خلاصه خبر:
- وزیر خزانهداری آمریکا با توصیف وضعیت اقتصاد ایران بهعنوان یکی از سریعترین فروپاشیهای تاریخ، پیشبینی کرد اقتصاد این کشور تا پایان اسفند ۲۵ درصد کوچکتر شود؛ هشداری که همزمان با تشدید رکود صنعتی، بحران انرژی، افزایش هزینههای زندگی و توقف درآمدهای نفتی جمهوری اسلامی مطرح شده است.
- اسکات بسنت کارزار فشار آمریکا علیه جمهوری اسلامی را بزرگین عملیات انزوای اقتصادی یک کشور در تاریخ جهان خواند.
- او با مقایسه وضعیت اقتصاد ایران با پیامدهای فروپاشی شوروی گفت اقتصاد روسیه پس از فروپاشی شوروی طی سه سال ۲۲ درصد کوچک شد، در حالی که اقتصاد ایران ممکن است تنها در فاصله یک سال، با انقباض ۲۵ درصدی مواجه شود.
وزیر خزانهداری آمریکا با توصیف وضعیت اقتصاد ایران بهعنوان یکی از سریعترین فروپاشیهای اقتصادی تاریخ، پیشبینی کرد اقتصاد این کشور تا پایان اسفند امسال ۲۵ درصد کوچکتر شود؛ هشداری که همزمان با تشدید رکود صنعتی، بحران انرژی، افزایش هزینههای زندگی و نگرانی مقامهای جمهوری اسلامی از توقف درآمدهای نفتی مطرح شده است.
اسکات بسنت یکشنبه ۲۴ آبان در گفتوگو با شبکه فاکس نیوز، کارزار فشار دولت دونالد ترامپ علیه جمهوری اسلامی را بزرگترین عملیات انزوای اقتصادی علیه یک کشور در تاریخ جهان خواند.
او با مقایسه وضعیت اقتصاد ایران با پیامدهای فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی گفت اقتصاد روسیه پس از فروپاشی شوروی طی سه سال ۲۲ درصد کوچک شد، در حالی که اقتصاد ایران ممکن است تنها در فاصله یک سال، از مارس ۲۰۲۶ تا مارس ۲۰۲۷، با انقباض ۲۵ درصدی مواجه شود.
بسنت گفت: «این یکی از سریعترین فروپاشیها در تاریخ است.»
وزیر خزانهداری آمریکا بسیاری از رهبران جمهوری اسلامی را به «موشهایی در لوله فاضلاب» تشبیه کرد که در پناهگاههای زیرزمینی به سر میبرند و از وخامت اوضاع جامعه بیخبرند.
به گفته او، در حالی که مقامهای سیاسی جمهوری اسلامی در تابستان نسبت به وضعیت اقتصادی ابراز نگرانی میکردند، اکنون نشانههای نگرانی در سپاه پاسداران نیز مشاهده میشود.
بسنت همچنین با اشاره به صفهای چندساعته بنزین و کمبود احتمالی گاز برای گرمایش خانهها در زمستان، فرسودگی زیرساختهای انرژی و عملکرد سپاه پاسداران را از عوامل تشدید بحران دانست.
همزمان، تازهترین گزارش اتاق بازرگانی ایران که روز یکشنبه منتشر شد، نشان میدهد شاخص مدیران خرید کل اقتصاد در مهرماه به ۴۶.۶ و شاخص صنعت با کاهش ۲.۸ واحدی به ۴۵.۷ رسیده است؛ ارقامی که نشاندهنده تداوم رکود اقتصادی و صنعتی هستند.
روزنامه شرق نیز کاهش قدرت خرید مردم، دشواری تأمین مواد اولیه و مشکلات حملونقل را از گرفتاریهای عمده تولیدکنندگان دانسته است. کمبود نقدینگی، محدودیت تأمین ارز و بحران انرژی نیز فعالیت بنگاههای اقتصادی را تحت فشار قرار دادهاند.
بانک جهانی در گزارش اکتبر خود اعلام کرد صادرات غیرنفتی ایران در پنج ماه نخست سال مالی جاری ۲۸ درصد و واردات ۲۶ درصد کاهش یافته است.
تشدید فشارهای آمریکا همچنین مقامهای جمهوری اسلامی را ناچار کرده است تدوین بودجه سال آینده را با فرض توقف کامل درآمدهای نفتی بررسی کنند.
محمد قاسمی، معاون هماهنگی سازمان برنامه و بودجه، روز ۱۸ آبان در گفتوگو با اکوایران گفت دولت باید برای سناریوی «صفر شدن درآمدهای نفتی» آماده باشد.
حسین سلاحورزی، رئیس پیشین اتاق بازرگانی ایران، نیز در روزنامه اعتماد هشدار داد قطع درآمدهای نفتی در شرایط رکود تولید و سرمایهگذاری میتواند به افزایش کسری بودجه، تشدید تورم، کاهش ارزش پول ملی و فشار بیشتر بر خانوارها منجر شود.
اسحاق سعیدیان، اقتصاددان ساکن تهران، نیز در گفتوگو با الجزیره هشدار داد کاهش درآمدهای نفتی به نزدیک صفر، توانایی دولت برای پرداخت حقوق و مستمریها، تأمین کالاهای اساسی و حفظ ارزش پول ملی را با چالشی جدی مواجه خواهد کرد.
هشدارهای بسنت درباره بحران انرژی نیز همزمان با هشدار مقامهای جمهوری اسلامی درباره دشواری تأمین گاز در زمستان مطرح شده است.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، اعلام کرده است کسری روزانه گاز در زمستان امسال ممکن است به ۴۳۰ میلیون مترمکعب برسد؛ در حالی که این رقم در سالهای گذشته حدود ۳۰۰ میلیون مترمکعب بود.
شرکت ملی گاز نیز درباره مشکلات تأمین گاز در ۱۱ استان، بهویژه مازندران، گلستان و خراسان شمالی، هشدار داده است.
مصطفی رجبیمشهدی، معاون برق و انرژی وزیر نیرو، نیز روز شنبه اعلام کرد آسیبهای ناشی از جنگ، روزانه ۱۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت گاز کشور را از مدار خارج کرده و تأمین سوخت نیروگاهها را دشوارتر کرده است.
در همین حال، گزارش میدانی رویترز در ۲۸ اکتبر، براساس گفتوگو با بیش از دو ده نفر در ایران، نشان میدهد خانوادهها برای مقابله با افزایش هزینههای زندگی، ناچار به کاهش خرید مواد غذایی، چشمپوشی از خدمات درمانی و آموزشی، مصرف پساندازها و استقراض شدهاند.
صندوق بینالمللی پول در گزارش اکتبر خود پیشبینی کرده است اقتصاد ایران امسال ۷.۶ درصد کوچکتر شود و میانگین تورم به ۷۸.۶ درصد برسد؛ دومین نرخ تورم بالای پیشبینیشده در جهان پس از ونزوئلا.
بانک جهانی نیز هشدار داده است تداوم جنگ، اختلال در تجارت، محدودیت دسترسی به ارز و کاهش درآمدهای دولت میتواند فقر و ناامنی غذایی در ایران را به سطوح بیسابقهای برساند.