وزیران امور خارجه کشورهای عربی با محکوم کردن حملات جمهوری اسلامی به کشورهای منطقه، بر حق دفاع فردی و جمعی در برابر این حملات تأکید کردند و خواستار بازگشایی فوری و بدون قید و شرط تنگه هرمز و تضمین آزادی کشتیرانی در آبراههای منطقه شدند.
به گزارش رسانههای منطقه در روز سهشنبه ۱۷ شهریور، وزیران خارجه کشورهای عربی در نشست دورهای خود در قاهره، حملات جمهوری اسلامی به کشورهای حوزه خلیج فارس، عراق و اردن را محکوم کردند و آن را نقض حاکمیت و تمامیت ارضی این کشورها و مغایر با قوانین بینالمللی و منشور سازمان ملل متحد دانستند.
شورای وزیران خارجه اتحادیه عرب در بیانیهای اعلام کرد حملات جمهوری اسلامی، چه بهطور مستقیم و چه از طریق نیروهای نیابتی حکومت ایران، نقض قوانین و قطعنامههای بینالمللی و تهدیدی برای صلح و امنیت منطقهای و جهانی است.
این شورا از جمهوری اسلامی خواست فوراً و برای همیشه به حملات و تهدیدها علیه کشورهای عربی، شهروندان و تأسیسات غیرنظامی و حیاتی آنها پایان دهد.
وزیران امور خارجه کشورهای عربی همچنین با استناد به ماده ۵۱ منشور سازمان ملل، بر حق این کشورها برای دفاع فردی یا جمعی در برابر حملات مسلحانه و حفاظت از کشتیها، بنادر، تأسیسات دریایی و زیرساختهای حیاتی خود تأکید کردند.
آنها ضمن اعلام همبستگی با کشورهای هدف حملات، جمهوری اسلامی را مسئول خسارات جانی و اقتصادی ناشی از این اقدامات دانستند و از حق کشورهای آسیبدیده برای استفاده از سازوکارهای بینالمللی و منطقهای بهمنظور پاسخگو کردن رزیم ایران و دریافت غرامت حمایت کردند.
در عین حال، این شورا مذاکره و گفتوگوی مسالمتآمیز برای رفع عوامل تنش و کاهش درگیریها را تنها راه تعامل میان جمهوری اسلامی و کشورهای منطقه دانست.
مخالفت با اقدامات جمهوری اسلامی در تنگه هرمز
وزیران امور خارجه کشورهای عربی همچنین بستن تنگه هرمز از سوی جمهوری اسلامی و ایجاد اختلال در کشتیرانی بابالمندب از طریق نیروهای نیابتی تهران را محکوم کردند و درباره پیامدهای آن برای امنیت دریایی، تجارت بینالمللی، و تأمین انرژی جهان هشدار دادند.
این شورا همچنین با ایجاد نهاد موسوم به «مدیریت آبراه خلیج فارس» از سوی جمهوری اسلامی برای صدور مجوز عبور از تنگه هرمز مخالفت و دریافت هرگونه عوارض از کشتیهای عبوری یا اعمال محدودیتهای یکجانبه بر آزادی دریانوردی را رد کرد.
آنها از جمهوری اسلامی خواستند «فوراً و بدون هیچ قید و شرطی» تنگه هرمز را باز کند، آزادی دریانوردی را تضمین کند و مینهای دریایی را از این منطقه پاکسازی کند.
آنها در پایان بر آزادی و امنیت کشتیرانی در تنگههای هرمز و بابالمندب تأکید و آمادگی خود را برای همکاری با کشورهای منطقه و سازمان بینالمللی دریانوردی بهمنظور تضمین دائمی و ایمن عبور و مرور دریایی مطابق قوانین بینالمللی اعلام کردند.
در پی حمله آمریکا و اسرائیل به مواضع جمهوری اسلامی، واکنشهای تلافیجویانه جمهوری اسلامی علیه برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس، موجی از نارضایتی در میان دولتهای عربی ایجاد کرده و نشانههایی از شکلگیری یک جبهه منطقهای علیه جمهوری اسلامی را به همراه داشته است.
تازهترین دور درگیریها همچنین نگرانی کشورهای عربی منطقه را از گسترش جنگ افزایش داده است. از آغاز عملیات در ۹ اسفند ۱۴۰۴، جمهوری اسلامی علاوه بر اردن و بحرین، کشورهایی از جمله قطر، کویت، عربستان سعودی، عمان، امارات متحده عربی، ترکیه، سوریه و عراق را نیز که به طور مستقیم درگیر نبودند، هدف قرار داده است.
در همین حال، ایالات متحده تلاش دارد ضمن ادامه فشار نظامی بر جمهوری اسلامی، امنیت کشتیرانی و جریان انرژی از تنگه هرمز را حفظ کند. مقامهای آمریکایی میگویند عملیات اخیر توانایی سپاه برای حمله به کشتیها در این آبراه را هدف گرفته است، و نیروهای آمریکا همزمان به هدایت کشتیهای تجاری از تنگه ادامه میدهند.