترز نیز صفر بودن این صادرات را تا ۱۳ مهر تأیید کرد. نرخ‌های بازار آزاد نشان می‌دهد ارزش ریال در برابر دلار از تیر نزدیک به ۳۵ درصد کاهش یافته است.