آمریکا، لبنان، و اسرائیل شامگاه چهارشنبه ۱۳ خرداد با انتشار بیانیهای مشترک اعلام کردند که در پی برگزاری دور تازه مذاکرات سهجانبه به میزبانی واشنگتن، اسرائیل و لبنان بر سر اجرای آتشبس، به شرط توقف کامل آتش از سوی حزبالله لبنان و خروج نیروهای آن از منطقه جنوب رودخانه لیتانی، به توافق رسیدهاند.
در بیانیه مشترک دولتهای آمریکا، لبنان، و اسرائیل آمده است که در نتیجه مذاکرات انجام شده در چهارمین نشست سهجانبه سطح بالا میان نمایندگان اسرائیل و لبنان که طی روزهای ۱۲ و ۱۳ خرداد ۱۴۰۵ به میزبانی ایالات متحده برگزار شد، اسرائیل و لبنان با اجرای آتشبس موافقت کردند. بر اساس این بیانیه مشترک، این آتشبس به توقف کامل حملات حزبالله لبنان و خروج همه نیروهای آن از بخش جنوب لیتانی مشروط است.
این بیانیه میافزاید که دو طرف «با راهنمایی آمریکا» توافق کردند روند ایجاد «مناطق آزمایشی» را بهسرعت پیش ببرند؛ مناطقی که در آن ارتش لبنان کنترل انحصاری قلمرو را در دست خواهد گرفت و «همه عناصر غیردولتی» از آن کنار گذاشته خواهند شد. طرفها همچنین تأکید کردند که این اقدامات میتواند زمینهساز پیشرفت به سوی یک توافق جامع صلح و امنیت باشد.
در بخش دیگری از بیانیه، سه کشور تأکید کردهاند که آینده روابط اسرائیل و لبنان باید از سوی دو دولت مستقل تعیین شود و «هرگونه تلاش از سوی هر کشور یا عنصر غیردولتی برای گروگان گرفتن آینده لبنان» مردود است. بنا بر این بیانیه، اسرائیل و لبنان همچنین اعلام کردند که هیچ نیت خصمانهای نسبت به یکدیگر ندارند و متعهد شدند مذاکرات مستقیم را برای اعتمادسازی، حل مسائل باقیمانده و حرکت به سوی توافقی جامع میان دو کشور ادامه دهند.
بر اساس این بیانیه، هیئتها همچنین درباره چارچوبی امنیتی گفتوگو کردند که بر پایه مذاکرات ۸ خرداد در پنتاگون شکل گرفته و هدف آن تضمین پایدار حاکمیت ملی، امنیت، و تمامیت ارضی لبنان و اسرائیل است. این چارچوب شامل خلع سلاح گروههای مسلح غیردولتی و جلوگیری از ظهور دوباره آنها عنوان شده است.
همه طرفها حملات رژیم ایران به کشورهای منطقه و فعالیتهای جاری آن را که «با حمایت از گروههای نیابتی و دیگر اقدامات تجاوزگرانه، ثبات خاورمیانه را تضعیف میکند» محکوم کردند.
آمریکا در این بیانیه ضمن تاکید دوباره بر حمایت از حاکمیت دولتهای لبنان و اسرائیل، گفت هرگونه توافق برای توقف درگیریها باید بهطور مستقیم میان دو دولت، با میانجیگری ایالات متحده، و نه از مسیرهای جداگانه، حاصل شود.
واشنگتن همچنین اعلام کرد قصد دارد از ارتش لبنان حمایت کند تا توانایی آن برای اعمال مؤثر حاکمیت در سراسر خاک لبنان افزایش یابد. در این بیانیه به سخنان روز ۱۲ خرداد مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، مبنی بر این که گروه حزبالله «نه فقط دشمن اسرائیل و آمریکا، بلکه دشمن لبنان» است، نیز اشاره شد.
اسرائیل در این بیانیه تأکید کرد امنیت این کشور و احترام به تمامیت ارضی آن تنها از راه خلع سلاح حزبالله لبنان و برچیدن زیرساختهای آن در سراسر لبنان امکانپذیر است. اسرائیل همچنین بر اهمیت مذاکرات مستقیم، زیر رهبری آمریکا، برای حل همه مسائل باقیمانده و دستیابی به صلح و امنیت پایدار تأکید کرد.
لبنان نیز ضرورت احترام متقابل به مرزهای بهرسمیتشناختهشده بینالمللی و اجرای کامل و فوری توقف خصومتها را یادآور شد و بر اصول تمامیت ارضی و حاکمیت کامل دولت تأکید کرد. دولت لبنان همچنین متعهد شد با حمایت آمریکا، توان ارتش این کشور را برای اعمال کنترل مؤثر در سراسر کشور تقویت کند.
بر اساس این بیانیه مشترک، دو طرف توافق کردند مسیرهای سیاسی و امنیتی مذاکرات را از اواخر خرداد از سر بگیرند تا در جهت دستیابی به توافقی جامع حرکت کنند. آمریکا نیز متعهد شد تا آن زمان، تسهیل ارتباط میان طرفها را ادامه دهد.
اسرائیل و لبنان در هفتههای اخیر در نتیجه تلاشهای گسترده ایالات متحده و چندین کشور دیگر، به یک توافق آتشبس دست یافتند. اما در پی نقض آتشبس توسط حزبالله، اسرائیل در واکنش به تحرکات این گروه در جنوب لبنان حملاتی را علیه مواضع آن انجام داده است.
حزبالله لبنان در سال ۱۳۶۱ توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تاسیس شد. تاکنون چندین کشور، از جمله ایالات متحده، اسرائیل، آلمان، صربستان، لیتوانی، استونی، لتونی، و استرالیا کلیت این گروه را به عنوان یک سازمان تروریستی شناخته شده است.
شناسایی کلیت حزبالله لبنان به عنوان یک سازمان تروریستی به مفهوم تفاوت قائل نشدن میان شاخه سیاسی با شاخه نظامی آن حزب و تروریست شناختن هر دو شاخه حزبالله است.
کارشناسان در گفتوگو با صدای آمریکا اظهار داشتهاند که ادامه گفتوگوهای اسرائیل و لبنان شکستی برای حزبالله و رژیم ایران خواهد بود. استمرار این مذاکرات و موفقیت آن، برخلاف خواست جمهوری اسلامی و حزبالله باعث تثبیت و تقویت مشروعیت دولت لبنان و نهادهای مربوط به آن، به ویژه ارتش این کشور در سطح بینالمللی خواهد شد.
مقامات اسرائیلی بارها بر خلع سلاح حزبالله تاکید کرده و آن را یکی از شروط برقراری آرامش و توقف جنگ در لبنان میدانند.
در همین حال، رژيم ایران تلاش میکند با حفظ قدرت حزبالله، نفوذش در لبنان را از دست ندهد. محمدرضا رئوف شیبانی، سفیر جمهوری اسلامی در بیروت، که به تازگی از سوی وزارت خزانهداری آمریکا تحریم شده است، نقش کلیدی در پیشبرد سیاستهای مداخلهجویانه حکومت ایران در لبنان داشته است.