حمید علیدوستی، بازیکن پیشین تیم ملی فوتبال در دهههای ۵۰ و ۶۰ خورشیدی و از چهرههای شناختهشده عرصههای ورزش و فرهنگ ایران، پس از ماهها مبارزه با بیماری سرطان در ۷۰ سالگی درگذشت.
رسانههای داخلی روز یکشنبه ۱۰ آبان از درگذشت این پیشکسوت فوتبال در بیمارستان عرفان نیایش تهران خبر دادند. علیدوستی که خرداد امسال از ابتلای خود به سرطان پروستات و استخوان خبر داده بود، طی هفتههای اخیر بار دیگر در بیمارستان بستری شده بود.
حمید علیدوستی، زاده ۲۱ اسفند ۱۳۳۴ در تهران، از مهاجمان برجسته فوتبال ایران در سالهای پیش و پس از انقلاب ۱۳۵۷ بود. او علاوه بر تواناییهای فنی، به دلیل شخصیت مستقل، علاقه به ادبیات، سینما و مطالعه جایگاهی متفاوت در میان فوتبالیستهای همنسل خود داشت.
او بخش عمده دوران حرفهای خود را در باشگاه هما گذراند، و در تیمهای دارایی، کشاورز، و سایپا نیز بازی کرد. علیدوستی در ۲۷ بازی ملی ۱۵ گل به ثمر رساند، و در کنار وحید هاشمیان در جمع گلزنان برتر تاریخ تیم ملی فوتبال ایران قرار دارد.
او در رقابتهای جام ملتهای آسیا در سالهای ۱۹۸۰ و ۱۹۸۴ بازیکن ثابت تیم ملی بود و سابقه حضور در بازیهای آسیایی ۱۹۸۲ و ۱۹۸۶ را نیز داشت.
ستارهای که استقلال و پرسپولیس را انتخاب نکرد
یکی از ویژگیهای شاخص دوران فوتبال علیدوستی تصمیم او برای نپیوستن به دو باشگاه پرطرفدار استقلال و پرسپولیس بود؛ موضوعی که در فوتبال ایران، با توجه به جایگاه و محبوبیت این دو تیم، کمتر در میان بازیکنان برجسته دیده شده است.
علیدوستی با وجود درخشش در سطح ملی و باشگاهی سالهای زیادی به تیم هما وفادار ماند، و ترجیح داد مسیر حرفهای خود را خارج از دو باشگاه بزرگ پایتخت دنبال کند.
او در مصاحبهای درباره اینکه اگر قرار بود میان استقلال و پرسپولیس یکی را انتخاب کند، گفته بود ترجیح میداد همچنان در هما بماند.
علیدوستی در همان مصاحبه تأکید کرده بود که برای هر دو باشگاه احترام قائل است، اما هیچگاه علاقهای به ترک هما نداشته و استقلال بیش از پرسپولیس به دنبال جذب او بوده است.
از فوتبال ایران تا لیگ دسته دوم آلمان
علیدوستی همچنین از نخستین بازیکنان ایرانی بود که حضور در فوتبال باشگاهی آلمان را تجربه کرد؛ آن هم در دورهای که بر خلاف دهههای بعد انتقال فوتبالیستهای ایرانی به باشگاههای اروپایی اتفاقی کمسابقه بود.
او در سالهای ۱۹۸۶ و ۱۹۸۷ میلادی، برابر با ۱۳۶۵ و ۱۳۶۶ خورشیدی، برای باشگاه «افاسفاو زالمرور» در لیگ دسته دوم آلمان بازی کرد.
این انتقال سالها پیش از حضور گسترده بازیکنانی مانند علی دایی، کریم باقری، و مهدی مهدویکیا در فوتبال آلمان صورت گرفت.
علیدوستی در گفتوگویی درباره تجربه حضور در آلمان گفته بود که دوری از خانواده، دشواری زندگی در غربت، و مصدومیتهای سنگین از جمله عواملی بودند که ادامه حضور او در فوتبال این کشور را دشوار کردند.
او همچنین گفته بود پس از بازگشت به ایران، بر اساس مقررات آن زمان، برای مدتی از عقد قرارداد با باشگاههای داخلی محروم شد.
فوتبالیستی اهل کتاب، ادبیات و سینما
حمید علیدوستی در میان فوتبالیستهای نسل خود به علاقه به کتاب و فرهنگ شهرت داشت. این ویژگی در روایتهای منتشرشده درباره زندگی او بارها مورد توجه قرار گرفته است.
رسانه ایرانوایر در گزارشی درباره فوتبالیستهای اهل مطالعه، از علیدوستی به عنوان یکی از شناختهشدهترین چهرههای کتابخوان فوتبال ایران یاد کرده است. علاقه او به ادبیات، موسیقی و سینما، در کنار دوران فوتبالش، موضوع مستند «سمفونی حمید» قرار گرفت.
این مستند ۱۰۴ دقیقهای به کارگردانی جعفر صادقی، محصول سال ۱۴۰۰، روایتی از زندگی شخصی و ورزشی علیدوستی است، و در آن چهرههای فوتبال و سینمای ایران، از جمله علی پروین، عادل فردوسیپور، امیر حاجرضایی، پیمان معادی، و ترانه علیدوستی حضور دارند.
این مستند تصویری از فوتبالیستی ارائه میکند که زندگی و علایقش به زمین فوتبال محدود نبود، و سینما، ادبیات، موسیقی و کتاب بخش مهمی از دنیای شخصی او را تشکیل میدادند.
فعالیت در مربیگری و فوتبال پایه
علیدوستی پس از پایان دوران فوتبال خود به مربیگری روی آورد، و در باشگاههایی مانند پیکان، سایپا، تراکتورسازی تبریز، و هما فعالیت کرد.
او همچنین هدایت تیمهای ملی زیر ۲۰ و زیر ۱۷ سال ایران را بر عهده داشت، و در سالهای پایانی زندگی نیز با باشگاه چادرملو اردکان در زمینه مدیریت فنی و فعالیتهای آکادمی همکاری میکرد.
از افتخارات دوران باشگاهی علیدوستی میتوان به قهرمانی با هما در رقابتهای باشگاههای تهران و کسب عنوان قهرمانی لیگ ایران با سایپا اشاره کرد.
زندگی خانوادگی و پیوند با سینمای ایران
حمید علیدوستی پدر ترانه علیدوستی، بازیگر شناختهشده سینمای ایران، و همسر نادره حکیمالهی، نقاش و مجسمهساز، بود.
خانواده علیدوستی در سال ۱۳۸۴ با حادثهای تلخ روبهرو شد. پویان، پسر ۱۶ ساله او، در جریان انفجار مواد محترقه در چهارشنبهسوری جان خود را از دست داد.
ترانه علیدوستی نیز در سالهای گذشته به دلیل مواضع اجتماعی و حمایت از معترضان، به ویژه در جریان اعتراضات «زن، زندگی، آزادی»، مورد توجه قرار گرفته و با برخورد قضایی جمهوری اسلامی روبهرو شده است.
درگذشت حمید علیدوستی یکی از برجستهترین بازیکنان نسل دهههای ۵۰ و ۶۰ را از عرصه فوتبال ایران گرفت؛ فوتبالیستی که علاوه بر گلهای ملی و افتخارات باشگاهی، به دلیل انتخابهای متفاوتش در دوران حرفهای و زندگی شخصی و علاقهاش به فرهنگ و هنر شناخته میشد.