زمینلرزه قدرتمند اخیر در غرب کلمبیا بار دیگر آسیبپذیری آمریکای لاتین در برابر بلایای لرزهای را برجسته کرده است. این منطقه روی شبکهای پیچیده از گسلهای زمینشناختی قرار دارد و در طول تاریخ شاهد برخی از مرگبارترین زمینلرزههای جهان بوده است.
به گزارش رسانهها، زمینلرزه روز دوشنبه در کلمبیا تاکنون بیش از ۲۵۰ کشته بر جای گذاشته، ساختمانها را در چندین شهر فرو ریخته، و شماری را زیر آوار گرفتار کرده است. این حادثه تنها چند ماه پس از دو زمینلرزه ویرانگر در ونزوئلا رخ داد که در اوایل تیر بیش از ۶ هزار قربانی گرفت.
مرگبارترین زمینلرزه ثبتشده در تاریخ معاصر آمریکای لاتین، زمینلرزه ۲۰۱۰ هائیتی با بزرگی ۷ ریشتر بود که حدود ۳۱۶ هزار نفر را کشت. قرار گرفتن پورتوپرنس، پایتخت پرجمعیت هائیتی، در منطقه اصلی آسیب و ضعف ساختمانها و زیرساختهای امدادی، ابعاد فاجعه را به شدت افزایش داد. خسارت اقتصادی آن حدود ۸ میلیارد دلار، معادل تقریبا ۱۲۰ درصد تولید ناخالص داخلی هائیتی در سال پیش از حادثه، برآورد شد.
در رتبه دوم، مجموعه زمینلرزههای ۱۸۶۸ اکوادور و کلمبیا با بزرگی ۷.۷ قرار دارد که حدود ۷۰ هزار نفر را کشت. زمینلرزه ۱۹۷۰ پرو با بزرگی ۷.۹ نیز نزدیک به ۶۷ هزار قربانی گرفت. این زمینلرزه مرگبارترین رانش زمین ثبتشده در تاریخ را به وجود آورد. توده عظیمی از یخ و سنگ با سرعتی تا ۳۳۵ کیلومتر در ساعت به سوی شهرهای یونگای و رانراهیرکا حرکت کرد و آنها را زیر میلیونها متر مکعب آوار مدفون ساخت.
زمینلرزه ۱۷۹۷ اکوادور با بزرگی ۸.۳ حدود ۴۰ هزار کشته بر جای گذاشت؛ و زمینلرزه ۱۹۳۹ شیلی، با همین بزرگی، حدود ۳۰ هزار قربانی گرفت. فاجعه شیلی که شهرهای چیلان و کُنسپسیون را ویران کرد، به تدوین نخستین مقررات ساختمانسازی مقاوم در برابر زلزله در این کشور انجامید.
زمینلرزه ۱۸۱۲ ونزوئلا با بزرگی ۷.۷ حدود ۲۶ هزار نفر را کشت و نزدیک به ۹۰ درصد کاراکاس را ویران کرد. ایالات متحده در پی این فاجعه برای ونزوئلا مواد غذایی و کمک مالی فرستاد که از نمونههای اولیه کمکهای خارجی آمریکا محسوب میشود.
زمینلرزه ۱۸۶۸ آریکا با بزرگی ۸.۵ نیز حدود ۲۵ هزار کشته بر جای گذاشت؛ و سونامی ناشی از آن نه تنها شهرهای ساحلی پرو، بلکه مناطق دوردستی تا هاوایی و نیوزیلند را تحت تاثیر قرار داد.
در سال ۱۹۷۶، زمینلرزهای به بزرگی ۷.۵ در گواتمالا حدود ۲۳ هزار نفر را کشت و ۱.۲ میلیون نفر را بیخانمان کرد. زمینلرزه ۱۷۹۷ ونزوئلا با حدود ۱۶ هزار قربانی و زمینلرزه ۱۸۶۱ آرژانتین با حدود ۱۴ هزار کشته دیگر موارد این فهرست هستند.
به گزارش رویترز، این سابقه تاریخی نشان میدهد بزرگی زمینلرزه بهتنهایی تعیینکننده میزان تلفات نیست، و عواملی مانند تراکم جمعیت، کیفیت ساختمانها، رانش زمین، سونامی، و عدم توانایی دولتها برای امدادرسانی میتواند یک رویداد طبیعی را به فاجعهای انسانی در ابعادی گسترده تبدیل کند.