مارک روته، دبیرکل ناتو، روز چهارشنبه ۸ مهر گفت اروپا توانایی لازم برای از بین بردن ظرفیت هستهای جمهوری اسلامی را نداشت، و اقدام ایالات متحده علیه رژیم ایران «کاملا ضروری» بود. او در عین حال تاکید کرد کشورهای اروپایی باید در آینده توانایی انجام چنین عملیاتهایی را بدون اتکا به آمریکا داشته باشند.
آقای روته در «نشست دفاع و فضا» یورونیوز در بروکسل گفت: «بیایید واقعیت را بپذیریم؛ اروپا قادر نبود توانایی هستهای [رژیم] ایران را از بین ببرد. ما نمیتوانستیم. توانایی لازم را نداشتیم.»
او افزود: «۱۰ سال دیگر این توانایی را خواهیم داشت. میتوانیم و باید داشته باشیم.» این نشست با حضور مقامهای ارشد ناتو، اتحادیه اروپا، و صنایع دفاعی برای بررسی افزایش توان دفاعی اروپا برگزار شد.
دبیرکل ناتو گفت همین اصل درباره مقابله با حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی در دریای سرخ نیز صدق میکند: «این نباید آمریکاییها باشند که این کار را انجام میدهند؛ باید ما باشیم. رسیدگی به حوثیها در دریای سرخ نیز باید بر عهده ما باشد، نه آمریکاییها.»
آقای روته با اذعان به این که عملیات نظامی آمریکا پیامدهایی داشته است، گفت ارزیابی این پیامدها باید از این «فرض» آغاز شود که اقدام ایالات متحده اقدامی مثبت بوده است. او افزود: «من از کسانی هستم که معتقدم رویارویی آمریکاییها با [رژیم] ایران کاملا ضروری بود.»
دبیرکل ناتو پیشتر نیز موضع مشابهی گرفته بود. او هفته پیش گفت خاورمیانه «حیاط خلوت اروپا» است، و پرسید چرا آمریکا باید برای مقابله با توان هستهای جمهوری اسلامی یا تهدید حوثیها وارد عمل شود، در حالی که رسیدگی به چنین تهدیدهایی باید بر عهده کشورهای اروپایی باشد.
موضع رسمی ناتو طی سالهای اخیر این بوده است که جمهوری اسلامی نباید به سلاح هستهای دست یابد. آقای روته در خرداد نیز اقدام نظامی آمریکا را عامل «تضعیف شدید» برنامه هستهای و موشکهای بالستیک جمهوری اسلامی دانست و از ایالات متحده به دلیل اقدام علیه این تهدید قدردانی کرد.
اظهارات تازه دبیرکل ناتو همزمان بخشی از بحث گستردهتر درباره تقسیم مسئولیت میان آمریکا و متحدان اروپایی است؛ موضوعی که با افزایش هزینههای دفاعی اعضای اروپایی ناتو و تلاش آنها برای توسعه صنایع و قابلیتهای نظامی مستقلتر اهمیت بیشتری یافته است.