انتشار نسخه ششم مجموعه بازیهای «سرقت بزرگ اتومبیل» موسوم به «جیتیای»، پس از ۱۳ سال انتظار، به یکی از بزرگترین رویدادهای صنعت سرگرمی جهان تبدیل شده است. در حالی که تحلیلگران از فروش میلیاردی این بازی در نخستین روز عرضه خبر میدهند، بازیکنان ایرانی با موانعی از جمله قیمت بالا، دشواری پرداخت بینالمللی و محدودیتهای اینترنتی روبهرو هستند.
شرکت آمریکایی راکاستار گیمز روز پنجشنبه ۲۸ آبان اعلام کرد که بازی جیتیای ۶ بهطور رسمی برای کنسولهای پلیاستیشن ۵ و ایکسباکس سری ایکس و اس در سراسر جهان عرضه شده است.
به گزارش خبرگزاری رویترز، شرکت تحلیل بازار «سنسور تاور» برآورد کرده است که تا شامگاه نخستین روز انتشار، حدود ۲۴ میلیون و ۵۸۰ هزار نسخه از این بازی به فروش رسیده و درآمدی نزدیک به دو میلیارد و ۳۶۰ میلیون دلار ایجاد کرده است. این رقم تقریباً سه برابر فروش ۸۰۰ میلیون دلاری نسخه پنجم در نخستین روز عرضه در سال ۲۰۱۳ است. آمار اعلامشده برآورد یک مؤسسه مستقل است و هنوز شرکت سازنده آمار نهایی فروش را تأیید نکرده است.
بر اساس گزارش رویترز، هزینه تولید این بازی بیش از یک میلیارد دلار برآورد میشود؛ رقمی که آن را در شمار پرهزینهترین پروژههای تاریخ صنعت سرگرمی قرار میدهد.
نسخه جدید در ایالت خیالی «لئونیدا» و شهر «وایسسیتی»، با الهام از شهر میامی آمریکا، جریان دارد. داستان درباره دو شخصیت به نامهای لوسیا و جیسون است که پس از یک سرقت ناموفق، درگیر شبکهای از جرایم و توطئهها میشوند.
این بازی علاوه بر گرافیک پیشرفته و محیط گسترده، به بازنمایی طنزآمیز زندگی در آمریکای معاصر میپردازد؛ از فرهنگ شبکههای اجتماعی و شهرت اینترنتی گرفته تا مصرفگرایی، خشونت و نابرابری اجتماعی.
به گزارش رویترز، انتشار بازی با استقبال گسترده در کشورهای مختلف همراه بوده است. در برخی شهرها، فروشگاهها و مراکز بازی شاهد حضور علاقهمندان بودند و شرکتهای فعال در صنعت سرگرمی نیز برنامههایی ویژه برای این رویداد ترتیب دادند.
اما در ایران انتشار یکی از پرطرفدارترین بازیهای جهان با مشکلات متفاوتی همراه شده است.
روزنامه انگلیسیزبان «نشنال» روز ۲۸ آبان در گزارشی درباره تجربه بازیکنان ایرانی نوشت که محدودیتهای پرداخت بینالمللی، گرانی بازی، و نبود مسیر رسمی خرید، بسیاری از علاقهمندان را به بازار غیررسمی و خرید حسابهای اشتراکی سوق داده است.
در این گزارش آمده است که برخی کاربران برای دسترسی به بازی ۸۰ دلاری، حسابهای اشتراکی را از فروشندگان اینترنتی خریداری میکنند؛ روشی که میتواند خطر کلاهبرداری یا مسدود شدن حساب کاربری را به همراه داشته باشد.
مشکل دیگر، کیفیت و محدودیت دسترسی به اینترنت است. به نوشته نشنال، بازیکنان ایرانی از کندی ارتباط، قطع مکرر اتصال، و نیاز به استفاده از فیلترشکن برای دسترسی به خدمات بینالمللی بازی شکایت دارند.
این مشکلات در حالی ادامه دارد که وزارت خزانهداری ایالات متحده آمریکا در چارچوب مقررات مربوط به آزادی اینترنت در ایران، ارائه برخی خدمات ارتباطی و نرمافزارهای مرتبط با بازیهای آنلاین را از محدودیتهای تحریمی مستثنا کرده است. با این حال، این مجوزها به معنای مجاز بودن فروش همه بازیهای تجاری یا تضمین دسترسی کاربران ایرانی به فروشگاههای بینالمللی نیست.
بر اساس توضیحات دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا، هدف از این معافیتها تسهیل دسترسی شهروندان ایرانی به ابزارهای ارتباطی و مقابله با سانسور و نظارت اینترنتی حکومت ایران بوده است.
با وجود این موانع، استقبال بازیکنان ایرانی نشان میدهد که صنعت بازیهای ویدئویی تا چه اندازه به بخشی از فرهنگ مشترک نسل جوان در کشورهای مختلف تبدیل شده است؛ صنعتی که اکنون از نظر درآمد و دامنه مخاطبان، با بزرگترین بخشهای صنعت سرگرمی رقابت میکند.
انتشار جیتیای ۶ نهتنها آزمونی برای رکوردهای اقتصادی صنعت بازیهای ویدئویی است، بلکه تفاوت شرایط دسترسی کاربران در کشورهای مختلف به محصولات فرهنگی و فناوری جهانی را نیز آشکار کرده است.