ادعای جمهوری اسلامی مبنی بر صادرات عادی نفت در آستانه بازگشت محاصره دریایی

وزیر نفت جمهوری اسلامی در حالی از ادامه «عادی» صادرات نفت خبر می‌دهد که تا ساعاتی دیگر محاصره دریایی آمریکا بر همه بنادر و سواحل ایران بازمی‌گردد. در سوی دیگر ده‌ها میلیون بشکه نفت صادرشده توسط جمهوری اسلامی بی‌مشتری روی آب مانده است.

محسن پاک‌نژاد روز سه‌شنبه در حساب رسمی تلگرام خود نوشت صادرات نفت با وجود لغو معافیت ۶۰ روزه تحریم‌ها «طبق معمول» ادامه دارد و وزارت نفت سال‌ها سازوکارهایی برای خنثی‌کردن اثر تحریم‌های آمریکا حفظ کرده است.

پاک‌نژاد خود از اسفند گذشته به دلیل نقشش در دور زدن تحریم‌های نفتی، در فهرست تحریم‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا قرار دارد.

اما ساعت‌شمار سمت دیگر معادله است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، روز دوشنبه اعلام کرد محاصره دریایی را بازمی‌گرداند. او آمریکا را «نگهبان تنگه هرمز» خواند و دلیل تصمیم را این‌طور گفت: «توافق انجام‌شده بود و بعد آنها زیرش زدند. همیشه زیرش می‌زنند. ما ده توافق با این افراد داشته‌ایم.»

نیروی دریایی آمریکا اعلام کرده اجرای محاصره از ساعت ۱۶ سه‌شنبه به وقت شرق آمریکا، حدود ۲۳:۳۰ به وقت تهران، آغاز می‌شود.

داده‌های مستقل نیز با روایت رسمی جمهوری اسلامی فاصله دارد. به برآورد بلومبرگ بر پایه داده‌های ورتکسا، حدود ۶۳ میلیون بشکه نفت ایران روی آب است که بیشتر آن مقصد یا خریدار مشخصی ندارد. به گفته کپلر، بیش از ۲۰ میلیون بشکه دست‌کم هفت روز در آب‌های آسیا معطل مانده و واردات نفت چین از ایران در ژوئن تقریباً نصف شده است.

صادرات در پنجره تفاهم‌نامه واقعاً جهش کرد و به برآورد تانکرتراکرز بیش از ۸۰ میلیون بشکه به ارزش بیش از ۶ میلیارد دلار در ۲۶ روز از ایران خارج شده است. اما همان پنجره اکنون بسته می‌شود چرا که هم معافیت ۷ ژوئیه لغو شد و مهلت تسویه معاملات پنجشنبه ۱۷ ژوئیه به پایان می‌رسد و هم حصر دریایی بازمی‌گردد.

فرماندهی مرکزی آمریکا در دوره پیشین محاصره، کشتی‌هایی را که به گفته آن «با حمل نفت ایران محاصره را نقض می‌کردند» هدف قرار داد و از کار انداخت.

در دوره پیشین محاصره که از ۱۳ آوریل برقرار بود، فرماندهی مرکزی آمریکا ۹ کشتی ناقض محاصره را با شلیک به موتورخانه یا سکان از کار انداخت و ۱۳۵ کشتی دیگر با هشدار مسیر خود را تغییر دادند.

در همین مدت سنتکام دست‌کم سه کشتی را نیز توقیف کرده است. کشتی ایرانی توسکا که تفنگداران دریایی در اواخر فروردین کنترل آن را در دست گرفتند، و دو نفتکش تیفانی و فونیکس که پس از توقیف در اردیبهشت ماه، وزارت دادگستری آمریکا روند مصادره قضایی آنها را آغاز کرد.

آزمون واقعی ادعای وزیر نفت از عصر روز سه‌شنبه آغاز می‌شود؛ زمانی که هر کشتی حامل نفت ایران یا مشتری آن، در دریا با نیروی دریایی آمریکا روبه‌رو خواهد شد.