نوبل پزشکی ۲۰۲۶ به سه دانشمند آمریکایی و آلمانی رسید

نوبل پزشکی امسال به کارل دایسروث از آمریکا و پیتر هگمان و گئورگ ناگل از آلمان رسید. این جازه به دلیل کشف‌هایشان درباره نور و اپتوژنتیک که به فهم کارکرد مغز کمک کرده به آنها اعطا شد.

به گزارش رویترز، مجمع نوبل در سوئد اعلام کرد این سه نفر برای «کشف‌هایی درباره کانال‌های یونی نوردریچه و اپتوژنتیک» برگزیده شده‌اند.

توماس پرلمان، دبیرکل این مجمع، گفت اپتوژنتیک «امکان روشن یا خاموش کردن فعالیت تک‌تک سلول‌های عصبی را در مغز زنده فراهم می‌کند» و افزود این روش اکنون در آزمایشگاه‌های سراسر جهان برای آشکار کردن «رازهای مغز» به کار می‌رود.

هگمان در اوایل دهه ۱۹۹۰ بررسی کرد که جلبک کلامیدوموناس چگونه در نیم‌هزارم ثانیه به نور واکنش نشان می‌دهد و فرض کرد پروتئینی یگانه نور را می‌گیرد و مانند کانال یونی عمل می‌کند.

ناگل این فرض را با تزریق ژن‌های این جلبک به تخم قورباغه آزمود و کانال‌رودوپسین-دو را کشف کرد، کانالی یونی که در برابر نور باز می‌شود.

این دو سال ۱۳۸۲ منتشر کردند که این پروتئین را می‌توان به سلول‌های انسان و همستر وارد کرد تا با نور تکانه الکتریکی تولید شود. دایسروث در دانشگاه استنفورد سال ۱۳۸۴ این روش را در سلول‌های عصبی موش نشان داد و یک سال بعد نامش اپتوژنتیک گذاشته شد.

پژوهشگران در کارآزمایی‌های بالینی با وارد کردن پروتئینی حساس به نور در شبکیه، بینایی افراد نابینا بر اثر بیماری رتینیت پیگمانتوزا را بازمی‌گردانند.

امید دیگر این است که اپتوژنتیک بتواند کاشت حلزون گوش را بهبود دهد و تحریک عصب شنوایی را دقیق‌تر از دستگاه‌های الکتریکی کنونی کند.

پرلمان گفت صبح امروز با هر سه برنده صحبت کرده و همه غافلگیر و خوشحال بوده‌اند. به گفته او، هر سه گفتند دریافت جایزه در کنار دو نفر دیگر که دوستانشان می‌خوانند افتخار بزرگی است.

سه برنده جایزه‌ای ۱۲ میلیون کرون سوئد معادل یک میلیون و ۲۰۰ هزار دلار را میانشان تقسیم می‌کنند.

نوبل پزشکی به‌طور سنتی نخستین جایزه‌ای است که هر سال اعلام می‌شود و جایزه‌های فیزیک، شیمی، ادبیات، صلح و اقتصاد در روزهای آینده اعلام می‌شوند.

جایزه‌ها در استکهلم اهدا می‌شوند، به‌جز جایزه صلح که در اسلو داده می‌شود. مراسم اصلی ۱۹ آذر، سالروز درگذشت نوبل، برگزار می‌شود.