درگذشت چنگیز شیخلی مشهور به «پدر غارنوردی و غارشناسی ایران»

چنگیز شیخعلی (آرشیو)

چنگیز شیخلی، از پیشکسوتان کوهنوردی و غارنوردی، که به «پدر غارنوردی و غارشناسی ایران» شهرت داشت، پس از مدتی بیماری، روز چهارشنبه ۲۸ مرداد ۱۴۰۵ درگذشت.

به گزارش رسانه‌های ایران، شیخلی متولد سال ۱۳۰۶ در مشهد بود و فعالیت‌های ورزشی خود را از نوجوانی با کوهنوردی آغاز کرد. او از ۱۲ سالگی کوهنوردی را از کوه سنگی مشهد شروع کرد و در دهه ۱۳۲۰ خورشیدی به قله‌هایی چون کلکچال، توچال و دماوند صعود کرد. او در سال ۱۳۲۶ به عضویت باشگاه «نیرو و راستی»، از نخستین باشگاه‌های کوهنوردی ایران، درآمد.

نخستین تجربه غارنوردی شیخلی به سال ۱۳۲۲ و حضور او در غارهای منطقه حصار بازمی‌گردد؛ تجربه‌ای که مسیر زندگی او را به سوی غارنوردی و غارشناسی تغییر داد. او سه سال بعد، در سال ۱۳۲۵، «هیأت غارنوردی ایران» را با همکاری سیروس مستوفی و اکبر شفیع‌زاده تأسیس کرد.

در سال‌های بعد، این هیأت در همکاری با سازمان جغرافیایی کشور و فدراسیون کوهنوردی ایران، مأموریت‌هایی برای بررسی و نقشه‌برداری از غارهای کشور انجام داد. شیخلی و همکارانش، از جمله عبدالواحد خنجی، برای نقشه‌برداری از غارهای منطقه چهارمحال و بختیاری اعزام شدند، و نقشه‌های تهیه‌شده از این غارها به چاپ رسید.

شیخلی بیش از هفت دهه از زندگی خود را صرف غارنوردی و کاوش در غارهای ایران کرد، و از او به عنوان یکی از کاشفان و پیشگامان این عرصه یاد می‌شود. او در طول فعالیت‌هایش بیش از ۵۰۰ غار کشف کرد و ۱۶ جلد کتاب دست‌نویس درباره غارها و تجربه‌های خود تهیه کرد.

جواد نظامدوست، غارنورد و غارشناس، درباره او گفته است که شیخلی از قدیمی‌های کوهنوردی ایران بود که از دهه ۱۳۳۰ خورشیدی به طور ویژه بر غارنوردی تمرکز کرد و نخستین انجمن غارشناسی ایران را تأسیس کرد. به گفته او، شیخلی بیشتر بر پیمایش غارهای افقی تمرکز داشت و در دهه ۱۳۴۰ بسیاری از غارهای ایران را بررسی و پیمایش کرده بود.

با وجود بیش از ۷۰ سال فعالیت و نقش مهمش در شکل‌گیری و گسترش غارنوردی و غارشناسی در ایران، چنگیز شیخلی تا سال‌های پایانی عمر خود چهره‌ای کمترشناخته‌شده در عرصه عمومی باقی ماند.