معاون رئیس جمهوری آمریکا روز پنجشنبه ۲۸ خرداد در یک کنفرانس خبری در کاخ سفید با اشاره به امضای تفاهمنامه میان مقامات ارشد آمریکا و رژیم ایران گفت که مهلت ۶۰ روزه تبدیل تفاهم به توافق، از امروز آغاز میشود و تنها راه برخورداری ایران از مزایای این تفاهم، تغییر رفتار رژیم است.
جیدی ونس، این تفاهم را «یک پیروزی برای مردم و رئیس جمهوری آمریکا» دانست و افزود که براساس تفاهم به دست آمده «آمریکا هیچ پولی به ایران نمیدهد و آن ۳۰۰ میلیارد دلار مطرح شده به عنوان سرمایهگذاری در ایران نیز در صورت تمایل اعراب منطقه و دیگر کشورها صورت خواهد پذیرفت و ما فقط در این زمینه معافیتهای تحریمی را اعمال و روند سرمایهگذاری را تسریع میکنیم که این امر هم مشروط به تغییر رفتار جمهوری اسلامی است.»
آقای ونس، اخبار منتشر شده درباره آزادسازی و ارسال پول از قطر و دیگر کشورها برای جمهوری اسلامی را قویا تکذیب کرد و گفت: «ما میتوانیم پولهایی را که ایران از فروش نفت به دست میآورد را ردیابی کنیم و اگر این درآمدها به سمت گروههای نیابتی برود، جلوی آن را میگیریم و با آن برخورد میکنیم.»
او مبنای اصلی این تفاهمنامه را «بازگشایی تنگه هرمز از سوی ایران و رفع محاصره دریایی ایران از طرف آمریکا» عنوان و خاطرنشان کرد که جمهوری اسلامی متعهد شده تا اورانیومهای غنیشده خود را از بین ببرد، غنیسازی اورانیوم را ادامه ندهد و به بازرسان اجازه دهد تا از مراکز هستهای ایران بازدید کنند.
معاون رئیس جمهوری آمریکا، همچنین از عبور ۱۲.۵ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز طی ساعات گذشته خبر داد و تصریح کرد: «ایرانیها برای دومین شب متوالی به هیچ کشتیای در تنگه هرمز شلیک نکردند و تا این لحظه به تعهد خود پایبند بودند. سنتکام هم اجازه داده است که دوازده کشتی از محاصره دریایی عبور کنند، بنابراین ما نیز به تعهد خود عمل کردیم.»
جیدی ونس، در بخش دیگری از این کنفرانس خبری، با اشاره به برنامه موشکی جمهوری اسلامی، «حق دفاع از خود» را برای ایران به رسمیت شناخت اما، در عین حال تاکید کرد که «آنها بهعنوان بخشی از توافق نهایی، نمیتوانند موشکهایی بسازند که بهطور گسترده کل جهان را تهدید کند همانطور که اطمینان خواهیم داد که رژیم ایران قادر به دستیابی به سلاح هستهای یا تأمین مالی تروریسم نباشد.»
معاون رئیس جمهوری آمریکا، با اشاره به اختلافات اسرائیل و حزبالله هم گفت: «ما انتظار داریم که حزبالله از پرتاب موشک و پهپاد به اسرائیل خودداری کند و اسرائیل نیز متناسب پاسخ بدهد. اسرائیل حق دارد از خودش دفاع کند. اما در نهایت آنها هم درست مثل هرکس دیگری، باید به این روند صلح احترام بگذارند؛ روندی که در اصل برای آنها و برای کل منطقه، مثبت، و سودمند است.»
او اضافه کرد که کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس و همسایگان ایران اکنون از این تفاهم رضایت کامل دارند.
معاون رئیس جمهوری آمریکا در پایان از آغاز گفتوگوهای فنی با رژیم ایران در روزهای آینده خبر داد.